İş Kazası Tazminatından Vergi Kesilir mi? Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve Diğer Kesintiler

İş Kazası Tazminatından Vergi Kesilir mi? Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve Diğer Kesintiler

İş Kazası Tazminatından Vergi Kesilir mi? Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve Diğer Kesintiler

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

İş kazası tazminatı vergi sorusunun kısa cevabı şudur: Ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlar 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 25. maddesi uyarınca gelir vergisinden istisnadır; Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ve bağladığı gelirler de aynı madde kapsamında istisnadır. Bu nedenle iş kazası tazminatından kural olarak gelir vergisi kesilmez. Ancak ödeme belgesine bağlı damga vergisi, avukatlık ücreti, harç ve icra masrafları elinize geçecek net tutarı etkileyebilir.

İstisna, tazminatın iş kazasına bağlı olmasına dayanır. İşverenin kazadan bağımsız olarak ödediği ücret, ikramiye ve benzeri ödemeler ise ücret olarak vergilendirilir. Bu yazıda iş kazası tazminatının gelir vergisi karşısındaki durumu, SGK ödemeleri, damga vergisi, faiz ve yargılama giderleri ile işveren açısından gider yazma sorunu anlatılmaktadır.

İş Kazası Tazminatı Gelir Vergisine Tabi mi?

GVK m.25/1'in (1) numaralı bendine göre "Ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlar" gelir vergisinden müstesnadır. İş kazası sonucunda ödenen maddi tazminat, çalışma gücünün azalması veya kaybı nedeniyle doğan zararı karşıladığı için bu kapsamda değerlendirilir.

Gelir İdaresi Başkanlığının görüşleri de bu yöndedir:

  • İşverenin yaptığı para yardımı: İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 03.06.2021 tarihli özelgesinde, iş kazası geçiren işçiye işverenin yaptığı nakdi yardımın GVK m.25/1-(1) kapsamında gelir vergisinden istisna edilebileceği belirtilmiştir.
  • Ölümlü kazada aileye ödenen tazminat: Gelir İdaresi Başkanlığının 14.02.2007 tarihli özelgesinde, maden kazasında ölen işçilerin eş ve çocuklarına sulh yoluyla ödenen maddi ve manevi tazminatlar bakımından, yakının ölümü nedeniyle verilen tazminatların gelir vergisinden müstesna olduğu belirtilmiştir.
  • Veraset ve intikal vergisi: Aynı özelgeye göre maddi ve manevi zarar karşılığı ödenen tazminatlar karşılıksız (ivazsız) bir intikal sayılmadığından veraset ve intikal vergisine tabi tutulmaz.

Özelgeler yalnızca başvuran mükellef için bağlayıcıdır; ancak idarenin konuya bakışını göstermeleri bakımından önemlidir. Somut ödeme farklı bir niteliğe sahipse (örneğin iş kazasıyla ilgisi olmayan bir ücret alacağı ödemesiyle karıştırılmışsa) sonuç değişebilir.

SGK Ödemelerinden Vergi Kesilir mi?

GVK m.25/1-(6) uyarınca sosyal sigorta kurumları tarafından sigortalılara yapılan ödemeler gelir vergisinden istisnadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre ödenen geçici iş göremezlik ödeneği bu kapsamdadır. Aşağıdaki tablo, iş kazasından sonra en sık karşılaşılan ödemelerin vergi durumunu özetler:

Ödeme Ödeyen Gelir vergisi bakımından durum
Geçici iş göremezlik ödeneği (5510 m.18) SGK İstisna (GVK m.25/1-6)
Sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm geliri (5510 m.19-20) SGK İstisna (GVK m.25/1-6)
Cenaze ödeneği (2026'da 6.398 TL) SGK İstisna (GVK m.25/1-6)
Maddi tazminat (kazanç kaybı, tedavi gideri) İşveren veya sorumlu kişi Kural olarak istisna (GVK m.25/1-1)
Ölümlü kazada destekten yoksun kalma ve manevi tazminat İşveren veya sorumlu kişi İdare görüşüne göre istisna; veraset ve intikal vergisi doğmaz
Kazadan bağımsız ücret ve ikramiye İşveren Ücret olarak vergilendirilir

Damga Vergisi: Ödeme Belgesinden Kesinti Yapılabilir

Gelir vergisinden istisna olmak, damga vergisinden de istisna olmak anlamına gelmez. Yukarıda anılan 2021 tarihli özelgede, işverenin iş kazası geçiren işçiye yaptığı ödemeye ilişkin makbuz ve benzeri kâğıtlar için damga vergisi istisnası bulunmadığı ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b fıkrası uyarınca binde 7,59 oranında damga vergisi doğacağı belirtilmiştir. Aynı özelgeye göre bu ödeme için ücret bordrosu da düzenlenmelidir (Vergi Usul Kanunu m.238).

Örnek olarak, işverenin anlaşma kapsamında banka aracılığıyla 500.000 TL ödediği ve ödemeye ilişkin bir makbuz düzenlendiği varsayıldığında, binde 7,59 oranında damga vergisi 3.795 TL olur. Uygulamada bu tutar ödeme sırasında hesaplanıp kesilebilir; vergiyi kimin üstleneceği anlaşma metninde açıkça yazılmalıdır. Mahkeme kararıyla hükmedilen tazminatın tahsilinde damga vergisinin nasıl uygulanacağı ise somut ödeme belgesine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Faiz, Harç ve Yargılama Giderleri

Dava yoluyla alınan tazminata, kural olarak kanuni faiz işletilir. Kanuni faiz 31.07.2026'dan itibaren yıllık %31'dir; 01.06.2024 ile 30.07.2026 arasında %24 uygulanmıştı. 31.07.2026'dan sonra meydana gelen kazalarda, kazancın bilinmeyen dönemine ait tazminata faiz karar tarihinden itibaren işler (TBK m.55). Tazminata işleyen faizin gelir vergisi karşısındaki durumu, istisnanın faizi de kapsayıp kapsamadığı yönünden tartışmaya açıktır; özellikle yüksek tutarlarda vergi dairesinden özelge istenmesi (VUK m.413) veya bir mali müşavire danışılması yerinde olur.

Harç ve yargılama giderleri de net tutarı etkiler. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 326. maddesine göre yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir; taraflar kısmen haklı çıkarsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır. 2026'da karar ve ilam harcı binde 68,31'dir; ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan tazminat davalarında dava açılırken bunun yirmide biri peşin alınır. Örneğin 1.000.000 TL'lik bir davada peşin harç 3.415,50 TL'dir (ayrıca başvurma harcı ve diğer giderler eklenir).

Avukatlık Ücreti ve İcra Masrafları Net Tutarı Nasıl Etkiler?

  • Sözleşmeyle kararlaştırılan avukatlık ücreti: Avukatlık Kanunu m.164'e göre yüzde olarak kararlaştırılan ücret, dava sonunda alınacak değerin yüzde yirmi beşini aşamaz. Bu ücret, müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmeye göre ödenir.
  • Karşı taraf vekâlet ücreti: Mahkemenin davayı kaybeden tarafa yüklediği vekâlet ücreti kanun gereği avukata aittir; tazminat tutarına eklenen bir alacak değildir.
  • İcra masrafları: Borçlu işveren kararı kendiliğinden ödemezse ilamlı icra takibi yapılır; takip masrafları kural olarak borçludan tahsil edilir, ancak takip sırasında avans olarak ödenmeleri gerekebilir.
  • SGK gelirlerinin mahsubu: SGK'nın bağladığı gelirin rücuya tabi kısmı tazminattan düşülür. Bu bir vergi kesintisi değildir; aynı zararın iki kez ödenmesini önleyen bir hesaplama kuralıdır.

Maddi ve manevi tazminatın hangi kalemlerden oluştuğunu ayrıntılı görmek için iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminat yazısını inceleyebilirsiniz.

İşveren Açısından: İş Kazası Tazminatı Gider Yazılabilir mi?

İşverenin ödediği tazminatın vergisel durumu, işçinin istisnasından ayrı bir konudur. GVK m.40/1-(3) işle ilgili olmak şartıyla sözleşme, ilam veya kanun emrine dayanılarak ödenen tazminatların gider yazılabileceğini öngörürken, Kurumlar Vergisi Kanunu m.11/1-(g) suçtan doğan tazminatların gider yazılmasını engeller. Gelir İdaresinin bazı özelgelerinde kusur oranına göre ayrım yapılmış, Danıştay daireleri arasında da farklı yönde kararlar verilmiştir. Bu nedenle işverenlerin ödeme öncesinde mali müşavirleriyle birlikte değerlendirme yapması önerilir.

Sık Sorulan Sorular

İş kazası tazminatı için vergi beyannamesi vermem gerekir mi?

Gelir vergisinden istisna olan iş kazası tazminatı için kural olarak ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. Tazminata işleyen faiz gibi ayrı kalemler bakımından durum tartışmalı olabileceğinden, tutar yüksekse bir mali müşavire danışılması uygun olur.

Manevi tazminattan gelir vergisi kesilir mi?

Gelir İdaresi, ölümlü bir iş kazasında aileye ödenen maddi ve manevi tazminatların gelir vergisinden müstesna olduğu görüşünü bildirmiştir. Yaralanmalı kazalarda da ödeme, ölüm, engellilik veya hastalık sebebiyle yapıldığı ölçüde istisna kapsamında değerlendirilir.

SGK'nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinden vergi kesilir mi?

Hayır, kural olarak kesilmez. Sosyal sigorta kurumlarının sigortalılara yaptığı ödemeler GVK m.25/1-(6) uyarınca gelir vergisinden istisnadır. Geçici iş göremezlik ödeneği ve ölüm geliri de bu kapsamdadır.

Ölen işçinin ailesine ödenen tazminattan veraset vergisi alınır mı?

Gelir İdaresinin 2007 tarihli özelgesine göre maddi ve manevi zarar karşılığı ödenen tazminatlar karşılıksız intikal sayılmadığından veraset ve intikal vergisine tabi değildir. Ölen işçinin terekesine ait diğer alacaklar ise ayrıca değerlendirilir.

İş kazası tazminatı vergi açısından bordroda gösterilir mi?

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 2021 tarihli özelgesine göre işverenin iş kazası geçiren işçiye yaptığı yardım için ücret bordrosu düzenlenmesi gerekir. Bordroda gösterilmesi, ödemenin vergilendirileceği anlamına gelmez; istisna kapsamındaki ödeme gelir vergisine tabi tutulmaz.

Özet

  • Ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle ödenen iş kazası tazminatları gelir vergisinden istisnadır (GVK m.25/1-1).
  • SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri ve cenaze ödeneği de istisnadır (GVK m.25/1-6).
  • Ölümlü kazada aileye ödenen tazminat idare görüşüne göre veraset ve intikal vergisine tabi değildir.
  • İşverenin yaptığı ödemeye ilişkin makbuz için binde 7,59 damga vergisi doğabilir (488 s.K. (1) sayılı tablo IV/1-b).
  • Faiz, harç, avukatlık ücreti ve icra masrafları net tutarı etkiler; yargılama giderleri kural olarak kaybeden tarafa yüklenir (HMK m.326).

Tazminatın vergisel sonucu, ödemenin hangi sebeple, kim tarafından ve hangi belgeyle yapıldığına göre değiştiğinden somut ödeme ayrıca değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, iş kazası tazminatı, tazminat hesabı, işverenle yapılacak anlaşmalar ve ilamlı icra takibi konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk

İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar

İlgili yazılar