Son güncelleme: 15 Kasım 2026
Basit tıbbi müdahale ne demek sorusunun kısa cevabı şudur: Adli raporlarda geçen "basit tıbbi müdahaleyle (BTM) giderilebilir" ifadesi, yaralanmanın ceza hukuku bakımından en hafif grupta olduğunu gösterir. Kemik kırığı veya çıkığı, kas ve tendon hasarı, büyük damar ve sinir hasarı ya da iç organ yaralanması varsa yaralanma bu kapsamda sayılmaz. Bu ölçüt kanunda kasten yaralamaya ilişkin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2. maddesinde yer alır; trafik kazalarındaki taksirle yaralamada (TCK m.89) ise şikâyet ve ceza aralığını tek başına belirlemez.
Yine de raporda BTM ifadesinin bulunup bulunmaması; kemik kırığı derecesi ve yaşamsal tehlike gibi diğer bulgularla birlikte ceza dosyasının ve tazminat talebinin seyrini etkiler. Bu yazıda BTM kavramının anlamı, adli raporun nasıl okunacağı, trafik kazasında ceza boyutuna ve tazminata etkisi ile rapora itiraz yolları anlatılmaktadır.
Basit Tıbbi Müdahale Ne Demek? Raporda Hangi Ölçüte Bakılır?
Kanunda basit tıbbi müdahalenin bir tanımı yoktur. Adli Tıp Kurumu ile adli tıp derneklerinin hazırladığı "Türk Ceza Kanunu'nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi Rehberi" (2019 güncellemesi) da kavramı formel olarak tanımlamaz; bu ifadenin ceza bakımından en hafif yaralanma grubunu anlatmak için kullanıldığını belirtir. Rehber, kavramın hekimler tarafından farklı algılanabileceğini de kabul eder ve bu nedenle ortak ölçütler getirir.
- Hafif sayılmayan yaralanmalar: Kemik kırığı veya çıkığı, kas ve tendon hasarı, büyük damar ve sinir hasarı ile iç organ yaralanması bulunan durumlar BTM ile giderilebilir kabul edilmez.
- Derin yaralar: Fasya ve kas dokusunu ilgilendiren bütün delici ve kesici yaralanmalar hafif sayılmaz.
- Diğer yumuşak doku yaralanmaları: Rehberdeki ayrıntılı listeye göre değerlendirilir. Yüzeysel sıyrık ve ezik gibi hafif yaralanmalar uygulamada çoğunlukla BTM ile giderilebilir olarak raporlanır.
Önemli bir ayrıntı şudur: Rehber, değerlendirmeyi gördüğünüz tedavinin türüne göre değil, yaralanmanın türüne ve hangi dokuları etkilediğine göre yapar. Bu nedenle hastanede kalmış olmanız veya dikiş atılmış olması tek başına sonucu belirlemez.
| Rapordaki bulgu | Rapordaki ifade | Taksirle yaralamada anlamı |
| Yüzeysel sıyrık, ezik gibi hafif yumuşak doku yaralanması | BTM ile giderilebilir | TCK m.89/1: 4 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Kemik kırığı | BTM ile giderilemez; kırığın hayat fonksiyonlarına etkisi 1 ile 6 arasında derecelendirilir | TCK m.89/2: ceza yarı oranında artırılır |
| Yaşamsal tehlike veya yüzde sabit iz | Yaşamını tehlikeye sokan durum oluşmuştur; yüzde sabit iz vardır | TCK m.89/2: ceza yarı oranında artırılır |
| Duyu veya organ işlevinin yitirilmesi, yüzün sürekli değişikliği | İlgili kalıcı sonuç tespit edilmiştir | TCK m.89/3: ceza bir kat artırılır |
Tablodaki cezalar 11. Yargı Paketi (7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025) sonrası hâlidir; birden fazla kişinin yaralandığı kazalarda ceza 9 aydan 5 yıla kadar hapistir (TCK m.89/4).
Kasten Yaralama ile Taksirle Yaralama Arasındaki Fark
BTM ölçütü, kanunda kasten yaralamayı düzenleyen TCK m.86/2'de yer alır. Kasten yaralamada yaralanma BTM ile giderilebilecek kadar hafifse daha düşük bir ceza aralığı uygulanır ve soruşturma kural olarak şikâyete bağlıdır; silahla işlenmesi veya eşe karşı işlenmesi gibi TCK m.86/3'teki hâllerde şikâyet aranmaz.
Trafik kazasında ise sürücünün kastı değil dikkatsizliği söz konusudur; bu nedenle TCK m.89 uygulanır ve bu maddede BTM ayrımı yoktur. TCK m.89/5'e göre taksirle yaralama, rapordaki bulgu ne olursa olsun şikâyete bağlıdır; yalnızca bilinçli taksir hâlinde, birinci fıkradaki basit yaralama dışındaki durumlarda şikâyet aranmaz. Sık yapılan bir yanılgı, "rapor ağır çıktı, savcılık kendiliğinden dava açar" düşüncesidir. Bilinçli taksir yoksa, kemik kırığı olsa bile şikâyet olmadan soruşturma yürütülemez.
Kazadan sonra taraflar arasında kavga çıkar ve biri diğerini yaralarsa, bu ayrı bir kasten yaralama olayıdır. O durumda BTM tespiti doğrudan uygulanacak madde ve şikâyet şartı bakımından belirleyici olur.
Raporun Trafik Kazası Ceza Dosyasına Etkisi
Adli rapor, savcılığın ve mahkemenin hangi fıkrayı uygulayacağını belirlemesinde temel belgedir. Kemik kırığında rehber, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisini hafif (1), orta (2-3) ve ağır (4-6) olarak derecelendirir; birden fazla kırıkta her kırığın derecesinin karesi alınıp toplanır, toplamın karekökü alınır ve sonuç 6'yı aşarsa 6 kabul edilir. Taksirle yaralamada kırığın varlığı cezanın yarı oranında artırılması sonucunu doğurur.
Raporda sık geçen bir diğer ifade "yaşamını tehlikeye sokan durum"dur. Rehbere göre bu ifade, yaralanmadan sonra kişinin yaşamının mutlak surette tehlikeye girdiği ve kişinin kendi vücut direnciyle veya tıbbi yardımla hayatta kaldığı durumları anlatır; ölümün gerçekleşmesi gerekmez. Karar, olayın şiddetine göre değil, kişide oluşan tıbbi bulgulara göre verilir.
- Kusur yine belirleyicidir: Taksirli suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir (TCK m.22/4). Ağır bir yaralanma, kusur oranı düşük sürücü için cezanın ağır olacağı anlamına gelmez.
- Uzlaştırma her durumda gündemdedir: Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (5271 sayılı CMK m.253).
- Şikâyet süresi rapor beklemez: Şikâyet süresi fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır (TCK m.73). Kesin raporu beklemek için şikâyeti ertelemeyin.
BTM Raporu Tazminat Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. Ceza dosyasındaki adli rapor ile tazminat davasında esas alınan maluliyet raporu farklı belgelerdir. BTM ile giderilebilir bir yaralanmada kalıcı maluliyet çoğu zaman beklenmez; ancak bu, başka kalemlerin istenemeyeceği anlamına gelmez.
- Tedavi giderleri: Trafik kazasında sağlık hizmeti bedellerini kural olarak SGK karşılar; SGK'nın karşılamadığı belgeli giderler için sürücü, işleten ve trafik sigortacısı sorumludur (2918 sayılı KTK m.98).
- Geçici iş göremezlik: Raporlu olduğunuz ve çalışamadığınız dönemdeki kazanç kaybı istenebilir.
- Manevi tazminat: Yaralanmanın hafif olması manevi tazminatı ortadan kaldırmaz, ancak miktarın belirlenmesinde yaralanmanın ağırlığı ve tedavi süresi dikkate alınır. Manevi tazminat trafik sigortasından istenemez; sürücü ve işletene karşı ileri sürülür (KTK m.92).
- Araç hasarı ve diğer maddi zararlar: Yaralanmanın ağırlığından bağımsız olarak araç hasarı ve değer kaybı da istenebilir; trafik sigortası için önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır (KTK m.97).
- Sonradan ortaya çıkan şikâyetler: İlk raporda BTM yazsa bile, sonradan kalıcı bir sonuç ortaya çıkarsa maluliyet ayrıca değerlendirilir.
Tazminat davasının süresi de ceza dosyasından bağımsız değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.02.2024 tarihli, 2022/(17)4-369 E., 2024/94 K. sayılı kararına göre suç şikâyete bağlı olsa ve şikâyet süresi geçirilmiş olsa bile ceza zamanaşımı tazminat davasına uygulanabilir; taksirle yaralamada bu süre kural olarak 8 yıldır (KTK m.109/2, TCK m.66). Yaralamalı kazada isteyebileceğiniz kalemleri yaralamalı trafik kazasında tazminat haklarını anlatan yazımızda, manevi tazminatın ölçütlerini ise manevi tazminat davası yazımızda bulabilirsiniz.
Adli Rapor Nasıl Okunur ve Nasıl İtiraz Edilir?
- Sonuç cümlesini bulun: Raporun sonunda "basit tıbbi müdahale ile giderilebilir/giderilemez", "yaşamını tehlikeye sokan bir durum oluşturmuştur/oluşturmamıştır" ve varsa kırık derecesi yazılır.
- Hangi belgelerin incelendiğine bakın: Röntgen, tomografi veya MR sonuçları raporda anılmıyorsa değerlendirme eksik olabilir.
- Raporun geçici mi kesin mi olduğunu kontrol edin: Tedavi sürerken düzenlenen raporda kesin değerlendirme için ileri tarih öngörülebilir.
- Yeni belgeleri dosyaya sunun: Sonradan tespit edilen bir kırık veya kalıcı şikâyet varsa belgeleri savcılığa veya mahkemeye verin ve yeniden değerlendirme isteyin.
- İtiraz süresine dikkat edin: Ceza dosyasında bilirkişi incelemesinden sonra taraflara itiraz ve yeni inceleme isteme imkânı tanınır (CMK m.67). Hukuk davasında itiraz süresi raporun tebliğinden itibaren iki haftadır (6100 sayılı HMK m.281).
Sık Sorulan Sorular
Basit tıbbi müdahale ne demek, hangi yaralanmalar bu kapsama girer?
Basit tıbbi müdahale, ceza hukuku bakımından en hafif yaralanma grubunu ifade eden adli tıp kavramıdır. Kırık, çıkık, kas ve tendon hasarı, büyük damar ve sinir hasarı, iç organ yaralanması veya kas dokusuna ulaşan derin yaralar bu kapsamda sayılmaz.
Trafik kazasında BTM ile giderilebilir rapor çıkarsa dosya kapanır mı?
Hayır, rapor tek başına dosyayı kapatmaz. Taksirle yaralama şikâyete bağlıdır; süresinde şikâyet edilmişse soruşturma devam eder ve dosya kural olarak uzlaştırma bürosuna gönderilir.
Dikiş atılması basit tıbbi müdahaleyi aşar mı?
Rehber, tedavinin türüne değil yaralanmanın derinliğine ve etkilediği dokuya bakar. Fasya ve kas dokusunu ilgilendiren yaralar hafif sayılmaz; yalnızca dikiş atılmış olması ise sonucu tek başına belirlemez.
BTM raporu varsa tazminat alınabilir mi?
Evet. SGK'nın karşılamadığı tedavi giderleri, çalışamadığınız günlerin kazanç kaybı ve manevi tazminat istenebilir; manevi tazminat trafik sigortasından değil sürücü ve işletenden talep edilir.
Adli rapora itiraz süresi ne kadar?
Hukuk davasında bilirkişi raporuna itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m.281). Ceza dosyasında ise bilirkişi incelemesi tamamlandıktan sonra itiraz ve yeni inceleme talebi için süre verilir (CMK m.67).
İlk raporda BTM yazıyor ama sonra kırık tespit edildi, ne yapmalıyım?
Kırığı gösteren görüntüleme sonuçlarını ve hekim raporlarını savcılığa veya mahkemeye sunarak kesin rapor düzenlenmesini isteyin. Kırık tespiti, taksirle yaralamada uygulanacak fıkrayı ve cezayı değiştirebilir.
Özet
- Basit tıbbi müdahale, ceza bakımından en hafif yaralanma grubunu ifade eden adli tıp kavramıdır (ATK Yaralama Rehberi, 2019).
- Kırık, çıkık, kas-tendon, büyük damar-sinir ve iç organ yaralanmaları BTM ile giderilebilir sayılmaz.
- BTM ölçütü kasten yaralamada belirleyicidir (TCK m.86/2); taksirle yaralamada bu ayrım yoktur (TCK m.89).
- Trafik kazasındaki taksirle yaralama, bilinçli taksir hariç şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi 6 aydır (TCK m.89/5, m.73).
- Kemik kırığı ve yaşamsal tehlike cezayı yarı oranında artırır (TCK m.89/2).
- BTM raporu tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; ceza zamanaşımı tazminat davasına uygulanabilir (KTK m.109/2).
Adli rapordaki tek bir ifade hem ceza dosyasında uygulanacak hükmü hem de tazminat talebinin kapsamını etkileyebildiğinden, raporun somut olayın tıbbi belgeleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, yaralamalı trafik kazası, adli rapora itiraz, taksirle yaralama soruşturması ve tazminat süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Ceza Hukuku
İlgili yazılar
- Trafik Kazası Şikâyet Süresi: Yaralamalı Kazada Savcılık ve Uzlaştırma Süreci
- Trafik Kazası Geçici İş Göremezlik Tazminatı: Çalışılamayan Günlerin Zararı Nasıl Hesaplanır?
- Trafik Kazası Tedavi Giderleri Kim Öder? SGK, Sigorta ve Özel Hastane Farkı
- Motosiklet Kazası Tazminatı Nasıl Alınır? Kask, Kusur ve Sigorta
- Trafik Kazası Adli Tıp Raporu Kaç Günde Çıkar? Rapor Türleri ve Süreler

