Deepfake ile işlenen suçlar ve hukuki yollar, kişinin yüzünün, sesinin ya da beden görüntüsünün dijital tekniklerle gerçeğe çok yakın biçimde taklit edilmesi sonrası gündeme gelen ceza, özel hukuk ve kişisel veri uyuşmazlıklarını kapsar. Deepfake kaydı tek başına Türk Ceza Kanunu’nda bağımsız bir suç adı taşımaz. Fiilin amacı, kaydın niteliği, paylaşım biçimi, mağdura verilen zarar ve failin hareketleri hangi suç hükmünün uygulanacağını belirler. 2025 sonunda ve 2026 içinde yapılan kanun değişiklikleri internet yayınları ile bazı ceza muhakemesi kurallarını etkilediği için eski tarihli çevrim içi yazılara göre hareket edilmesi hatalı başvuruya yol açabilir.
Bir kişinin söylemediği sözleri söylemiş gibi yansıtan video, sahte ses kaydı, mahrem nitelikli kurgu görüntü veya para istemek için hazırlanan ses taklidi aynı hukuki başlık altında görülmez. Olay bazen hakaret, bazen özel hayatın gizliliğini ihlal, bazen kişisel verilerin hukuka aykırı kaydı veya paylaşımı, bazen de dolandırıcılık, tehdit ya da şantaj niteliği kazanır. Deepfake dosyalarında yayın kadar paylaşımın amacı ve failin sonraki davranışları da belirleyicidir. Akademik çalışmalar, deepfake kaynaklı hukuka aykırılıkların birden fazla hukuk alanıyla temas edebildiğini ortaya koymaktadır.
Deepfake Suçları Türk Hukukunda Nasıl Nitelendirilir?
Deepfake teknolojisi fotoğraf, video veya ses verisini değiştirerek gerçekte yaşanmamış bir olayı yaşanmış izlenimiyle yayabilir. Hukuki nitelendirme yalnızca dosyanın sahte oluşuna dayanmaz. Mağdurun şeref ve itibarı, özel yaşamı, malvarlığı, kişisel verileri veya irade özgürlüğü hedef alınmışsa birden fazla ceza hükmü aynı olay çevresinde tartışılabilir.
TCK 125 uyarınca hakaret
Deepfake kaydı mağdura onur, şeref ve saygınlığını zedeleyen somut bir fiil veya olgu yakıştırıyorsa ya da doğrudan aşağılayıcı bir kurgu kuruyorsa TCK m.125 gündeme gelebilir. Herkese açık internet yayını, aleniyet hükmü yönünden de dosyada ele alınır.
25 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun sonrası hakaret suçunun usul rejimi değişmiştir. Adalet Bakanlığının güncel bilgisinde, TCK m.125’in üçüncü fıkrasının (a) bendi dışındaki hakaret fiilleri önödeme kapsamındadır. Somut olayda suç vasfı kadar bu usul ayrımı da başvuru biçimini etkiler.
TCK 134 uyarınca özel hayatın gizliliğinin ihlali
Mahrem alana ait gerçek bir görüntü veya ses deepfake tekniğiyle değiştirilip yayımlanırsa TCK m.134 gündeme gelebilir. Maddenin ikinci fıkrası, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşasını cezalandırır.
Tamamen sentetik ve gerçekte hiç kaydedilmemiş mahrem bir kurgu bakımından TCK m.134’e doğrudan gidilmesi kanunilik ilkesi açısından ayrı inceleme ister. Böyle bir kayıtta hakaret, şantaj, kişisel veri hükümleri ve kişilik hakkına dayalı özel hukuk yolları olayın yapısına göre öne çıkabilir. TCK m.134’ün yürürlükteki metni, özel hayatın gizliliğinin ihlalini ve özel hayata ait görüntü veya sesin hukuka aykırı ifşasını ayrı fıkralarda düzenler.
Bu ayrım, cinsel deepfake görüntüler bakımından daha hassas bir hukuki incelemeye ihtiyaç doğurur. Gerçek görüntünün değiştirilmesi ile bütünüyle sentetik biçimde hazırlanan kayıt arasında ceza hukuku bakımından aynı sonuca kendiliğinden ulaşılamaz. Kişilik hakkına yönelik saldırı ise ceza sorumluluğundan bağımsız biçimde medeni hukuk alanında korunabilir.
TCK 135 ve tCK 136 uyarınca kişisel veriler
Yüz görüntüsü, ses kaydı ve kişiyi tanımlayan başka veriler deepfake üretiminde ham veri niteliği taşıyabilir. TCK m.135, kişisel verilerin hukuka aykırı kaydını düzenler. TCK m.136 ise kişisel verileri hukuka aykırı biçimde bir başkasına verme, yayma veya ele geçirme fiillerini yaptırıma bağlar.
Fiilin bu maddelere uyup uymadığı verinin niteliği, elde ediliş yolu, paylaşım şekli ve hukuka uygunluk sebebi üzerinden incelenir. TCK m.136’nın yürürlükteki metninde kişisel verileri hukuka aykırı biçimde bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi için iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu da kişiye ait fotoğraf, görüntü ve diğer tanımlayıcı veriler yönünden haklar tanır. KVKK m.11 çerçevesinde kişi, kendisine ait verinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işleme faaliyeti hakkında bilgi isteme, hatalı verilerin düzeltilmesini talep etme, şartları varsa silme veya yok etme isteminde bulunma ve hukuka aykırı işleme sebebiyle doğan zararın giderilmesini isteme haklarına başvurabilir.
TCK 157 ve tCK 158 uyarınca deepfake dolandırıcılık
Bir şirket yöneticisinin, aile ferdinin ya da tanınan bir kişinin sesi taklit edilerek para transferi istenmesi, deepfake dolandırıcılık bakımından sık karşılaşılan senaryolardan biridir. Hileli davranışla mağdurun aldatılması ve malvarlığı zararı doğması hâlinde TCK m.157 gündeme gelebilir.
Bilişim sistemi, banka veya kredi kurumu fiilde araç niteliği taşıyorsa olay TCK m.158/1-f yönünden incelenebilir. TCK m.157’de hileli davranışla bir kişiyi aldatarak onun veya başkasının zararına yarar elde edilmesi düzenlenir. TCK m.158/1-f ise bilişim sistemleri ile banka veya kredi kurumlarının araç niteliği taşıdığı nitelikli dolandırıcılık hâline yer verir. Adalet Bakanlığı kaynağında m.157 için bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası, m.158/1-f için üç yıldan on yıla kadar hapis ve adli para cezası düzenlemesi aktarılmaktadır.
Ses klonlama yoluyla dolandırıcılık vakalarında para gönderen kişi kadar sesi taklit edilen kişinin adı, itibarı ve kişilik değerleri de zarar görebilir. Tek fiil dizisi ceza soruşturması, kişilik hakkı davası ve kişisel veri başvurusunu beraber gündeme taşıyabilir.
TCK 106 ve tCK 107 uyarınca tehdit ve şantaj
Fail, deepfake kaydını yayımlama tehdidiyle mağdurdan para, mal veya başka bir menfaat isterse TCK m.107 şantaj hükmü öne çıkabilir. Maddenin ikinci fıkrası, yarar elde etme amacıyla kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek hususların açıklanacağı ya da isnat edileceği tehdidini de şantaj olarak düzenler.
Somut tehdidin konusu yaşam, beden veya malvarlığı gibi başka değerlere yöneliyorsa TCK m.106 tehdit de gündeme gelebilir. Mesaj metni, talep edilen menfaat ve baskının biçimi suç vasfında belirleyicidir.
Sahte mahrem görüntünün “ödeme yapılmazsa yayımlanacağı” yönündeki mesajla gönderilmesi halinde ekran görüntüsü kadar mesajın özgün kaydının da korunması gerekir. Ödeme için gönderilen banka veya kripto varlık bilgileri, telefon numaraları ve hesap bağlantıları soruşturmada delil niteliği taşıyabilir.
Deepfake Mağduru Hangi Hukuki Yollara Başvurabilir?
Deepfake mağduriyetinde hız, delilin korunması açısından yüksek değer taşır. Yayının kısa sürede silinmesi, hesabın adının değişmesi ya da paylaşım zincirinin genişlemesi soruşturmayı zorlaştırabilir. Tek bir ekran görüntüsü her dosyada yeterli olmayabilir.
URL, hesap adı, paylaşım tarihi, mesaj kayıtları, e-posta üst verileri, ödeme talepleri ve dosyanın özgün kopyası mümkün olduğu ölçüde saklanmalıdır. Kaydın paylaşıldığı profilin bağlantısı ile paylaşımın tarih ve saat bilgisi de dosyaya eklenebilir.
Savcılığa suç duyurusu ve delillerin korunması
CMK m.158 uyarınca suça dair ihbar veya şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına ya da kolluk makamlarına yapılabilir. Başvuruda deepfake dosyasının nerede yayımlandığı, hangi hesap üzerinden paylaşıldığı, ilk erişim tarihi, varsa para talebi ve tehdit mesajları açık biçimde yazılmalıdır.
CMK m.158, ihbar veya şikâyetin yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü biçimde yapılabileceğini de düzenler.
Dijital delilin özgün hâlinin korunması ayrı değer taşır. Dosyanın tekrar tekrar dönüştürülmesi, kırpılması veya yalnızca ekran kaydı biçiminde saklanması teknik incelemeyi güçleştirebilir. Savcılıktan hesap ve bağlantı kayıtlarının araştırılması, cihaz incelemesi, IP ve trafik verilerinin mevzuata uygun biçimde temini ile bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
İnternetteki deepfake yayına erişim nasıl engellenir?
5651 sayılı Kanun’un kişilik haklarına ilişkin eski 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Eski tarihli internet yazılarında görülen “kişilik hakkı ihlalinde doğrudan 5651 m.9 başvurusu” anlatımı yürürlükteki hukuki tabloyu yansıtmaz. Güncel konsolide kanun metninde 9. madde iptal hükmüyle yer almaktadır.
Özel hayatın gizliliğini ihlal eden internet yayını bakımından 5651 sayılı Kanun m.9/A ayrı bir yol öngörür. 31 Temmuz 2026’dan beri yürürlükte bulunan konsolide metinde “Başkanlık”, Siber Güvenlik Başkanlığını ifade eder. Özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini ileri süren kişi Başkanlığa doğrudan başvurup URL bazlı erişim tedbiri isteyebilir.
Başvuruda tam URL, ihlalin hangi yönden doğduğu ve kimliği ispatlayan bilgiler yer alır. 5651 m.9/A uyarınca erişim tedbirini isteyen kişinin talebi yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulur. Hâkim kırk sekiz saat içinde karar verir. Erişim sağlayıcılar, Başkan tarafından Erişim Sağlayıcıları Birliğine iletilen tedbir talebini en geç dört saat içinde yerine getirir.
Bu bölümdeki ayrım oldukça kritiktir. Her kişilik hakkı ihlali otomatik biçimde 5651 m.9/A kapsamına girmez. Madde, özel hayatın gizliliğinin ihlali için düzenlenmiştir. Hakaret, ticari itibar kaybı veya başka kişilik hakkı uyuşmazlıklarında başvurulacak yol vakaya göre medeni hukuk, ceza hukuku veya platform bildirim mekanizmaları üzerinden şekillenebilir.
KVKK başvurusu ne zaman gündeme gelir?
Deepfake üretimi ya da yayımı sırasında kişisel veriler bir veri sorumlusunun faaliyeti çerçevesinde işlenmişse 6698 sayılı Kanun’daki haklar gündeme gelebilir. KVKK m.11 veri sahibine kendisine ilişkin veri işleme faaliyeti hakkında çeşitli taleplerde bulunma hakkı tanır.
Kişisel Verileri Koruma Kurumunun hak arama düzeninde veri sorumlusuna başvuru ilk aşamayı teşkil eder. Veri sorumlusunun cevabı yetersiz kalırsa veya kanuni süre içinde yanıt verilmezse şartlarına göre Kurula şikâyet yolu gündeme gelebilir.
Kişilik Hakkı Davası Ve Tazminat Talebi
Ceza soruşturması tek koruma yolu değildir. Türk Medeni Kanunu m.24 ve m.25, hukuka aykırı kişilik hakkı saldırılarına karşı medeni hukuk korumasına dayanak verir.
TMK m.24 uyarınca hukuka aykırı biçimde kişilik hakkına saldırılan kişi hâkimden koruma isteyebilir. TMK m.25 ise saldırı tehlikesinin önlenmesi, sürmekte olan saldırıya son verilmesi ve sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti taleplerine yer verir. Aynı hüküm, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması istemini de düzenler. Maddi ve manevi tazminat hakları saklıdır.
Deepfake nedeniyle iş kaybı, ticari zarar, gelir kaybı veya doğrudan maddi kayıp meydana gelmişse TBK m.49 çerçevesindeki haksız fiil sorumluluğu gündeme gelebilir. Bu madde, kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişinin zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler.
Kişilik hakkının zedelenmesi yüzünden manevi zarar doğmuşsa TBK m.58 uyarınca manevi tazminat istenebilir. Hüküm, hâkimin başka bir giderim biçimine karar verebilmesine veya tazminata ek olarak saldırıyı kınayan kararın yayımlanmasına hükmedebilmesine de imkân tanır.
Deepfake delili nasıl korunmalı?
Paylaşım görüldüğü anda URL’nin, hesap adının, tarih ve saatin kaydı alınmalıdır. Video veya ses dosyasının ilk erişilen kopyası da saklanmalı, dosya üzerinde düzenleme yapılmamalıdır. Mesajlaşma kayıtları, ödeme istekleri, banka bilgileri, e-posta başlıkları ve profil bilgileri kaybolmadan arşivlenmelidir.
İnternet yayınının noter aracılığıyla veya hukuken elverişli dijital tespit yöntemleriyle kayıt altına alınması, uyuşmazlığın yapısına göre ispat gücüne katkı verebilir. Teknik incelemede dudak ve ses uyumu, görüntü karelerindeki bozulmalar, ses spektrumu, dosya üst verisi ve kaynak dosyalar araştırılabilir.
Deepfake Suçlarında Şikâyet Süresi Ve Zamanaşımı
Deepfake için tek bir şikâyet süresi veya tek bir dava zamanaşımı süresi yoktur. Süre, fiilin hangi suç tipine girdiğine göre değişir. Hakaret gibi şikâyete bağlı suçlarda mağdurun fiili ve faili öğrenme tarihi ayrı değer taşırken, kişisel verilere karşı bazı suçlarda soruşturma rejimi değişebilir.
TCK m.139 uyarınca kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçları bakımından şikâyete bağlılık istisnası vardır. TCK m.136’ya dayanan bir iddiada bu ayrım gözden kaçırılmamalıdır.