Şikayet sitesi haksız rekabet davası açılabilir mi sorusunun kısa cevabı şudur: Şikayet sitesinde işletmeniz, ürünleriniz veya hizmetleriniz hakkında yanlış, yanıltıcı ya da gereksiz yere incitici açıklamalar yayımlanmışsa bu durum Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 55. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendindeki "kötüleme" kapsamında haksız rekabet sayılabilir. Bu durumda asliye ticaret mahkemesinde fiilin tespitini, men'ini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını ve şartları varsa tazminat isteyebilirsiniz.
Önemli istisna şudur: Gerçek bir müşterinin yaşadığı olumsuz deneyimi dürüstçe anlatması, sert bir dil içerse bile kural olarak ifade özgürlüğü kapsamındadır ve kötüleme sayılmaz. Bu yazıda kötülemenin unsurları, davanın kime açılacağı, hangi taleplerin ileri sürülebileceği, görevli mahkeme ve arabuluculuk şartı, zamanaşımı süreleri ve gerçek eleştiriyle kötüleme arasındaki sınır anlatılmaktadır. Konunun genel çerçevesi için şikayet sitelerindeki haksız içeriklere karşı hukuki yollar rehberine de bakabilirsiniz.
Kötüleme Nedir? TTK m.55/1-a-1'in Unsurları
TTK m.55/1-a-1'e göre başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek haksız rekabettir. Hükmün üç ayrı seçeneği vardır ve biri yeterlidir:
- Yanlış açıklama: Gerçeğe aykırı olgu iddiası. Örneğin satılmamış bir ürün için "bozuk ürün gönderdiler" denmesi.
- Yanıltıcı açıklama: Tek tek doğru olsa bile eksik veya çarpıtılmış anlatımla okurda yanlış izlenim yaratan açıklama. Örneğin iade süreci tamamlanmış bir siparişin yalnızca ilk aşamasının anlatılıp "param hala iade edilmedi" denmesi.
- Gereksiz yere incitici açıklama: Doğru bir olgu anlatılırken amacı aşan, aşağılayıcı ve ölçüsüz ifadeler kullanılması.
Kanun haksız rekabeti yalnız rakipler arasındaki ilişkiyle sınırlamaz; tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen dürüstlük kuralına aykırı davranışları da kapsar (TTK m.54/2). Bu nedenle şikayeti yazan kişinin sizin rakibiniz olması şart değildir. Belirleyici olan, açıklamanın piyasadaki müşteri ilişkilerini etkileyebilecek nitelikte olmasıdır.
| Örnek içerik | Muhtemel değerlendirme |
| Hiç sipariş vermemiş birinin "ürün sahte çıktı" iddiası | Yanlış açıklama; kötüleme tartışılabilir |
| Teslim gecikmesini anlatan, kaba ifade içermeyen yorum | Kural olarak ifade özgürlüğü kapsamında |
| Doğru bir gecikmeyi "dolandırıcı firma" nitelemesiyle anlatmak | Gereksiz yere incitici olabilir; somut olaya bağlı |
| İade yapılmışken iadenin hiç yapılmadığını söylemek | Yanıltıcı veya yanlış açıklama olabilir |
| Rakip çalışanının müşteri gibi yazdığı şikayet | Kötüleme ve sahte içerik birlikte değerlendirilir |
Gerçek Eleştiri ile Kötüleme Arasındaki Sınır
Anayasa'nın 26. maddesi herkese düşünce ve kanaatlerini açıklama hakkı tanır; bu hak başkalarının şöhret ve haklarının korunması amacıyla sınırlanabilir. Şikayet sitelerindeki uyuşmazlıklarda mahkemeler bu iki değeri dengeler. Anayasa Mahkemesi, Ozan Güven kararında (B. No: 2021/8967, 27.09.2023), bir müşterinin bir telekomünikasyon şirketini sosyal medyada sert biçimde eleştirmesi nedeniyle tazminata mahkum edilmesini ifade özgürlüğünün ihlali saymış ve şirketlerin eleştiriye gerçek kişilere göre daha fazla katlanması gerektiğini vurgulamıştır. Karar bir şikayet sitesine ilişkin değildir, ancak işletmelere yönelik eleştirinin sınırını anlamak için önemlidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de 10.09.2018 tarihli kararıyla (E. 2016/14151, K. 2018/5088), tüketicilerin aldıkları hizmetle ilgili yaşadıkları olumsuzlukları anlatan ve gerçeğe aykırılığı ispatlanamayan şikayetlerin ifade özgürlüğü kapsamında kaldığını ve ihtara rağmen yayında tutulmalarının kötüleme yoluyla haksız rekabet oluşturmadığını kabul eden ilk derece kararını onamıştır. Bir saat markasının bir şikayet platformuna karşı açtığı davada ise ilk derece mahkemesi içerikleri kötüleyici bulmuş; ancak istinaf mahkemesi haksız rekabeti kötülemeye değil, cevap hakkının ücretli üyeliğe bağlanmasına ve üye olmayan firmalar hakkındaki şikayetlerin doğrudan yayımlanmasına dayandırmış, bu karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29.04.2024 tarihli kararıyla (E. 2022/7451, K. 2024/3328) onanmıştır. Bu dosyalar, kötüleme iddiasında belirleyici olanın içeriğin gerçeğe aykırılığının somut delillerle gösterilmesi olduğunu düşündürmektedir.
Uygulamadan çıkan pratik ders şudur: Olgu iddiası (ör. "ürün hiç gelmedi") ile değer yargısı (ör. "hizmet kalitesi çok kötü") ayrılmalıdır. Olgu iddiasının yanlışlığını belgeyle gösterebiliyorsanız davanız güçlenir; yalnızca olumsuz bir değer yargısına karşı açılan davalarda başarı şansı genellikle düşüktür. Şikayet yazan kişiye karşı dava açmadan önce bu dengeyi şikayet yazan müşteriye dava açılıp açılamayacağını anlatan yazımızda ayrıca ele aldık.
Şikayet Sitesi Haksız Rekabet Davası Kime Açılır?
Davalının doğru belirlenmesi davanın sonucunu doğrudan etkiler. Üç olası muhatap vardır:
- Şikayeti yazan kişi: İçeriğin sahibi olduğu için kural olarak ilk muhataptır. Kimliği çoğu zaman takma adın arkasında kalır; bu durumda kimlik tespiti için ceza soruşturması veya mahkeme kanalı gerekebilir.
- Rakip işletme: Sahte şikayeti bir rakip yazdırmışsa doğrudan rakip davalı olur. Haksız rekabet çalışanlar tarafından işlenmişse tespit, men ve ortadan kaldırma davaları çalıştırana karşı da açılabilir (TTK m.57). Bu senaryoyu rakip firmanın sahte şikayet yazdırması başlıklı yazımızda ayrıntılı anlattık.
- Platform: TTK m.58'e göre bilişim kuruluşları aracılığıyla işlenen haksız rekabette davalar kural olarak içeriğin sahibine açılır. İletimi başlatmayan, alıcıyı veya içeriği seçmeyen ve içeriği değiştirmeyen hizmet sağlayıcıya karşı kural olarak dava açılamaz; ancak zararın büyük olacağı hallerde mahkeme onu dinleyerek içeriğin geçici olarak kaldırılması dahil tedbir verebilir (TTK m.58/4). Platformun kendi uygulamaları ise ayrıca değerlendirilir; örneğin ücretli üyelere öncelik tanınmasını haksız rekabet sayan ve Yargıtay'ca onanan kararları Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli kararına ilişkin incelememizde ele aldık.
Davada Hangi Talepler İleri Sürülebilir?
Haksız rekabetten zarar gören veya zarar tehlikesiyle karşılaşan işletme TTK m.56/1'e göre şu talepleri ileri sürebilir:
| Talep | İçeriği | Kusur şartı |
| Tespit | Fiilin haksız olup olmadığının belirlenmesi | Aranmaz |
| Men | Haksız rekabetin yasaklanması | Aranmaz |
| Ortadan kaldırma ve düzeltme | İçeriğin kaldırılması, yanlış beyanların düzeltilmesi | Aranmaz |
| Maddi tazminat | Uğranılan zararın giderilmesi | Aranır |
| Manevi tazminat | Türk Borçlar Kanunu m.58 şartlarıyla | Şartlara bağlı |
| Hükmün ilanı | Kesinleşen kararın masrafı karşı tarafa ait olmak üzere ilanı (TTK m.59) | Mahkemenin takdirinde |
Şirketlerin manevi tazminat isteyip isteyemeyeceği ve ticari itibar kaybının nasıl ispatlanacağı ayrı bir tartışma konusudur; bunu ticari itibar ve manevi tazminat yazımızda inceledik.
Görevli Mahkeme, Arabuluculuk ve İhtiyati Tedbir

Görevli mahkeme: Haksız rekabet TTK'da düzenlendiği için bu davalar, taraflar tacir olmasa da mutlak ticari davadır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4/1-a ve m.5/1). Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Uyuşmazlık tescilli markanın kullanımına da dayanıyorsa fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinin görevi gündeme gelebilir.
Arabuluculuk: 01.09.2023'ten beri ticari davalarda "konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında" dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Tespit, men ve ortadan kaldırma gibi parasal olmayan talepler lafız gereği bu kapsamda değildir. Tazminat talebi de eklenecekse en azından bu talep bakımından arabuluculuk dava şartı gündeme gelir; parasal ve parasal olmayan taleplerin aynı davada birlikte ileri sürülmesi halinde şartın nasıl uygulanacağı somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
İhtiyati tedbir: Dava sürerken içeriğin yayında kalması zararı büyütüyorsa TTK m.61 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.389 vd. uyarınca ihtiyati tedbir istenebilir. Haklılığın yaklaşık olarak ispatı ve kural olarak teminat gerekir. Bu konuyu haksız rekabet davalarında ihtiyati tedbir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Zamanaşımı: TTK m.60'taki Bir ve Üç Yıllık Süreler
TTK m.56'daki davalar, hakkın doğduğunun öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m.60). Fiil aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır. Bu süreyi genel haksız fiil zamanaşımıyla (Türk Borçlar Kanunu m.72) karıştırmayın; haksız rekabette özel hüküm TTK m.60'tır.
Kötüleme kasten yapılmışsa aynı fiil TTK m.62 uyarınca suç da oluşturabilir. Ceza yolunda şikayet süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Ayrıntılar için haksız rekabet suçu ve şikayet süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Dava Öncesi Hazırlık: Adım Adım
- Delili sabitleyin: İçeriğin bağlantısını, yayım tarihini ve ekran görüntüsünü noter tespiti veya mahkemeden delil tespiti (HMK m.400) yoluyla resmi hale getirin; içerik her an değişebilir.
- Gerçeğe aykırılığı belgeleyin: Sipariş kayıtları, kargo ve iade belgeleri, yazışmalar gibi olgu iddiasını çürüten kayıtları dosyalayın.
- Platform içi yolları kullanın: Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.28/C, platformun işletmeye yayından önce cevap için süre tanımasını ve gerçeği yansıtmadığı anlaşılan değerlendirmeyi yayımlamamasını öngörür. Cevabınızı sakin ve belgeli yazın.
- Yazılı talepte bulunun: Platforma ve tespit edilebiliyorsa içerik sahibine kaldırma veya düzeltme talebini ispatlanabilir biçimde iletin.
- Arabuluculuk ve dava: Parasal talep varsa arabulucuya başvurun; anlaşma olmazsa asliye ticaret mahkemesinde dava açın.
Sık Sorulan Sorular
Şikayet sitesindeki her olumsuz yorum için haksız rekabet davası açılabilir mi?
Hayır. Gerçek bir deneyimi anlatan ve ölçüyü aşmayan eleştiri kural olarak ifade özgürlüğü kapsamındadır. Kötüleme için açıklamanın yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici olması gerekir.
Şikayet sitesi haksız rekabet davasında platform davalı olabilir mi?
Davalar kural olarak içeriğin sahibine açılır. İçeriği seçmeyen ve değiştirmeyen hizmet sağlayıcıya kural olarak dava açılamaz; ancak mahkeme büyük zarar halinde onu dinleyerek içeriğin geçici olarak kaldırılması dahil tedbir verebilir (TTK m.58/4).
Haksız rekabet davasından önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Tazminat gibi parasal taleplerde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Yalnız tespit, men ve ortadan kaldırma istenen davalar lafız gereği bu şartın dışındadır.
Kötüleme davası ne kadar sürede açılmalı?
Hakkın doğduğunun öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde üç yıl içinde açılmalıdır (TTK m.60). Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır.
Şikayet yazanın kimliği bilinmiyorsa ne yapılabilir?
Kimlik çoğu zaman yalnız ceza soruşturması veya mahkeme kanalıyla öğrenilebilir. Bu arada delilin tespiti ve platform içi itiraz yolları kullanılabilir.
Özet
- Yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla bir işletmeyi kötülemek haksız rekabettir (TTK m.55/1-a-1).
- Gerçek deneyime dayanan ölçülü eleştiri kural olarak ifade özgürlüğü kapsamındadır (Anayasa m.26).
- Tespit, men, ortadan kaldırma, düzeltme ve şartları varsa maddi ve manevi tazminat istenebilir (TTK m.56).
- Dava asliye ticaret mahkemesinde görülür; parasal taleplerde arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5, m.5/A).
- Zamanaşımı öğrenmeden itibaren bir yıl, her halde üç yıldır (TTK m.60).
- İçeriği seçmeyen hizmet sağlayıcıya kural olarak dava açılamaz, ancak tedbir mümkündür (TTK m.58/4).
Bir içeriğin kötüleme mi yoksa korunan eleştiri mi olduğu, delillere ve ifadenin bütününe bakılarak belirlendiği için her dosya somut olarak değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, haksız rekabet davaları, şikayet sitelerindeki içeriklere karşı hukuki yollar ve ticari itibarın korunması konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk

