KVKK m.11 Başvurusu Nasıl Yapılır? Veri Sorumlusuna Başvuru ve Kurul'a Şikayet Süreleri

KVKK m.11 Başvurusu Nasıl Yapılır? Veri Sorumlusuna Başvuru ve Kurul'a Şikayet Süreleri

KVKK m.11 Başvurusu Nasıl Yapılır? Veri Sorumlusuna Başvuru ve Kurul'a Şikayet Süreleri

KVKK 11. madde başvuru nasıl yapılır sorusunun kısa cevabı şudur: Kişisel verisi işlenen kişi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) 11. maddesindeki haklarını kullanmak için önce verisini işleyen kuruma veya kişiye, yani veri sorumlusuna yazılı olarak ya da Kurul'un belirlediği diğer yöntemlerle başvurur. Veri sorumlusu en geç 30 gün içinde cevap verir. Talep reddedilir, cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde şikayette bulunulabilir.

İki nokta sık gözden kaçar: Kurul'a doğrudan şikayet yapılamaz, önce veri sorumlusuna başvurmak zorunludur. Ayrıca KVKK yalnız gerçek kişilere ait verileri korur; bir şirketin unvanı veya şirket hakkındaki yorumlar için bu yol kural olarak işlemez, ancak şahıs işletmesi sahibinin adı, ev adresi veya telefonu kişisel veridir. Bu yazıda KVKK m.11 kapsamındaki haklar, başvuru yöntemleri, başvuruda bulunması gereken bilgiler, cevap ve şikayet süreleri ile örnek başvuru metninin başlıkları anlatılmaktadır.

KVKK 11. Madde Hangi Hakları Tanır?

KVKK'nın 11. maddesine göre herkes veri sorumlusuna başvurarak aşağıdaki haklardan birini veya birkaçını kullanabilir:

  • Bilgi edinme: Kişisel verinizin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme.
  • Amaç sorgulama: Verinizin hangi amaçla işlendiğini ve bu amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme.
  • Aktarım bilgisi: Verinizin yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri öğrenme.
  • Düzeltme: Eksik veya yanlış işlenmiş verinin düzeltilmesini isteme.
  • Silme veya yok etme: KVKK'nın 7. maddesindeki şartlar çerçevesinde, yani işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında verinin silinmesini veya yok edilmesini isteme.
  • Üçüncü kişilere bildirim: Düzeltme ve silme işlemlerinin, verinin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme.
  • Otomatik analize itiraz: Verilerin münhasıran otomatik sistemlerle analiz edilmesi sonucunda aleyhinize bir sonuç çıkmasına itiraz etme.
  • Zararın giderilmesi: Kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğramanız halinde zararın giderilmesini talep etme.

Örneğin bir internet sitesinde ev adresiniz veya telefon numaranız izniniz dışında yayımlanmışsa, siteyi işleten veri sorumlusundan bu bilgilerin silinmesini isteyebilirsiniz. Bu özel durumu şikayet sitesinde ev adresi ve telefon yayımlanması yazımızda ayrıca ele aldık.

Veri Sorumlusu Kimdir, Başvuru Kime Yapılır?

Veri sorumlusu, kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişidir; bir mağaza, banka, işveren, internet sitesi veya uygulama işletmecisi olabilir.

Başvuru adresi çoğu zaman internet sitesindeki aydınlatma metninde, "KVKK başvuru formu" sayfasında veya gizlilik politikasında yer alır; bulunamıyorsa ticaret sicili kayıtları ve şirketin resmi iletişim bilgileri yol gösterir. Başvuruyu yanlış kişiye yaparsanız süreler işlemeye başlamayabilir; muhatabı baştan doğru belirleyin.

Veri Sorumlusuna Başvuru Yöntemleri

Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ'in 5. maddesi başvuru yollarını sayar. Hangi yolu seçerseniz seçin, başvurunun tarihini ve içeriğini ispatlayabilmelisiniz; veri sorumlusunun 30 günlük cevap süresi ve Kurul'a şikayetteki 60 günlük üst sınır başvuru tarihine göre hesaplanır.

YöntemNasıl yapılır?Pratik not
Yazılı başvuruIslak imzalı dilekçe elden, iadeli taahhütlü posta veya noter aracılığıyla gönderilir.Noter kanalı tarih ve içerik ispatı bakımından en güçlü yoldur.
Kayıtlı elektronik posta (KEP)Veri sorumlusunun KEP adresine gönderilir.Gönderim ve teslim kayıtları delil niteliği taşır.
Güvenli elektronik imza veya mobil imzaBaşvuru metni elektronik olarak imzalanıp iletilir.İmza aracınızın geçerli olduğundan emin olun.
Kayıtlı e-posta adresiVeri sorumlusuna daha önce bildirdiğiniz ve onun sisteminde kayıtlı olan e-posta adresinizden gönderilir.Rastgele bir e-posta adresinden yapılan başvuru bu kapsama girmeyebilir.
Başvuru uygulamasıVeri sorumlusunun başvuru amacıyla geliştirdiği form, yazılım veya uygulama kullanılır.Form çıktısını ve başvuru numarasını saklayın.

Karşı tarafın başvuruyu almadığını söyleme ihtimali varsa noter veya KEP tercih edilmelidir. Başvuruyu, içerik kaldırma ve kayıtların korunması taleplerini de içeren bir ihtarnameyle birlikte göndermek istiyorsanız şikayet sitesine ihtarname yazımızdaki başlıklar yol gösterebilir.

Başvuruda Bulunması Gereken Bilgiler ve Örnek Başvuru Metninin Başlıkları

Tebliğe göre başvuruda ad, soyad ve yazılı başvuruda imza; Türk vatandaşları için T.C. kimlik numarası, yabancılar için uyruk ile pasaport numarası veya varsa kimlik numarası; tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi; varsa bildirime esas e-posta adresi, telefon ve faks numarası ile talep konusu bulunmalıdır. Talebe ilişkin bilgi ve belgeler de başvuruya eklenir. Eksik bilgi, başvurunun işleme alınmaması veya ek bilgi istenmesi sonucunu doğurabilir.

Örnek bir başvuru metni şu başlıklardan oluşabilir:

  1. Muhatap: Veri sorumlusunun unvanı ve başvuru adresi.
  2. Başvuru sahibi: Ad, soyad, kimlik numarası, tebligat adresi ve iletişim bilgileri.
  3. Konu: "6698 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuru" gibi kısa bir ifade.
  4. Açıklamalar: Hangi verinizin, nerede, ne zamandan beri işlendiğini düşündüğünüz; internet içeriği söz konusuysa tam sayfa adresi (URL) ve tarihli ekran görüntüsü.
  5. Talepler: İstediğiniz haklar madde madde (ör. bilgi verilmesi, silme, aktarılan kişilere bildirim).
  6. Cevap kanalı: Cevabın hangi adrese veya e-postaya gönderilmesini istediğiniz.
  7. Ekler, tarih ve imza: Delil niteliğindeki belgeler ile başvurunun tarihi ve imzası.

Gereğinden fazla kişisel veri eklemeyin. Talebi belirsiz bırakmak ("gereğinin yapılması" gibi) cevabın da belirsiz gelmesine yol açar.

Veri Sorumlusunun Cevap Süresi: 30 Gün ve Ücret

Veri sorumlusuna KEP veya kayıtlı e-posta ile başvuru hazırlığını simgeleyen dizüstü bilgisayar ve belgeler

KVKK'nın 13. maddesine göre veri sorumlusu başvuruyu talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırır. İşlem ayrıca bir maliyet gerektiriyorsa Kurul'un belirlediği tarifedeki ücret alınabilir. Tebliğ'in 7. maddesine göre yazılı cevapta on sayfaya kadar ücret alınmaz; on sayfanın üzerindeki her sayfa için 1 TL işlem ücreti alınabilir, cevap CD veya flash bellek gibi bir kayıt ortamında verilirse ücret o ortamın maliyetini geçemez. Başvuru veri sorumlusunun hatasından kaynaklanıyorsa alınan ücret iade edilir.

Veri sorumlusu talebi kabul ederek gereğini yerine getirir veya gerekçesini açıklayarak reddeder. Gerekçesiz bir ret veya talebin yalnız bir kısmına verilen cevap "yetersiz cevap" sayılabilir.

Kurul'a Şikayet Süreleri: 30 Gün ve 60 Gün Kuralı

KVKK'nın 14. maddesi şikayet yolunu iki şarta bağlar. Birincisi, 13. maddedeki başvuru yolu tüketilmeden şikayet yoluna gidilemez. İkincisi, şikayet belirli süreler içinde yapılmalıdır: başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hallerinde şikayet, cevabın öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılır.

DurumNe yapılır?Süre
Veri sorumlusu talebi kabul etti ve gereğini yaptıŞikayete gerek kalmaz; yapılan işlemi kontrol edin.-
Talep reddedildi veya cevap yetersizKurul'a şikayetCevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün; her halde başvuru tarihinden itibaren 60 gün
30 gün içinde hiç cevap gelmediKurul'a şikayetHer halde başvuru tarihinden itibaren 60 gün
Veri sorumlusuna hiç başvurulmadıÖnce başvuru yapılmalıDoğrudan şikayet incelenmez

Kurgusal bir örnekle: 3 Mart'ta başvuran ve 30 gün boyunca cevap alamayan kişi, şikayetini başvurudan itibaren 60. gün dolmadan yapmalıdır. Ret cevabı 20. günde gelmişse 30 günlük süre o tarihten başlar. En erken dolan tarihi esas alın; son güne bırakmayın.

KVKK'nın 15. maddesine göre Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun'un 6. maddesindeki şartları (ad, soyad, imza, iş veya ikamet adresi) taşımayan şikayetler incelemeye alınmaz. Başvurunuzun ve varsa cevabın örneğini şikayete ekleyin; şikayet kanalını Kurum'un internet sitesindeki güncel duyurulardan kontrol edin.

Kurul, şikayeti inceleyerek ilgililere cevap verir; şikayet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır (KVKK m.15). İhlal tespit edilirse Kurul, hukuka aykırılığın giderilmesine karar verir ve bu karar tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirilir. Kurul kararlarına karşı idari yargı yolu gündeme gelir; dava süresi ve görevli mahkeme somut karara göre değerlendirilmelidir.

KVKK Başvurusunun Sınırları: Şirket Bilgileri, Alenileştirme ve Tazminat

  • Şirket bilgileri: KVKK "kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin" bilgileri korur. Şirket unvanı veya şirket hakkındaki olumsuz bir yorum tek başına bu kapsamda değildir; şirketler için haksız rekabet ve kişilik hakkı yolları öne çıkar. Bu yolları şikayet platformlarındaki içerikler için hazırladığımız ana rehberde toplu olarak anlattık.
  • Alenileştirilmiş veriler: KVKK'nın 28. maddesine göre kişinin kendisinin alenileştirdiği verilerde, zararın giderilmesi hariç, 11. maddedeki haklar uygulanmaz. Bu istisna Kanunun amacına ve temel ilkelerine uygun ve orantılı olma şartına bağlıdır.
  • İfade özgürlüğü: İfade özgürlüğü kapsamındaki işleme, özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını ihlal etmemek ya da suç oluşturmamak kaydıyla Kanunun kapsamı dışındadır; gerçek bir müşteri deneyimini anlatan içerik her zaman KVKK yoluyla kaldırılamaz.
  • Tazminat: Kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkı saklıdır (KVKK m.14). Kurul tazminata hükmetmez; tazminat için ayrıca dava yolu gerekir.

Sık Sorulan Sorular

KVKK 11. madde başvurusu ücretli mi?

Kural olarak hayır. Veri sorumlusu başvuruyu ücretsiz sonuçlandırır; yazılı cevapta on sayfaya kadar ücret alınmaz. İşlem ayrıca maliyet gerektiriyorsa Tebliğ'deki sınırlar içinde ücret istenebilir.

Veri sorumlusu 30 gün içinde cevap vermezse ne yapmalıyım?

Cevapsızlık Kurul'a şikayet sebebidir. Şikayetinizi başvuru tarihinden itibaren 60 gün dolmadan yapmalı, başvuru tarihini gösteren belgeyi eklemelisiniz.

Doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayet edebilir miyim?

Hayır. KVKK'nın 14. maddesine göre önce veri sorumlusuna başvurmanız ve cevabı ya da 30 günlük sürenin dolmasını beklemeniz gerekir.

Veri sorumlusuna başvuruyu e-postayla yapabilir miyim?

Yapabilirsiniz, ancak Tebliğ'e göre e-posta adresinin veri sorumlusuna daha önce bildirilmiş ve onun sisteminde kayıtlı olması gerekir. Böyle bir kayıt yoksa KEP, noter, iadeli taahhütlü posta veya veri sorumlusunun başvuru formu daha güvenli seçeneklerdir.

Kişisel verilerimin silinmesini her durumda isteyebilir miyim?

Silme talebi KVKK'nın 7. maddesine bağlıdır: veri, işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında silinir. Kanuni saklama yükümlülüğü varsa (ör. vergi mevzuatı) talep kısmen reddedilebilir; ret gerekçesine göre şikayet yolunu değerlendirebilirsiniz.

Şirketim hakkındaki yorumlar için KVKK başvurusu yapabilir miyim?

Yorum yalnız şirketi hedef alıyorsa kural olarak hayır, çünkü KVKK tüzel kişilere ait bilgileri korumaz. Yorumda çalışanınızın, yöneticinizin veya şahıs işletmesi sahibinin adı, telefonu ya da adresi gibi gerçek kişi verileri varsa, bu verilere ilişkin olarak ilgili kişi başvuru yapabilir.

Özet

  • KVKK 11. madde başvurusu, verisi işlenen gerçek kişinin bilgi, düzeltme, silme ve zararın giderilmesi gibi haklarını kullanma yoludur (KVKK m.11).
  • Başvuru veri sorumlusuna yazılı olarak, KEP, güvenli elektronik imza, mobil imza, kayıtlı e-posta veya başvuru uygulaması üzerinden yapılır (Başvuru Tebliği m.5).
  • Veri sorumlusu en geç 30 gün içinde ve kural olarak ücretsiz cevap verir (KVKK m.13).
  • Kurul'a şikayet için önce veri sorumlusuna başvuru zorunludur; ret, yetersiz cevap veya cevapsızlıkta öğrenmeden itibaren 30 gün, her halde başvurudan itibaren 60 gün içinde şikayet edilir (KVKK m.14).
  • Kurul 60 gün içinde cevap vermezse şikayet reddedilmiş sayılır; ihlal tespit edilirse karar en geç 30 gün içinde uygulanır (KVKK m.15).
  • Şirket bilgileri KVKK kapsamında değildir; tazminat için genel hükümlere göre dava yolu ayrıca açıktır (KVKK m.3, m.14).

Başvurunun muhatabı, hangi hakkın hangi gerekçeyle istendiği ve sürelerin doğru hesaplanması sonucu doğrudan etkilediği için her başvurunun somut olaya göre hazırlanması gerekir. Dural Hukuk, kişisel verilerin korunması, veri sorumlusuna başvuru, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayet ve kişilik hakkı ihlalleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk