Son güncelleme: 15 Kasım 2026
İş kazası davası hangi mahkemede açılır sorusunun kısa cevabı şudur: Çalışanın veya ölüm hâlinde yakınlarının işverene karşı açacağı maddi ve manevi tazminat davasında görevli mahkeme iş mahkemesidir; iş mahkemesi kurulmayan yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Yer bakımından davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer mahkemesinin yanında, kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören çalışanın yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.
Ancak iş kazasıyla ilgili her uyuşmazlık iş mahkemesinde görülmez: Kazaya karışan aracın sigortacısına, bir kamu idaresine veya SGK'nın verdiği idari para cezasına karşı açılacak davalar farklı yargı yerlerine gidebilir; ceza davası ise ceza mahkemesinde görülür. Bu yazıda görev ve yetki kavramları, davalıya göre görevli mahkeme, yetkili yer seçenekleri ve yanlış mahkemede dava açmanın sonuçları anlatılmaktadır.
Görev ve Yetki Ne Demek?
Görev, davanın hangi tür mahkemede görüleceğini ifade eder: iş mahkemesi, asliye hukuk, asliye ticaret, idare mahkemesi veya ceza mahkemesi gibi. Görev kuralları kamu düzenine ilişkindir; mahkemenin görevli olması bir dava şartıdır ve mahkeme bunu kendiliğinden inceler (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.114).
Yetki ise davanın hangi yerdeki mahkemede, yani hangi il veya ilçede açılacağını belirler. Bir davanın doğru açılması için hem görevli hem de yetkili mahkemenin seçilmesi gerekir. İş kazası davalarında bu iki konu 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. ve 6. maddelerinde düzenlenmiştir.
İş Kazası Davası Hangi Mahkemede Görülür: İş Mahkemesi
7036 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre iş mahkemeleri; 4857 sayılı İş Kanunu, 5953 sayılı Basın İş Kanunu ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamındaki çalışanlar ile Türk Borçlar Kanunu'ndaki hizmet sözleşmesine tabi çalışanlar ve işverenleri arasındaki, iş ilişkisinden doğan, sözleşmeye veya kanuna dayanan her türlü hukuk uyuşmazlığına bakar. İş kazası nedeniyle işverenden istenen maddi ve manevi tazminat bu kapsamdadır.
Aynı maddenin (b) bendine göre, idari para cezalarına itirazlar ve bazı istisnalar dışında, SGK'nın taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklar da iş mahkemesinde görülür. Bu nedenle SGK'ya karşı iş kazası tespit davası, maluliyet oranına ilişkin itiraz davası ve SGK'nın açtığı rücu davası da iş mahkemesinin görev alanındadır.
İş mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde ve tek hâkimli olarak kurulur. 7036 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasına göre iş mahkemesi kurulmayan yerlerde bu davalara o yerdeki asliye hukuk mahkemesi, iş mahkemesine ilişkin usul ve esaslara göre bakar. Asıl işveren ile alt işverenin birlikte dava edilmesi de görevli mahkemeyi değiştirmez.
Davalıya ve Talebe Göre Görevli Yargı Yeri
Aynı kazadan birden fazla dava doğabilir ve her birinin görüleceği yer farklı olabilir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumları özetler; somut olayda davalıların sıfatına göre değerlendirme değişebilir.
| Uyuşmazlık | Görevli yargı yeri | Dayanak |
| Çalışanın veya yakınlarının işverene (asıl veya alt işveren) karşı tazminat davası | İş mahkemesi (yoksa asliye hukuk, iş mahkemesi sıfatıyla) | 7036 s.K. m.5/1-a, m.2/3 |
| SGK'ya karşı iş kazası tespiti veya maluliyet oranına itiraz | İş mahkemesi | 7036 s.K. m.5/1-b |
| SGK'nın işverene veya üçüncü kişiye rücu davası | İş mahkemesi | 7036 s.K. m.5/1-b; 5510 s.K. m.21 |
| İşverenin SGK idari para cezasına itirazı | İdare mahkemesi | 5510 s.K. m.102 |
| Trafik kazası niteliğindeki iş kazasında zorunlu trafik sigortacısına karşı dava | Asliye ticaret mahkemesi (seçimlik olarak Sigorta Tahkim Komisyonu) | 6102 s. TTK m.4 |
| Kazaya karışan, tacir olmayan üçüncü kişi sürücüye karşı dava | Asliye hukuk mahkemesi | Genel hükümler |
| Taksirle yaralama ve tek kişinin ölümü (TCK m.89, m.85/1) | Asliye ceza mahkemesi | 5235 s.K. m.11 |
| Birden fazla kişinin ölümü veya ölümle birlikte yaralanma (TCK m.85/2) | Ağır ceza mahkemesi | 5235 s.K. m.12 |
Ağır ceza mahkemesi, 5235 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlara bakar; birden fazla kişinin öldüğü kazalarda ceza üst sınırı 15 yıl olduğundan dava bu mahkemede görülür. SGK idari para cezasına itirazın usulü ve süreleri için SGK idari para cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Kamu kurumunda işçi statüsünde çalışanların işverene karşı tazminat davaları da iş mahkemesinde görülür. Memur statüsündeki kamu görevlilerinin görev sırasında uğradıkları zarar nedeniyle idareye karşı açacakları tazminat davaları ise kural olarak idari yargıda tam yargı davası olarak görülür; bu ayrım çalışma statüsüne göre ayrıca incelenmelidir.
Yetkili Mahkeme: Davayı Hangi Şehirde Açabilirsiniz?

7036 sayılı Kanun'un 6. maddesi, iş kazası davalarında çalışana birden fazla seçenek tanır:
- Davalının yerleşim yeri: Davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; davalı birden fazlaysa bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir (m.6/1-2).
- İşin yapıldığı yer: İşin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi de yetkilidir (m.6/1).
- Kazanın veya zararın meydana geldiği yer: İş kazasından doğan tazminat davalarında ayrıca kazanın veya zararın meydana geldiği yer mahkemesi yetkilidir (m.6/3).
- Çalışanın yerleşim yeri: Yine iş kazası tazminat davalarında zarar gören çalışanın yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (m.6/3).
- Yetki sözleşmesi: İş sözleşmesine konulan ve bu kurallara aykırı olan yetki şartları geçersizdir (m.6/5).
Bir örnekle açıklayalım: Sakarya'da oturan bir çalışan, merkezi İstanbul'da bulunan bir şirketin Kocaeli'deki şantiyesinde kaza geçirmiş olsun. Bu çalışan tazminat davasını Sakarya'da (kendi yerleşim yeri), İstanbul'da (davalı şirketin merkezi) veya Kocaeli'de (kazanın ve işin yapıldığı yer) açabilir. Seçim yapılırken tanıkların, keşif yapılacak işyerinin ve tedavinin sürdüğü hastanenin nerede olduğu da dikkate alınmalıdır.
Yanlış Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
Görevsiz bir mahkemede açılan dava esastan incelenmez; mahkeme görevsizlik kararı verir. Yetkisiz mahkemede açılan davada ise davalının yetki itirazı üzerine veya kesin yetki hâllerinde mahkemenin kendiliğinden yetkisizlik kararı vermesi gündeme gelir. Davalı taraf yetkiye ilişkin itirazını cevap dilekçesinde açıkça ileri sürmelidir.
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi, davanın tamamen kaybedildiği anlamına gelmez. Taraflardan biri, karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde dilekçeyle başvurursa dosya görevli veya yetkili mahkemeye gönderilir; bu süre içinde başvurulmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m.20). Bu süreyi kaçırmak, zamanaşımı bakımından ciddi sonuçlar doğurabileceği için kararın kesinleşme tarihi takip edilmelidir.
Yanlış mahkeme seçimi her durumda aylar süren bir gecikmeye yol açar. Özellikle trafik kazası niteliğindeki iş kazalarında işverene ve sigortacıya karşı taleplerin ayrı mahkemelerde görülebileceği unutulmamalıdır.
Dava Açmadan Önce Kontrol Listesi
- Davalıları belirleyin: İşveren, asıl işveren, alt işveren, kazaya karışan üçüncü kişi ve sigorta şirketi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
- Talepleri ayırın: İş kazası tazminatı için arabuluculuk dava şartı değildir (7036 s.K. m.3/3); kıdem tazminatı ve ücret gibi işçilik alacakları için ise önce arabulucuya başvurulmalıdır.
- SGK kaydını kontrol edin: SGK olayı iş kazası saymamışsa önce iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılması gerekebilir.
- Yetkili yeri seçin: Yukarıdaki seçeneklerden delillere ve size en yakın olanı tercih edin.
- Harç ve giderleri hazırlayın: 2026'da asliye ve iş mahkemelerinde başvurma harcı 732 TL'dir. Ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan tazminat davalarında peşin harç, karar ve ilam harcının yirmide biri (binde 3,4155) olarak alınır.
- Zamanaşımını hesaplayın: İşverene karşı sözleşmeye dayalı tazminat istemleri kural olarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146, m.417).
Dava dilekçesinin hazırlanması ve sonraki adımlar için iş kazası davası nasıl açılır başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İş kazası davası hangi mahkemede açılır, asliye hukuk mahkemesinde açılabilir mi?
İş kazası tazminat davasında görevli mahkeme iş mahkemesidir. Ancak iş mahkemesi kurulmamış bir yerde dava açılacaksa, o yerdeki asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla ve iş mahkemesi usulüne göre bakar (7036 s.K. m.2/3).
İş kazası davasını kendi oturduğum şehirde açabilir miyim?
Evet. 7036 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre iş kazasından doğan tazminat davalarında zarar gören çalışanın yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu seçenek, kazanın başka bir ilde olduğu durumlarda büyük kolaylık sağlar.
SGK kazayı iş kazası saymazsa hangi mahkemeye başvurulur?
Bu durumda SGK'ya karşı iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılır. Bu dava zorunlu arabuluculuğa tabi değildir; tazminat davası açılmışsa uygulamada çoğunlukla tespit davasının sonucu beklenir.
Servis aracıyla olan kazada sigorta şirketine hangi mahkemede dava açılır?
Zorunlu trafik sigortacısına karşı açılan davalar kural olarak asliye ticaret mahkemesinde görülür; seçimlik olarak Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir. İşverene karşı tazminat talebi ise iş mahkemesinde görülür. Sigortacıya dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması gerekir (KTK m.97).
Görevsiz mahkemede açılan iş kazası davası reddedilir mi?
Mahkeme görevsizlik kararı verir; ancak karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde başvurulursa dosya görevli mahkemeye gönderilir (HMK m.20). Bu süre kaçırılırsa dava açılmamış sayılır ve yeniden dava açmak gerekir.
İş kazası nedeniyle ceza davası hangi mahkemede görülür?
Taksirle yaralama ve tek kişinin ölümüne yol açan taksirle öldürme davaları asliye ceza mahkemesinde görülür. Birden fazla kişinin öldüğü veya ölümle birlikte yaralanmanın olduğu kazalarda ise ceza üst sınırı on yılı aştığından ağır ceza mahkemesi görevlidir (5235 s.K. m.12).
Özet
- İşverene karşı iş kazası tazminat davasında görevli mahkeme iş mahkemesidir; yoksa asliye hukuk mahkemesi bakar (7036 s.K. m.5, m.2/3).
- SGK'ya karşı tespit ve itiraz davaları ile SGK rücu davaları da iş mahkemesinde görülür (7036 s.K. m.5/1-b).
- Davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yerin yanında kaza yeri ile çalışanın yerleşim yeri de yetkilidir (7036 s.K. m.6/3).
- Bu kurallara aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (7036 s.K. m.6/5).
- Sigortacıya karşı dava asliye ticarette, SGK idari para cezasına itiraz idare mahkemesinde görülür (TTK m.4, 5510 s.K. m.102).
- Görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderilmesi için iki hafta içinde başvurulmalıdır (HMK m.20).
Doğru mahkemenin seçimi davalıların sıfatına, kazanın türüne ve talep edilen alacaklara göre değiştiği için dosyanın baştan doğru kurgulanması gerekir. Dural Hukuk, iş kazası tazminat davaları, SGK'ya karşı tespit ve itiraz davaları ile iş mahkemesi süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Tazminat Hukuku
İlgili yazılar
- İş Kazası Tazminat Dava Dilekçesi Örneği ve Açıklamaları (2026)
- İş Kazası Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu? İşçilik Alacaklarıyla Birlikte Açılan Davalar
- İş Kazası Ceza Davası: Taksirle Yaralama ve Öldürmede Süreç Nasıl İşler?
- İş Kazası Davası Ne Kadar Sürer? İş Mahkemesi, Bilirkişi ve İstinaf Aşamaları
- İş Kazası Şikâyet Süresi Ne Kadar? Savcılık Soruşturması Nasıl İlerler?

