Emekli Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Yaşlı Kazazede İçin 2026 Örneği

Emekli Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Yaşlı Kazazede İçin 2026 Örneği

Emekli Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Yaşlı Kazazede İçin 2026 Örneği

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

Emekli trafik kazası tazminatı sorusunun kısa cevabı şudur: Emekli olmak veya ileri yaşta bulunmak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Kalıcı sakatlık (maluliyet) tazminatı uygulamada net asgari ücret, maluliyet oranı, karşı tarafın kusur oranı ve TRH-2010 tablosundan bulunan bakiye ömür üzerinden hesaplanır; kazadan önce bağlanmış emekli aylığı tazminattan düşülmez.

Yaşlı kazazedenin hesabını farklı kılan iki unsur vardır: Kaza tarihinde 60 yaşını geçmiş kişide hesabın tamamı pasif döneme düşer ve kalan yaşam süresi kısaldığı için toplam tutar gençlere göre azalır. Ayrıca hiç çalışmayan emeklide geçici iş göremezlik tazminatı tartışmalıdır. Bu yazıda emekli ve yaşlı kazazedenin isteyebileceği tazminat kalemleri, bakiye ömür ve pasif dönem kavramları, emekli aylığının etkisi ve 2026 rakamlarıyla basitleştirilmiş bir hesap örneği anlatılmaktadır.

Emekli ve Yaşlı Kazazede Hangi Tazminatları İsteyebilir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54. maddesi bedensel zarar kalemlerini sayar; bu kalemler yaşa veya çalışma durumuna bağlı değildir. Yaşlı kazazedede kalemler ve dikkat edilecek noktalar şöyledir:

Kalem Emekli veya yaşlı kazazedede durum Kimden istenir?
Tedavi giderleri Büyük bölümünü Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) karşılar; SGK'nın karşılamadığı belgeli giderler istenebilir Sürücü, işleten, trafik sigortacısı
Geçici iş göremezlik Kaza tarihinde çalışan ve geliri belgelenen kişide gerçek kayıp; hiç çalışmayan kişide talep reddedilebilir Sürücü, işleten, trafik sigortacısı
Kalıcı maluliyet (efor kaybı) Bakiye ömür boyunca, uygulamada net asgari ücret üzerinden Sürücü, işleten, trafik sigortacısı (limit içinde)
Bakıcı gideri Tedavi süresince ve tıbben gerekliyse sürekli bakıcı gideri Sürücü, işleten, trafik sigortacısı
Manevi tazminat Kazazedenin yaşadığı acı ve sıkıntı Yalnızca sürücü ve işleten

Tedavi giderlerini 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 98. maddesi gereği kural olarak SGK karşılar. Manevi tazminat ise trafik sigortasından istenemez (KTK m.92/f). Geçici iş göremezlik konusunda Yargıtay, kaza tarihinde 79 yaşında olan ve gelir getirici bir işte çalıştığına dair belge bulunmayan davacı için, iş göremezlik süresince mahrum kaldığı bir kazanç olmadığını belirterek talebin reddi gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2022/15186 E., 2024/11951 K., 02.12.2024). Emekli olup esnaflık veya serbest meslek gibi bir iş yapan kişide ise gelirin belgelerle ispatı bu kalemi doğrudan etkiler.

Aktif Dönem, Pasif Dönem ve Bakiye Ömür

Aynı Yargıtay kararında, çalışma hayatının aktif döneminin 60 yaşında sona erdiğinin kabulü Dairenin yerleşik içtihadı olarak belirtilmiştir. 60 yaşından sonraki döneme pasif dönem denir; kişi bu dönemde çalışmasa bile kalıcı sakatlık nedeniyle günlük yaşamını sürdürmek için daha fazla güç harcar ve bu kayıp tazmin edilir. Kaza tarihinde 60 yaşını geçmiş bir emeklide hesabın tamamı pasif döneme düşer; pasif dönemde uygulamada net asgari ücret esas alınır.

Pasif dönemin ne kadar süreceğini bakiye ömür belirler. Bakiye ömür TRH-2010 yaşam tablosuna göre bulunur ve Yargıtay'a göre hesap tarihindeki değil, kaza tarihindeki yaş esas alınır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/8759 E., 2026/1591 K., 16.02.2026). TRH-2010 tablosundaki bazı değerler şöyledir:

Kaza tarihindeki yaş Erkek bakiye ömür (yıl) Kadın bakiye ömür (yıl)
60 17,62 20,79
65 14,04 16,63
68 12,08 14,32
70 10,87 12,87
75 8,17 9,62

Aynı yaştaki kadının bakiye ömrü erkekten uzun olduğu için aynı maluliyette kadın kazazedenin hesabı daha yüksek çıkar. Sigorta şirketlerinin savunmalarında geçen %1,8 teknik faiz ve Genel Şartlardaki eski hesap formülleri Yargıtay'ca uygulanmamaktadır; bilinmeyen dönem, gelirin her yıl %10 artırılıp %10 iskonto edildiği progresif rant yöntemiyle hesaplanır.

Emekli Aylığı Tazminattan Düşülür mü?

Sigorta şirketleri zaman zaman emekli kazazedenin aylığının kesilmediğini, dolayısıyla gelir kaybı olmadığını ileri sürer. TBK m.55'in birinci fıkrasına göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacı taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Kazadan önce bağlanmış emekli aylığı kazayla ilgisi olmayan bir sosyal güvenlik hakkıdır; bu nedenle uygulamada tazminattan düşülmez.

Durum, kazanın aynı zamanda iş kazası sayıldığı hâllerde farklılaşabilir: Kaza nedeniyle SGK'nın bağladığı ve sorumlulara rücu edebildiği bir gelir varsa, aynı zararın iki kez karşılanmaması için bu gelir hesapta dikkate alınır. Emekli olup çalışmaya devam eden kişinin kaza tarihindeki belgeli kazancı da ayrıca değerlendirilir.

Emekli Trafik Kazası Tazminatı Hesap Örneği (2026)

Emekli trafik kazası tazminatı hesabını simgeleyen hesap makinesi, gözlük ve grafikli belge

Aşağıdaki örnek, hesabın mantığını göstermek için basitleştirilmiştir ve bağlayıcı değildir. Gerçek hesap, mahkemenin görevlendirdiği aktüerya bilirkişisi tarafından kaza ve rapor tarihleri, bilinen ve bilinmeyen dönem ayrımı, TRH-2010 tablosu ve progresif rant gibi yöntemlerle yapılır. Varsayımlar şöyledir:

Varsayım Değer
Kazazede 68 yaşında, emekli ve çalışmayan erkek
Kaza ve hesap yılı 2026 (yalnızca 2026 tutarı kullanıldı)
Maluliyet oranı %20 (Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre)
Kusur Karşı araç sürücüsü %100, kazazede %0
Gelir esası 2026 net asgari ücret: aylık 28.075,50 TL
Bakiye ömür TRH-2010, 68 yaş erkek: 12,08 yıl
Yöntem Progresif rant: %10 artış ile %10 iskonto birbirini dengeler
Geçici iş göremezlik Kazazede çalışmadığı için hesaba katılmadı
  1. Yıllık net gelir: 28.075,50 TL × 12 = 336.906,00 TL.
  2. Yıllık efor kaybı: 336.906,00 TL × %20 = 67.381,20 TL.
  3. Bakiye ömür boyunca kayıp: 67.381,20 TL × 12,08 yıl = 813.964,90 TL.
  4. Karşılaştırma: Aynı koşullarda 68 yaşındaki kadın kazazedede sonuç 67.381,20 TL × 14,32 = 964.898,78 TL olur. Erkek kazazedenin kendisinin %25 kusurlu olduğu kabul edilirse sonuç 813.964,90 TL × %75 = 610.473,68 TL'ye iner.

Örnekteki tutar, 2026'daki otomobil kazaları için kişi başına 3.600.000 TL olan trafik sigortası sakatlık teminatının altında kaldığı için kural olarak sigortacıdan istenebilir. Bakıcı gideri, belgeli tedavi giderleri ve manevi tazminat bu tutara dahil değildir. 31.07.2026'dan sonra meydana gelen kazalarda kazancın bilinmeyen dönemine ait tazminata faiz karar tarihinden itibaren işler (TBK m.55); yaşlı kazazedede tutarın büyük bölümü bu döneme düştüğü için faizin başlangıcı önemlidir. Güncel oran için kanuni faiz oranı 2026 yazısına, hesabın genel mantığı için trafik kazası tazminat hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

Yaşlı Kazazedede Sık Karşılaşılan Sorunlar

  • Kazadan önceki hastalıklar: Sigorta şirketi, kırık veya hareket kısıtlılığının yaşa bağlı değişikliklerden kaynaklandığını ileri sürebilir. Maluliyet raporunda kazaya bağlı oranın ayrıca gösterilmesi gerekir. 01.07.2026'dan itibaren uygulanan Genel Şartlara göre resmi belgede illiyet tespiti varsa aksini ispat yükü sigortacıdadır.
  • Maluliyet raporu: 20.02.2019'dan sonraki kazalarda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır. Yargıtay, maluliyetin Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas dairesi veya üniversitelerin adli tıp anabilim dalınca belirlenmesini aramaktadır.
  • Bakıcı ihtiyacının belgelenmesi: Yeni Genel Şartlara göre tedavi süresince bakıcı giderleri ile tıbben gerekli sürekli bakıcı giderleri teminattan karşılanır; sürekli bakıcı ihtiyacında kurul raporu esas alınır. Bakımı aile üyelerinin üstlenmesi uygulamada bu talebi tek başına ortadan kaldırmaz.
  • Yaya olarak yaralanma: Yaşlı kazazedeler sıklıkla yaya olarak yaralanır. Kazazedenin kendi kusuruna denk gelen kısım trafik sigortasından istenemez (KTK m.92/g); bu nedenle kusur raporunun dikkatle incelenmesi gerekir.
  • İbraname riski: Hızlı ödeme teklifiyle imzalatılan ibraname sonradan fark talebini zorlaştırabilir; teklif, maluliyet raporuna ve hesap yöntemine göre kontrol edilmelidir.

Başvuru ve Dava Süreci

  1. Belgeleri toplayın: Kaza tespit tutanağı, hastane kayıtları, epikriz, maluliyet raporu, varsa gelir belgeleri ve bakım ihtiyacını gösteren belgeler saklanmalıdır.
  2. Sigortacıya yazılı başvuru: Dava açmadan önce trafik sigortacısına yazılı başvuru zorunludur; sigortacı 15 gün içinde cevap vermelidir (KTK m.97). Belgeler tamamlandıktan sonra ödeme süresi 8 iş günüdür (KTK m.99).
  3. Tahkim veya dava: Uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ya da sigortacıya karşı asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir. Tacir olmayan sürücü ve işletene karşı dava asliye hukuk mahkemesinde görülür.
  4. Dava türü: Belirsiz alacak davasını düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107. maddesi, 31.07.2026'dan itibaren kaldırıldı. Kısmi dava açılır ve talep bilirkişi raporundan sonra bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4).
  5. Süreler: Dava, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır; yaralamalı kazalarda ceza zamanaşımı kural olarak 8 yıldır (KTK m.109).

Sık Sorulan Sorular

Emekli trafik kazası tazminatı alabilir mi?

Evet. Emeklilik veya ileri yaş tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Kalıcı sakatlık hâlinde, kişi çalışmasa bile günlük yaşamını sürdürmek için daha fazla güç harcayacağı kabul edilir ve bu kayıp bakiye ömür boyunca hesaplanır.

75 yaşındaki kazazedeye kalıcı sakatlık tazminatı ödenir mi?

Ödenir; ancak hesap süresi kısalır. TRH-2010 tablosuna göre 75 yaşındaki erkeğin bakiye ömrü 8,17 yıl, kadının 9,62 yıldır. Tutar, bu süre ile maluliyet oranı, kusur oranı ve esas alınan gelire göre belirlenir.

Emekli maaşı alan kişinin tazminatından emekli aylığı düşülür mü?

Kural olarak düşülmez. TBK m.55'e göre rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan indirilemez; kazadan önce bağlanan emekli aylığı kazayla ilgisi olmayan bir haktır. Kaza iş kazası sayılıyor ve SGK rücu edilebilir bir gelir bağlıyorsa bu gelir ayrıca dikkate alınır.

Çalışmayan emekliye geçici iş göremezlik tazminatı ödenir mi?

Yargıtay, kaza tarihinde gelir getirici bir işte çalıştığına dair belge bulunmayan yaşlı davacı için geçici iş göremezlik süresince mahrum kalınan bir kazanç olmadığını belirtmiştir. Kaza tarihinde çalışan ve gelirini belgeleyen emeklide ise bu kalem istenebilir.

Yaşlı kazazedenin bakıcı gideri trafik sigortasından karşılanır mı?

01.07.2026'dan itibaren uygulanan Genel Şartlara göre tedavi süresince bakıcı giderleri ile tıbben gerekli sürekli bakıcı giderleri teminattan karşılanır. Sürekli bakıcı ihtiyacında kurul raporu esas alınır. Hangi düzenlemenin uygulanacağı kaza tarihine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Kazadan önceki hastalıklar tazminatı azaltır mı?

Maluliyet raporunda yalnızca kazaya bağlı kısım esas alınır; kazadan önce var olan rahatsızlığın etkisi ayrılır. Sigorta şirketinin yaşa bağlı değişiklik savunması karşısında raporda kazaya bağlı oranın açıkça gösterilmesi önemlidir. Resmi belgede illiyet tespiti varsa aksini ispat yükü sigortacıdadır.

Özet

  • Emekli ve yaşlı kazazede de maddi ve manevi tazminat isteyebilir; kalemler yaşa bağlı değildir (TBK m.54).
  • Aktif dönem 60 yaşında biter; kaza tarihinde 60 yaşını geçmiş kişide hesabın tamamı pasif dönemdir ve uygulamada net asgari ücret esas alınır.
  • Bakiye ömür TRH-2010 tablosundan, kaza tarihindeki yaşa göre bulunur; %1,8 teknik faiz uygulanmaz.
  • Kazadan önce bağlanmış emekli aylığı tazminattan düşülmez (TBK m.55).
  • Hiç çalışmayan emeklide geçici iş göremezlik talebi reddedilebilir; bakıcı gideri ise ayrı ve önemli bir kalemdir.
  • Dava öncesinde sigortacıya yazılı başvuru yapılmalı; zamanaşımı 2 yıl ve her hâlde 10 yıldır (KTK m.97, m.109).

Yaş, cinsiyet, maluliyet raporu, kazadan önceki sağlık durumu ve kusur oranı hesabı doğrudan değiştirdiği için her dosyanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, trafik kazası tazminatı, maluliyet raporuna itiraz ve sigorta başvuruları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk

İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar

İlgili yazılar