KVKK kapsamında şikayet başvurusu nasıl yapılır sorusu, kişisel verisinin hukuka aykırı biçimde işlendiğini düşünen kişiler açısından doğrudan süre ve usul bilgisiyle yanıtlanmalıdır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Kurula başvurudan önce veri sorumlusuna müracaat edilmesini öngören kademeli bir hak arama düzeni benimser. Bu yüzden KVKK şikayet başvurusu, çoğu olayda doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kuruluna gönderilen ilk dilekçe değildir. Önce veri sorumlusuna başvuru yapılır; ret, yetersiz cevap ya da süresinde cevapsızlık hâlinde Kurula şikayet yolu gündeme gelir. Resmî Kurum sayfası da veri sorumlusuna başvuru yolu tüketilmeden Kurula şikayete gidilemeyeceğini aktarmaktadır.
Kişisel verinin silinmesi, düzeltilmesi, hangi amaçla işlendiğinin öğrenilmesi, aktarıldığı üçüncü kişilerin bilinmesi ya da hukuka aykırı veri işleme sebebiyle doğan zararın giderilmesinin talep edilmesi gibi başlıklar 6698 sayılı Kanun’un 11. maddesindeki haklarla bağlantılıdır. Kurumun resmî sayfasında bu haklar ayrı ayrı sayılmıştır.
Kvkk Şikayet Başvurusu Öncesinde Veri Sorumlusuna Başvuru Zorunlu Mu?
Evet. 6698 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca kişi, Kanun kapsamındaki talebini önce veri sorumlusuna iletir. Kanun’un 14. maddesi ise 13. madde yolunun tüketilmesinden sonra Kurula şikayeti düzenler. Doğrudan Kurula gönderilen ve veri sorumlusuna ön başvuru yapılmadığı anlaşılan dosya, usul yönünden sorunla karşılaşabilir. Kurumun yayımladığı şikayet duyurusunda da bu koşul açık biçimde yer alır.
Veri sorumlusuna başvuru sırasında talebin net yazılması gerekir. Başvuru sahibinin hangi kişisel veri işleme faaliyetine itiraz ettiği, hangi hakkını ileri sürdüğü, hangi işlemi talep ettiği ve iddiasını destekleyen belgelerin neler olduğu açıkça yazılmalıdır. Belirsiz, olay örgüsü dağınık veya yalnızca soyut iddia taşıyan dilekçeler hak arama yolunu güçleştirebilir.
Kanun’un 11. maddesi çerçevesinde kişi; kendisi hakkında kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenebilir, işlenmiş veriye dair bilgi isteyebilir, işleme amacını sorgulayabilir, aktarım yapılan üçüncü kişileri öğrenebilir, yanlış ya da eksik verinin düzeltilmesini talep edebilir, koşulları varsa silme veya yok etme talebinde bulunabilir, yalnızca otomatik sistemler üzerinden ortaya çıkan aleyhe sonuca itiraz edebilir ve hukuka aykırı işleme sebebiyle doğan zarar için talepte bulunabilir.
Veri sorumlusuna başvuru hangi yollarla yapılır?
Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ, başvuru kanallarını düzenler. Başvuru yazılı biçimde iletilebilir. KEP adresi, güvenli elektronik imza, mobil imza, veri sorumlusuna daha önce bildirilen ve sistemde kayıtlı e-posta adresi ya da başvuru amacıyla hazırlanmış bir yazılım veya uygulama da başvuru kanalı şeklinde tercih edilebilir. Kurul kararlarında Tebliğ’in 5. maddesindeki bu yollar açık biçimde aktarılmıştır.
KVKK başvuru dilekçesi içinde ad ve soyad, yazılı başvuruda imza, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için T.C. kimlik numarası, yabancılar için uyruğa ve kimliğe dair bilgiler, tebligat adresi, varsa bildirime esas e-posta adresi, telefon veya faks bilgisi ile talep konusu bulunmalıdır. Başvurunun teslim edildiğini kanıtlayan kayıtların saklanması da süre hesabı bakımından ciddi değer taşır. Kurum, Kurula gönderilen şikayetlerde ilk başvurunun veri sorumlusuna ulaştığını kanıtlayan belgenin eklenmesini istemektedir.
Veri Sorumlusu Kaç Gün İçinde Cevap Vermelidir?
6698 sayılı Kanun’un 13. maddesine göre veri sorumlusu, başvuruyu talebin niteliğine göre en kısa zamanda ve en geç 30 gün içinde sonuçlandırır. Kural olarak başvuru ücretsizdir. İşlem ayrı bir maliyet doğurursa Tebliğ’deki ücret esasları gündeme gelebilir. Veri sorumlusu talebi kabul edebilir veya gerekçeli biçimde reddedebilir; yanıt yazılı ya da elektronik ortamdan iletilebilir.
30 günlük süre, Kurula şikayet bakımından kritik bir takvim eşiğidir. Veri sorumlusu cevap vermeden önce Kurula erken başvuru yapılması, ilk müracaat yolunun henüz tamamlanmadığı tartışmasına yol açabilir. Kurumun usul duyurusu, veri sorumlusuna başvurudan sonra 30 günlük cevap süresinin dikkate alınmasını özlü biçimde vurgular.
Kvkk Şikayet Süresi Kaç Gündür?
KVKK şikayet süresi iki ayrı sınırla takip edilir. Veri sorumlusunun cevabı başvuru sahibine ulaşmışsa, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde Kurula şikayet yapılabilir. Her durumda veri sorumlusuna ilk başvuru tarihinden itibaren 60 günlük üst sınır aşılmamalıdır. Kanun’un 14. maddesi bu süreleri açık biçimde düzenler. Kurulun 24 Ocak 2019 tarihli ve 2019/9 sayılı kararı da süre hesabına ilişkin uygulamayı ortaya koyar.
Veri sorumlusu 30 gün içinde hiç cevap vermezse, başvuru tarihinden itibaren 60 günlük süre dolmadan Kurula şikayet gönderilmelidir. Cevap 30 günden sonra gelirse yine ilk başvuru tarihinden başlayan 60 günlük üst sınır dikkate alınır. Bu takvim kaçırıldığında şikayet, süre yönünden reddedilebilir. Kurumun usul şartlarına ilişkin duyurusu üç ihtimali de ayrı şekilde sıralamaktadır.
6698 sayılı kanun’un 14. maddesi ne diyor?
Kanun’un 14. maddesinin birinci fıkrasında, veri sorumlusuna yapılan müracaatın reddi, cevabın yetersizliği ya da süresinde cevap verilmemesi hâlinde kişinin Kurula şikayet hakkı düzenlenir. Aynı fıkrada, cevabın öğrenildiği tarihten başlayan 30 günlük süre ile ilk başvuru tarihinden başlayan 60 günlük üst süre yer alır. İkinci fıkra, 13. madde kapsamındaki ön başvuru yolu tüketilmeden Kurula gidilemeyeceğini düzenler. Üçüncü fıkra ise kişilik hakları ihlal edilen kişilerin hukuk mahkemeleri önündeki tazminat hakkını saklı tutar.
Bu düzenleme, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayet ile tazminat davasının aynı hukuki yol sayılmadığını ortaya koyar. Kuruldan doğrudan tazminat istenmesi uygun değildir. Kurumun güncel bilgilendirmesinde tazminat isteminin yargı mercileri önünde veri sorumlusuna yöneltilmesi gerektiği aktarılır.
Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Şikayet Nasıl Gönderilir?
Kurula şikayet, fiziki dilekçe kanalıyla ya da KVKK Şikayet Modülü üzerinden elektronik biçimde iletilebilir. Kurum, şikayet modülünü 9 Ocak 2020 tarihinde hizmete açmıştır. Modüle e-Devlet üzerinden erişim seçeneği de bulunmaktadır.
Şikayet dosyasının merkezinde olay kronolojisi yer almalıdır. İlk veri sorumlusu başvurusunun tarihi, teslim kaydı, veri sorumlusunun cevabı varsa cevap tarihi, cevabın öğrenildiğini kanıtlayan kayıt, hukuka aykırılık iddiasını destekleyen belge ve kayıtlar, Kuruldan beklenen işlemin açık tarifi dosyada yer almalıdır. Vekil aracılığıyla hareket ediliyorsa vekâletnamenin de dosyaya eklenmesi gerekir. Yazılı şikayetlerde ad, soyad, imza ve iş veya ikamet adresi eksik bırakılmamalıdır. Kurum, bu unsurları usul şartları arasında saymaktadır.
KVKK şikayet dilekçesinde hangi bilgiler yer almalıdır?
Dilekçede olayın kısa kronolojisi ile başlanabilir. Ardından veri sorumlusunun kimliği, kişisel veri işleme faaliyeti, ilk başvuruda ileri sürülen hak, veri sorumlusunun cevabı veya cevapsızlığı, Kanun’a aykırılık iddiasının hukuki dayanağı ve Kuruldan istenen işlem yazılabilir. Ekler bölümünde teslim belgesi, KEP kaydı, e-posta çıktısı, cevap yazısı, ekran kaydı, sözleşme, aydınlatma metni veya uyuşmazlığı destekleyen diğer kayıtlar sıralanabilir.
Dilekçenin yalnızca uzun yazılması dosyayı güçlendirmez. Tarihlerin doğru sıralanması, talebin Kanun’un 11. maddesindeki haklarla bağının kurulması ve ilk başvurunun usulüne uygun biçimde ispatlanması daha belirleyicidir. Kurumun usul duyurusu, sürelerin hesaplanabilmesi için başvuru, cevap ve gönderi tarihlerinin açık biçimde dosyada yer almasını istemektedir.
Kurul Şikayeti Kaç Günde Karara Bağlar?
6698 sayılı Kanun’un 15. maddesine göre Kurul, şikayet üzerine dosyayı inceler ve taraflara cevap verir. Şikayet tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kurumun resmî açıklamasına göre bu sürenin bitimi, idari yargıda dava süresinin başlaması bakımından da hukuki sonuç doğurabilir.
Kurul, inceleme sonunda ihlal tespit ederse hukuka aykırılığın veri sorumlusu tarafından giderilmesine karar verebilir. Kanun’un 15. maddesi uyarınca bu karar, tebliğden sonra gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde yerine getirilir. Telafisi güç veya imkânsız zarar riski ile açık hukuka aykırılığın birlikte bulunduğu hâllerde Kurul, veri işlenmesinin ya da verinin yurt dışına aktarımının durdurulmasına da karar verebilir.
Kvkk Şikayetinde En Sık Karşılaşılan Usul Hataları Nelerdir?
En sık sorunlar; veri sorumlusuna hiç başvurmadan Kurula gitmek, 30 ve 60 günlük süreleri karıştırmak, ilk başvurunun teslimini kanıtlayamamak, cevabın öğrenildiği tarihi belgelememek, talebi belirsiz bırakmak, kimlik ve adres bilgilerini eksik yazmak, vekâletnameyi eklememek ve iddiayı destekleyen kayıtları dosyaya koymamaktır. Kurum, bu tür eksikliklerin esas incelemesine geçilmeden ret sebebi doğurabileceğine dair ayrıntılı bir kamuoyu duyurusu yayımlamıştır.
Bir kişisel veri uyuşmazlığında sürelerin başlangıcı, veri sorumlusunun kimliği, başvurunun hangi hakka dayandığı ve uyuşmazlığın aynı zamanda dava veya ceza soruşturması boyutu taşıyıp taşımadığı somut olaya göre değişebilir. Bu sebeple yalnızca hazır bir dilekçe kalıbına dayanmak yerine dosyadaki tarih ve belgelerin hukuki çerçeveyle birlikte kontrol edilmesi daha güvenli bir yaklaşım verir.
Kvkk Şikayet Başvurusu İçin Hukuki Destek Alınabilir Mi?
KVKK uyuşmazlıklarında başvuru süresinin kaçırılması, yanlış muhataba müracaat edilmesi veya talebin hatalı kurulması hak kaybı riski doğurabilir. Kişiye ve olaya özgü hukuki yardım için uzman bir hukuk bürosuna danışılabilir. Detaylı bilgi bağlantısı üzerinden iletişim kurulabilir.
İçerik bilgilendirme amacı taşır ve somut dosya yönünden hukuki görüş yerine geçmez. Başvuru tarihleri, teslim kayıtları, cevap yazıları ve kişisel veri işleme faaliyetine dair belgeler birlikte ele alınmalıdır. Mevzuat değişiklikleri ile yeni Kurul kararları dosyanın hukuki niteliğini etkileyebileceğinden, işlem tarihindeki düzenlemelerin resmî kaynaklardan kontrolü yerinde olur.