İş Kazası Kırık Tazminatı: Kol, Bacak ve Omurga Kırıklarında Haklar

İş Kazası Kırık Tazminatı: Kol, Bacak ve Omurga Kırıklarında Haklar

İş Kazası Kırık Tazminatı: Kol, Bacak ve Omurga Kırıklarında Haklar

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

İş kazası kırık tazminatı ne kadar sorusunun kısa cevabı şudur: Kırık için sabit bir tazminat tutarı yoktur; tutar, tedavi süresince kaybedilen kazanca, kırığın kalıcı bir sakatlık (maluliyet) bırakıp bırakmadığına, işveren ile işçinin kusur oranlarına ve SGK'nın yaptığı ödemelere göre belirlenir. Kalıcı iz bırakmadan iyileşen bir kırıkta bile tedavi dönemindeki kazanç kaybı, karşılanmayan tedavi giderleri ve manevi tazminat istenebilir.

Kol, bacak ve omurga kırıkları iş kazalarında en sık görülen yaralanmalar arasındadır; ancak aynı kırık, işin niteliğine ve iyileşmenin seyrine göre çok farklı sonuçlar doğurabilir. Bu yazıda kırık türlerine göre olası sonuçlar, maluliyet raporunun zamanlaması, SGK hakları, ceza boyutu ve kırıktan sonra izlenecek adımlar anlatılmaktadır.

İş Kazası Kırık Tazminatı Hangi Kalemlerden Oluşur?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54. maddesi bedensel zararları sayar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Bunlara ek olarak TBK m.56 uyarınca manevi tazminat istenebilir. Kırık içeren bir iş kazasında kalemler şöyle sıralanabilir:

Kalem Ne anlama gelir? Belirleyici bilgi
Geçici iş göremezlik kaybı Alçı, ameliyat ve fizik tedavi süresince çalışılamayan dönemdeki kazanç kaybı İstirahat raporları, net ücret
Sürekli iş göremezlik kaybı Kırığın kalıcı hareket kısıtlılığı, kısalık veya ağrı bırakması hâlinde meslekte kazanma gücündeki kayıp Maluliyet raporu, yaş, ücret
Tedavi giderleri SGK'nın karşılamadığı ameliyat, fizik tedavi, ortez, ilaç ve yol giderleri; platin çıkarma gibi ileride gerekecek ameliyatlar Faturalar, hekim raporu
Bakıcı gideri Tedavi sürecinde veya kalıcı olarak başkasının bakımına ihtiyaç duyulması Tıbbi rapor
Manevi tazminat Acı, üzüntü ve yaşam kalitesindeki düşüş için hâkimin takdir ettiği tutar Yaralanmanın ağırlığı, kusur durumu

Maddi tazminattan işçinin kendi kusuru oranındaki kısım ile SGK ödemelerinin işverene rücu edilebilecek kısmı düşülür. Bedensel zarar kalemleri ve cismani zararlarda tazminat konusundaki genel açıklamalar için cismani zararlar sayfamıza bakabilirsiniz.

Kol, Bacak ve Omurga Kırıklarında Olası Sonuçlar

Kırığın tazminata etkisi, kemiğin kaynayıp kaynamamasına ve iyileşmeden sonra kalan izlere (tıbbi dilde sekel) bağlıdır. Aşağıdaki tablo tıbbi bir sınıflandırma değil, uygulamada sık karşılaşılan durumların genel bir özetidir:

Kırık bölgesi Sık görülen kalıcı sonuçlar Tazminata etkisi
Kol, el bileği, dirsek Eklem hareketinde kısıtlılık, kavrama gücünde azalma, sinir hasarı Elle çalışan işçide meslekte kazanma gücü kaybı belirginleşebilir
Bacak, diz, ayak bileği Topallama, bacak kısalığı, uzun süre ayakta kalamama, erken kireçlenme Ayakta veya yüksekte çalışılan işlerde eski işe dönüş zorlaşabilir
Omurga (bel, sırt, boyun) Kronik ağrı, yük kaldıramama; omurilik zedelenmişse felç En ağır sonuçlarda tam iş göremezlik ve bakıma muhtaçlık doğabilir

Maluliyet oranını belirleyen Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, arızanın vücuttaki yerinin yanında çalışılan işin niteliğini ve sigortalının yaşını da dikkate alır. Bu nedenle aynı kırık, masa başında çalışan biri ile inşaat işçisi için farklı oranlar doğurabilir. İnternette görülen "kol kırığı yüzde şu kadar" türündeki genellemelere güvenmemek gerekir.

Maluliyet Raporu: Kırık İyileşmeden Rapor Almanın Riskleri

İş kazası kırık tazminatında omurga kırığını değerlendirmek için sırt röntgenini inceleyen hekim

Kırıkta kalıcı sonuç çoğu zaman tedavi ve fizik tedavi tamamlandıktan sonra netleşir. Erken alınan bir rapor, henüz geçmemiş hareket kısıtlılığını kalıcı sayabileceği gibi, ileride ortaya çıkacak kireçlenme veya kaynamama sorununu da gösteremez. Bu yüzden raporun zamanlaması önemlidir.

  • SGK geliri için eşik: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 19. maddesine göre meslekte kazanma gücü en az %10 azalmışsa sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Oran %10'un altında kalsa da kalıcı bir kayıp varsa işverenden tazminat istenebilir.
  • İtiraz yolu: SGK'nın oranına itiraz hâlinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karar verir (5510 m.95). Mahkemede raporlar çelişirse çelişkinin Adli Tıp Kurumu tarafından giderilmesi gerekir (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2025/1590 E., 2025/5309 K., 09.04.2025).
  • Tedaviye uyum: Hekimin tavsiyelerine uyulmaması nedeniyle tedavi uzar veya iş göremezlik artarsa SGK, 5510 m.22 uyarınca ödenek veya gelirin dörtte birine kadarını eksiltebilir. Fizik tedavi seanslarına katılmak bu açıdan da önemlidir.
  • Sonradan ağırlaşma: Karar verilirken bedensel zararın sonuçları kesin olarak belirlenemiyorsa hâkim, iki yılla sınırlı olarak kararı sonradan değiştirme hakkını saklı tutabilir (TBK m.75).

SGK'nın bağladığı gelirin nasıl hesaplandığı için sürekli iş göremezlik geliri yazımıza göz atabilirsiniz.

Kalıcı İz Bırakmayan Kırıkta da Tazminat İstenir mi?

Evet. Kırık tamamen iyileşmiş ve maluliyet oranı sıfır çıkmış olsa bile, alçıda veya istirahatte geçen sürede uğranılan kazanç kaybı istenebilir. Bu dönemde SGK, iş kazasında prim gün şartı aramadan geçici iş göremezlik ödeneği öder; ödenek ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısıdır (5510 m.18). Net ücret ile ödenek arasındaki farkın, kusur oranına göre işverenden istenmesi mümkündür.

Ayrıca SGK'nın karşılamadığı tedavi giderleri ve manevi tazminat da bu durumda gündeme gelir. Manevi tazminatın tarifesi yoktur; hâkim yaralanmanın ağırlığını, tedavi süresini, ameliyat sayısını ve tarafların kusurunu dikkate alarak takdir eder.

Omurga Kırığı ve Felç: Bakıma Muhtaçlık Hâli

Yüksekten düşme ve ağır yük altında kalma gibi kazalarda görülen omurga kırıkları, omuriliğin zedelenmesi hâlinde felçle sonuçlanabilir. Yönetmeliğin 15. maddesi, iki veya dört uzvun felç olup kişinin yaşamını kendi başına sürdürememesini "başka birinin sürekli bakımına muhtaç olma" hâlleri arasında sayar. Bu durumda SGK'nın bağladığı gelir, aylık kazancın %70'i yerine %100'ü olarak hesaplanır (5510 m.19).

Böyle ağır bir kırıkta işverenden istenecek tazminat da genişler: Tam iş göremezlik nedeniyle kazanç kaybının yanında ömür boyu bakıcı gideri de hesaba katılır. Yargıtay'ın incelediği bir dosyada, inşaatta yaklaşık 3 metre yükseklikten düşerek omurgası kırılan ve felç kalan işçi için bakıcı gideri de hükme esas alınmıştır (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2023/5015 E., 2024/4688 K., 30.04.2024).

Kırık İçeren İş Kazasında Ceza ve Şikâyet Boyutu

İş kazası, işverenin veya sorumluların taksiriyle meydana gelmişse taksirle yaralama suçu (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.89) gündeme gelir. Temel ceza 4 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Yaralanma vücutta kemik kırılmasına yol açmışsa TCK m.89/2 uyarınca ceza yarı oranında artırılır.

  • Şikâyet: Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 aydır (TCK m.73). Ancak kemik kırığı gibi m.89/2 sonuçları bilinçli taksirle doğmuşsa şikâyet aranmaz.
  • Uzlaştırma: Taksirle yaralama uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253). Ceza dosyasında uzlaşmadan önce tazminat haklarının nasıl etkileneceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Kırıktan Sonra İzlenecek Adımlar

  1. Kaydı sağlayın: Kazanın iş kazası olarak SGK'ya bildirildiğini kontrol edin; işveren kazayı en geç 3 iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 m.13).
  2. Belgeleri saklayın: Acil servis kaydı, röntgen ve ameliyat raporları, istirahat raporları, ilaç ve fizik tedavi faturaları, kaza yerinin fotoğrafları ve tanık bilgilerini bir dosyada toplayın.
  3. Tedaviyi tamamlayın: Kalıcı sonuç netleşmeden maluliyet oranını kesin kabul etmeyin; gerekirse itiraz yolunu kullanın.
  4. Anlaşma tekliflerine dikkat edin: Maluliyet oranı belli olmadan imzalanan ibraname veya düşük tutarlı anlaşma, ileride ortaya çıkacak zararları karşılamayabilir.
  5. Dava yolunu değerlendirin: İş kazası tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/3) ve iş mahkemesinde görülür. Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla kaldırıldığından kısmi dava açılıp bilirkişi raporundan sonra talep bir kez artırılabilir (HMK m.109/4).

İşverene karşı sözleşmeye dayalı tazminat istemlerinde zamanaşımı kural olarak 10 yıldır (TBK m.146, m.417); ancak sürenin başlangıcı somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

İş kazası kırık tazminatı ne kadar olur?

Sabit bir tutar yoktur. Tutar; net ücrete, yaşa, maluliyet oranına, kusur dağılımına ve SGK ödemelerine göre bilirkişi tarafından hesaplanır. Kalıcı iz bırakmayan bir kırıkta tazminat daha çok tedavi dönemi kaybı ve manevi tazminattan oluşur.

Maluliyet oranı yüzde 10'un altında çıkarsa tazminat alınabilir mi?

Evet. %10 eşiği yalnızca SGK'nın sürekli iş göremezlik geliri bağlaması için aranır. Kalıcı bir kayıp varsa daha düşük oranda da işverenden maddi tazminat istenebilir; manevi tazminat ise maluliyet oranından bağımsız olarak değerlendirilir.

Platin veya vida çıkarma ameliyatının gideri istenebilir mi?

İleride yapılması tıbben gerekli olan ameliyatların giderleri, SGK tarafından karşılanmayan kısmıyla tedavi gideri olarak istenebilir. Bunun için hekim raporu ve gerekirse bilirkişi değerlendirmesi gerekir.

Omurga kırığında SGK hangi gelirleri bağlar?

Meslekte kazanma gücü kaybı en az %10 ise sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Felç gibi nedenlerle başkasının sürekli bakımına muhtaç hâle gelinmişse gelir, aylık kazancın %100'ü üzerinden hesaplanır (5510 m.19).

Kırık iyileştikten sonra ağrılar artarsa ne yapılabilir?

Dava sürerken yeni bulgular rapora yansıtılmalı ve gerekirse yeni maluliyet değerlendirmesi istenmelidir. Karar aşamasında sonuçlar kesin değilse hâkim, iki yılla sınırlı olarak kararı değiştirme hakkını saklı tutabilir (TBK m.75).

Özet

  • Kırık için sabit tazminat yoktur; tutar tedavi süresi, maluliyet, kusur ve SGK ödemelerine göre belirlenir (TBK m.54, m.56).
  • Kalıcı iz bırakmayan kırıkta da tedavi dönemi kazanç kaybı ve manevi tazminat istenebilir (5510 m.18).
  • SGK geliri için en az %10 maluliyet gerekir; oran itirazında Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp devreye girer (5510 m.19, m.95).
  • Omurga kırığına bağlı felçte bakıma muhtaçlık hâlinde gelir %100'e çıkar ve bakıcı gideri gündeme gelir.
  • Kemik kırılmasında taksirle yaralama cezası yarı oranında artırılır; şikâyet süresi 6 aydır (TCK m.89/2, m.73).

Kırığın kalıcı sonucu, kusur dağılımı ve SGK ödemeleri her dosyada farklı olduğundan tazminat hakları somut belgelerle değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, iş kazası tazminat davaları, maluliyet raporuna itiraz ve SGK süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk

İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar

İlgili yazılar