İş Kazası Kusur Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır? Bilirkişi Raporunda Süre ve Gerekçeler

İş Kazası Kusur Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır? Bilirkişi Raporunda Süre ve Gerekçeler

İş Kazası Kusur Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır? Bilirkişi Raporunda Süre ve Gerekçeler

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

İş kazası kusur raporuna itiraz nasıl yapılır sorusunun kısa cevabı şudur: Mahkemenin aldırdığı bilirkişi kusur raporuna, raporun size veya avukatınıza tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye verilecek bir dilekçeyle itiraz edilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.281). Dilekçede raporun eksik veya belirsiz noktaları gösterilir; ek rapor alınması, bilirkişinin açıklama yapması veya gerekçesiyle yeni bilirkişi atanması istenir. Süre kaçırılırsa rapora itiraz imkânı büyük ölçüde kaybedilir.

Kusur oranı, işverenden alınacak tazminatı doğrudan belirler: İşçiye yüklenen kusur oranı kadar maddi tazminat kural olarak azalır ve bu oran manevi tazminatın takdirini de etkiler. Bu yazıda iş kazası kusur raporunun nereden alındığı, hangi raporun ne ölçüde bağlayıcı olduğu, itirazın süresi ve gerekçeleri, SGK ve ceza dosyasındaki raporlar ile itirazdan sonra izlenen yol anlatılmaktadır.

İş Kazası Kusur Raporu Nereden Alınır?

Bir iş kazası dosyasında birden fazla kusur incelemesi bulunabilir. Hepsinin hazırlayanı, amacı ve mahkeme karşısındaki değeri farklıdır.

Rapor Hazırlayan Tazminat davasındaki değeri
Savcılık soruşturmasındaki bilirkişi raporu Savcılığın görevlendirdiği bilirkişi Delildir; hukuk hâkimi ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir (TBK m.74)
SGK inceleme raporu SGK denetim elemanları veya iş müfettişleri (5510 m.13) SGK'nın rücu ve ödeme işlemlerinde kullanılır; mahkeme diğer delillerle birlikte değerlendirir
İş müfettişi raporu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri İSG mevzuatına aykırılıkları göstermesi bakımından önemli bir delildir
Tazminat davasındaki bilirkişi kusur raporu Mahkemenin atadığı bilirkişi veya heyet Hâkim, bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282)
Uzman görüşü Tarafın başvurduğu uzman Bilirkişi raporu değildir; itirazı desteklemek için sunulur (HMK m.293)

Dava dosyasındaki raporlara avukatınız aracılığıyla veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden ulaşabilirsiniz; menü adları zaman içinde değişebilir. Savcılık ve SGK dosyalarındaki raporlar ise çoğunlukla tazminat davası sırasında mahkemenin yazısıyla dosyaya getirtilir. Kusur oranının genel olarak nasıl belirlendiğini iş kazasında kusur oranı nasıl belirlenir yazımızda ayrıca anlattık.

Kusur Raporuna İtiraz Süresi: İki Hafta

HMK'nın 281. maddesine göre taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsiz hususlarda bilirkişinin açıklama yapmasını veya gerekçe göstererek yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir.

  • Ek süre: İtirazın süresi içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik bir inceleme gerektiriyorsa, süresi içinde başvuran tarafa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.281/1, 2020'de eklenen hüküm). Ek süre talebi de iki haftalık süre dolmadan yapılmalıdır.
  • Mahkemenin yetkisi: Mahkeme yeni sorular belirleyerek ek rapor alabilir, bilirkişiyi duruşmada sözlü açıklamaya çağırabilir veya gerçeğin ortaya çıkması için yeni bilirkişi atayabilir (HMK m.281/2-3).
  • Süre kaçırılırsa: Süresinde itiraz edilmeyen rapor, o taraf bakımından kural olarak tartışılmamış kabul edilir ve sonraki aşamalarda itiraz imkânı daralır. Mahkemenin kendiliğinden ek rapor isteme yetkisi saklıdır, ancak buna güvenmek risklidir.

İtiraz Dilekçesinde Hangi Gerekçeler Kullanılır?

İş kazası kusur raporuna itiraz için önemli olan işyeri incelemesinde not alan yelekli kişi

"Rapor hatalıdır" demek yeterli değildir. İtiraz, raporun hangi noktasının neden hatalı olduğunu dosyadaki delillere dayanarak göstermelidir.

  • Bilirkişinin uzmanlığı: Uygulamada iş kazası kusur incelemesi, iş güvenliği uzmanı ile kazanın gerçekleştiği işin teknik konusunda bilgi sahibi kişilerden (örneğin ilgili mühendislik dalından) oluşan bir heyete yaptırılır. Örneğin bir pres kazası yalnızca genel bir İSG değerlendirmesiyle incelenmişse heyetin genişletilmesi istenebilir.
  • Mevzuat incelemesinin eksikliği: Rapor, işverenin 6331 sayılı Kanun'daki risk değerlendirmesi, eğitim, kişisel koruyucu donanım ve denetim yükümlülüklerini (m.4, m.10) tek tek ele almamışsa bu eksiklik gösterilir.
  • Delillerle çelişki: Tanık beyanları, eğitim kayıtları, zimmet tutanakları, risk değerlendirmesi raporu, olay yeri fotoğrafları veya müfettiş raporuyla çelişen tespitler tek tek belirtilir.
  • İşçiye kusur yüklenmesi: İşçiye kusur verilmişse, işverenin talimat verip vermediği ve uygulamayı denetleyip denetlemediği sorulur; işçinin hatalı davranışını önlemek de işverenin gözetim yükümlülüğünün parçasıdır.
  • Raporlar arası çelişki: Ceza dosyasındaki rapor, SGK raporu ve davadaki rapor arasında belirgin fark varsa çelişkinin giderilmesi istenir.
  • Hukuki değerlendirme yapılması: Bilirkişiye, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda başvurulamaz (HMK m.266). Raporda teknik tespit yerine hukuki nitelendirme yapılmışsa bu da itiraz konusudur.

Kusur Raporuna İtiraz Dilekçesi Hazırlarken İzlenecek Adımlar

  1. Tebliğ tarihini not edin: Raporun tebliğ edildiği günü ve iki haftalık sürenin son gününü takvime işleyin.
  2. Raporu bütün olarak okuyun: Olayın anlatımı, incelenen belgeler, uygulanan mevzuat ve kusur dağılımının gerekçesi ayrı ayrı kontrol edilir.
  3. Dosyayla karşılaştırın: Raporda dikkate alınmayan tanık beyanı, belge veya fotoğrafı listeleyin.
  4. Gerekirse uzman görüşü alın: Taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak uzmanından bilimsel mütalaa alabilir (HMK m.293); bu görüş itirazınızı somutlaştırır.
  5. Somut talepte bulunun: Ek rapor, sözlü açıklama, yeni bilirkişi heyeti veya keşif isteklerinden hangisini neden istediğinizi açıkça yazın; süre yetmeyecekse ek süreyi süresi içinde isteyin.

SGK Kusur Tespitine ve Ceza Dosyasındaki Rapora İtiraz

"SGK iş kazası kusur oranı tespiti" de sık sorulan bir konudur. SGK incelemesinde sigortalıya ağır kusur yüklenirse geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri, kusur derecesine göre üçte birine kadar eksiltilebilir (5510 m.22/b). Bu kesintiye veya SGK'nın başka bir işlemine karşı dava açmadan önce Kuruma yazılı başvuru zorunludur; başvuruya 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır ve iş mahkemesinde dava açılabilir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4).

Ceza soruşturmasında alınan kusur raporuna karşı da görüş bildirmek ve yeniden bilirkişi incelemesi istemek mümkündür. Ancak ceza dosyasındaki kusur dağılımı tazminat davasını otomatik olarak belirlemez: Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesine göre hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ilişkin kararıyla ve beraat kararıyla bağlı değildir. Bu nedenle ceza dosyasında aleyhinize çıkan bir rapor, tazminat davasında yeni bir bilirkişi incelemesi istemenize engel değildir.

İtirazdan Sonra Ne Olur?

Olası sonuç Açıklama
Ek rapor Aynı bilirkişi itirazdaki sorulara cevap verir; eksik inceleme varsa en hızlı yoldur
Yeni bilirkişi veya heyet Uzmanlık yetersizliği veya ciddi çelişki varsa atanır; yeni bilirkişi ücreti için gider avansı istenebilir
İtirazın reddi Mahkeme raporu yeterli bulabilir; itiraz istinaf aşamasında yeniden ileri sürülebilir
Kusur oranının değişmesi Hesap bilirkişisi tazminatı yeni oranlara göre yeniden hesaplar

2026 Yılı Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi'ne göre iş mahkemelerinde bilirkişi asgari ücreti 2.800 TL'dir; dosyanın kapsamına göre daha yüksek ücret belirlenebilir. Kusur ve hesap raporları netleştikten sonra kısmi olarak açılan davada talep, aynı davada bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4); belirsiz alacak davası 31.07.2026'dan itibaren kaldırıldığı için bu artırım hakkının doğru zamanda kullanılması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

İş kazası kusur raporuna itiraz süresi ne kadardır?

Bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.281). Haklı bir sebep varsa süresi içinde başvurularak bir defaya mahsus ve en çok iki haftalık ek süre istenebilir.

İş kazası kusur raporu nereden alınır?

Tazminat davasındaki rapor mahkeme dosyasından, avukat aracılığıyla veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden görülebilir. Savcılık ve SGK raporları çoğunlukla dava sırasında mahkemenin yazısıyla dosyaya getirtilir.

Ceza davasındaki kusur raporu tazminat davasını bağlar mı?

Bağlamaz. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin kusur değerlendirmesiyle ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). Ceza dosyasındaki rapor delil olarak değerlendirilir, ancak tazminat davasında ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılabilir.

SGK'nın kusur tespitine nasıl itiraz edilir?

Önce SGK'ya yazılı başvuru yapılır. Kurum başvuruyu reddederse veya 60 gün içinde cevap vermezse iş mahkemesinde dava açılabilir (7036 m.4).

Kusur raporuna itiraz edilmezse ne olur?

Süresinde itiraz edilmeyen rapor kural olarak o taraf bakımından tartışılmamış kabul edilir ve karar bu rapora dayanabilir. Sonraki aşamalarda rapora itiraz imkânı daralır.

Yeni bilirkişi atanması için ne gerekir?

İtiraz dilekçesinde yeni bilirkişi istemi gerekçelendirilmelidir; uzmanlık eksikliği, raporlar arasında giderilemeyen çelişki veya önemli delillerin incelenmemesi bu gerekçelere örnektir. Mahkeme gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni bilirkişi atar (HMK m.281/3).

Özet

  • Bilirkişi kusur raporuna tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir; haklı sebeple bir defaya mahsus iki haftalık ek süre istenebilir (HMK m.281).
  • İtirazda ek rapor, açıklama veya gerekçeli olarak yeni bilirkişi istenebilir (HMK m.281/2-3).
  • Hâkim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m.282).
  • Ceza dosyasındaki kusur değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).
  • SGK'nın kusura dayalı kesintisine karşı önce Kuruma başvurulur; 60 gün cevap verilmezse dava açılır (5510 m.22, 7036 m.4).
  • Kusur ve hesap raporundan sonra kısmi davada talep bir kez artırılabilir (HMK m.109/4).

Kusur raporuna itirazın sonucu, dosyadaki delillerin rapordaki tespitlerle ne ölçüde çeliştiğine bağlı olduğundan raporun somut dosya üzerinden ayrıntılı incelenmesi gerekir. Dural Hukuk, iş kazası tazminat davaları, bilirkişi raporlarına itiraz ve SGK uyuşmazlıkları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk

İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar

İlgili yazılar