Son güncelleme: 6 Kasım 2026
Fon davası zamanaşımı sorusunun kısa cevabı şudur: Tek bir süre yoktur; süre, açacağınız davanın türüne ve kime karşı açtığınıza göre değişir. Haksız fiile dayalı tazminatta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 72. maddesine göre zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; sözleşmeye dayalı taleplerde kural olarak 10 yıl, bazı sözleşmelerde 5 yıl uygulanır. İdarenin eyleminden doğan zararda ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 13. maddesine göre eylemi öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde idareye başvurmanız gerekir.
Önemli bir uyarı: Fonların tasfiyesinin sürmesi bu sürelerin işlemesini kural olarak durdurmaz; ödemeleri beklerken en kısa süre dolabilir. Bu yazıda özel hukuk, idari yargı ve ceza yollarındaki süreler, bu sürelerin ne zaman başladığı ve süre kaçırmamak için atılabilecek adımlar anlatılmaktadır.
Fon Zararında Süreler Neden Bu Kadar Önemli?
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17.09.2026 tarihli kararlarıyla 7 portföy yönetim şirketinin TEFAS'taki fonlarını alım satıma kapatmış ve tasfiyeye almıştır. Sürecin genel seyrini fon krizinin hukuki kronolojisini anlatan yazımızda bulabilirsiniz. Tasfiye süresi 20.09.2026'da 3 aydan 6 aya uzatılmış, ödeme düzeni 27.10.2026'da yayımlanan 7596 sayılı Kanun ile yeniden kurulmuştur.
Fon Koordinasyon Kurulu'nun 03.11.2026 itibarıyla açıkladığı verilere göre 100 fonda toplam 97,3 milyar TL ödenmiştir; güncel durum SPK ve Fon Koordinasyon Kurulu açıklamalarından takip edilmelidir. Kanun kamu kaynağından ödeme öngörmez, ara ödemeye bağlı bir feragat veya dava açmama şartı da içermez. Zararı tam karşılanmayan yatırımcılar için tazminat yolu bu nedenle gündemdedir.
Asıl risk şudur: Ceza, idari ve özel hukuk yollarının süreleri birbirinden bağımsız işler. Tasfiye uzadıkça "önce sonucu görelim" diye beklemek, en kısa sürenin dolması ihtimalini artırır. Soruşturma da sürmektedir; kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı olmadıkça herkes için masumiyet karinesi geçerlidir.
Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Süre Arasındaki Fark
Zamanaşımı alacağı ortadan kaldırmaz; ancak süresi geçmiş alacak için açılan davada karşı taraf zamanaşımı def'inde bulunursa alacak dava yoluyla istenemez. Hâkim zamanaşımını kendiliğinden dikkate alamaz. Hak düşürücü süre ise hakkın kendisini sona erdirir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. İdari yargıdaki dava açma süreleri bu niteliktedir.
Zamanaşımı ayrıca kesilebilir: TBK m.154'e göre dava açılması, icra takibi yapılması veya borçlunun borcu ikrar etmesi hâlinde süre kesilir ve yeniden başlar. Hak düşürücü sürelerde kural olarak böyle bir kesilme yoktur; bu nedenle idari yargı süreleri en sıkı takip edilmesi gereken sürelerdir.
Fon Davası Zamanaşımı ve Dava Açma Süreleri Tablosu
Aşağıdaki tablo başlıca yolları ve kanundaki süreleri özetler; başlangıç anı her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
| Başvuru yolu | Dayanak | Süre | Başlangıç |
| Haksız fiile dayalı tazminat | TBK m.72 | 2 yıl; her hâlde 10 yıl; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi suçsa o süre | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesi; 10 yıl için fiil tarihi |
| Sözleşmeye aykırılık | TBK m.112, m.146 | Kural olarak 10 yıl | Alacağın muaccel olması |
| Vekâlet, komisyon gibi sözleşmelerden doğan alacak | TBK m.147 | 5 yıl | Alacağın muaccel olması |
| Sebepsiz zenginleşme | TBK m.82 | 2 yıl; her hâlde 10 yıl | Geri isteme hakkının öğrenilmesi |
| İdari eylemden doğan zarar | İYUK m.13 | 1 yıl, her hâlde 5 yıl içinde idareye başvuru; 30 gün beklenir, sonra dava | Eylemin öğrenilmesi |
| İdari işleme karşı iptal veya tam yargı | İYUK m.7, m.12 | Kural olarak 60 gün | Tebliğ; düzenleyici işlemde ilan |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz | CMK m.173 | 15 gün | Kararın tebliği |
| Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz | CMK m.267-268 | 7 gün | Kural olarak öğrenme |
| Kamu davasına katılma | CMK m.237 | İlk derece hükmüne kadar | Kovuşturma evresi |
| 7596 sayılı Kanun'a karşı iptal davası | Anayasa m.150-151 | 60 gün (Aralık 2026 sonu) | 27.10.2026 yayım tarihi |
Özel Hukuk Davalarında Zamanaşımı
Haksız Fiile Dayalı Tazminat (TBK m.72)
Fondan haksız değer çıkardığı veya piyasa dolandırıcılığı iddiasına konu işlemlere katıldığı ileri sürülen kişilerin sorumluluğu çoğunlukla haksız fiil (TBK m.49) kapsamında değerlendirilir. Tazminat davasının genel şartları için tazminat hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
En çok tartışılacak konu "öğrenme" anıdır. Yargıtay uygulamasında öğrenme, kural olarak zararın varlığını ve esaslı unsurlarını bilmek olarak anlaşılır; kesin tutarın netleşmesi her durumda beklenmeyebilir. Fonların tasfiyeye alındığı 17.09.2026, ödeme oranlarının açıklandığı tarihler veya nihai ödeme farklı başlangıç noktaları olarak ileri sürülebilir. Sorumluların kimliği soruşturma ilerledikçe ortaya çıkabileceğinden başlangıç her davalı için farklılaşabilir. Temkinli yaklaşım, en erken makul tarihi esas almaktır.
Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa bu uzun süre uygulanır. Yargıtay uygulamasında bunun için kural olarak mahkûmiyet şart görülmez, ancak eylemin suç oluşturduğunu hukuk hâkimi belirler. Bu değerlendirme dosyaya göre değişebileceğinden yalnızca uzun süreye güvenmek risklidir.
Sözleşmeye Dayalı Talepler (TBK m.146-147)
Portföy yönetim şirketinin veya fon paylarını satan banka ya da aracı kurumun özen veya bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiası, sözleşmeye aykırılığa (TBK m.112) dayanabilir. Genel süre 10 yıldır; ancak TBK m.147 vekâlet ve komisyon sözleşmelerinden doğan alacaklar için 5 yıl öngörür. İlişkinin hangi sözleşme tipine girdiği tartışmalı olabileceğinden temkinli hesapta 5 yıl esas alınmalıdır. Saklayıcı kuruluşların 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun (SPKn) 56. maddesi kapsamındaki sorumluluğu ise hukuk yayınlarında tartışılmaktadır; yerleşik bir uygulama henüz yoktur.
Sebepsiz Zenginleşme (TBK m.82)
Haklı sebep olmaksızın zenginleşen kişiden iade talebi, geri isteme hakkının öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fondan karşılıksız veya muvazaalı olarak çıkarılan değerler ise 7596 sayılı Kanun'un 5. maddesinde "fon zararı" sayılmış; bu zarar, Kurul bildirimi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından 6183 sayılı Kanun'a göre takip edilir.
İdareye Karşı Davalarda Süreler: İYUK m.7 ve m.13
Ekim 2026'da Türkiye Barolar Birliği'nin düzenlediği toplantıda idarenin hizmet kusuru sorumluluğu gündeme gelmiştir. Anayasa m.125'e göre idare, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Burada ilk soru, zararın idari işlemden mi idari eylemden mi doğduğudur; ayrım her zaman net olmadığından şüphede kısa süreler esas alınmalıdır.
İdari işlemden doğan zarar: Dava açma süresi kural olarak tebliğden itibaren 60 gündür (İYUK m.7); düzenleyici işlemlerde süre ilandan başlar ve bu işlemler uygulama işlemiyle birlikte de dava konusu edilebilir. İptal ve tam yargı davaları birlikte veya ayrı açılabilir (İYUK m.12). Süre içinde üst makama başvuru, işleyen süreyi durdurur (İYUK m.11). Zararın 17.09.2026 tarihli tasfiye kararlarından doğduğu düşünülüyorsa, sürenin duyurudan mı öğrenmeden mi başlayacağı tartışılabilir; en temkinli hesapla, yani 17.09.2026'dan itibaren sayıldığında, 60 günlük süre 16.11.2026'da dolmaktadır.
İdari eylemden doğan zarar: Denetim eksikliği gibi bir hizmet kusuru ileri sürülüyorsa İYUK m.13 uygulanır. Doğrudan dava açılamaz; eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde 5 yıl içinde idareye başvurulur. İstek reddedilirse ret kararının tebliğinden, 30 gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi içinde dava açılır.
7596 sayılı Kanun'a karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası süresi Aralık 2026 sonunda dolar ve bu davayı yalnızca Anayasa m.150'de sayılanlar açabilir. Bireyler ise görülmekte olan kendi davalarında mahkemeden Anayasa m.152 uyarınca itiraz yoluna gidilmesini isteyebilir.
Ceza Sürecindeki Süreler ve Hukuk Davasına Etkisi
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu raporuna göre soruşturma; örgüt kurma, nitelikli dolandırıcılık, suç gelirlerini aklama ve SPKn'ye aykırılık iddialarını kapsamaktadır. Bu suçların önemli bölümü kendiliğinden soruşturulur ve şikâyet süresine bağlı değildir. Basit güveni kötüye kullanma (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.155/1) gibi şikâyete bağlı suçlarda ise kısa şikâyet süresi kaçırılmamalıdır. Piyasa dolandırıcılığı gibi bazı suçlarda soruşturma, SPK'nın yazılı başvurusuna bağlıdır (SPKn m.115).
Suçtan zarar gören olarak ilk derece mahkemesi hüküm verinceye kadar kamu davasına katılabilirsiniz (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, CMK m.237). Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresi tebliğden itibaren 15 gün (CMK m.173), sulh ceza hâkimliği kararlarına itiraz süresi kural olarak 7 gündür (CMK m.267-268).
Hukuk davası bakımından kritik nokta şudur: Suç duyurusu veya ceza davasına katılma, kural olarak tazminat talebindeki zamanaşımını kesen bir işlem sayılmaz. Farklı görüşler bulunsa da ceza sürecine güvenerek tazminat davasını ertelemek risklidir. Tazminat davası açmak için ceza davasının bitmesini beklemek kural olarak zorunlu değildir; mahkeme gerekirse ceza davasını bekletici mesele yapabilir.
Tasfiye Sürerken Süre Kaçırmamak İçin Pratik Adımlar
- Takviminizi çıkarın: Pay alım tarihlerini, 17.09.2026 kararını, ödeme bildirimlerini ve tebligatları tek listede toplayın; her olası dava için en erken başlangıç tarihini not edin.
- Belgeleri saklayın: MKK e-YATIRIMCI ve e-Devlet kayıtlarını, hesap ekstrelerini, talimat dekontlarını, TEFAS ve KAP duyurularını tarihli olarak arşivleyin.
- En kısa süreyi esas alın: Başlangıç anı tartışmalıysa erken tarihi, iki süre ihtimali varsa kısa olanı hesaba katın.
- Dava şartlarını kontrol edin: Ticari dava niteliğindeki para alacağı ve tazminat taleplerinde arabulucuya başvuru kural olarak dava şartıdır; arabuluculuk süresince zamanaşımı durur.
- Kesin tutarı beklemeyin: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki belirsiz alacak davası gibi imkânlarla, tutar sonradan netleştirilmek üzere dava açılabilir.
- Dolandırıcılara dikkat edin: "Paranızı geri alırız" diyerek ön ödeme isteyenlere itibar etmeyin; kanuni süreler vaatlerle uzamaz, dava takibini yalnızca avukatlar yapabilir (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.35). Duyuruları SPK internet sitesi ve KAP üzerinden izleyin.
Sık Sorulan Sorular
Fon davası zamanaşımı ne zaman başlar?
Davanın türüne göre değişir. Haksız fiilde 2 yıllık süre zararı ve sorumluyu öğrenmeden, sözleşmeye dayalı taleplerde alacağın muaccel olmasından başlar. Öğrenme anı tartışmalı olabileceğinden en erken makul tarihi esas almak temkinli bir yaklaşımdır.
Tasfiyenin bitmesini beklersem dava hakkımı kaybeder miyim?
Her durumda kaybetmezsiniz, ancak risk vardır. Tasfiyenin sürmesi süreleri kural olarak durdurmaz; özellikle idareye başvurudaki 1 yıllık süre ve idari işlemlere karşı 60 günlük süre tasfiye bitmeden dolabilir.
Ara ödeme almak dava açmamayı kabul etmek anlamına gelir mi?
Kanun metni bakımından hayır; 7596 sayılı Kanun'da ara ödemeye bağlı feragat veya dava açmama şartı yoktur ve nihai ödemede önceki ödemeler mahsup edilir. Ancak ödeme almak, üçüncü kişilere karşı tazminat taleplerindeki zamanaşımını kural olarak kesmez.
SPK'ya karşı tazminat davası için süre ne kadardır?
Zarar bir idari işlemden doğuyorsa dava süresi kural olarak 60 gündür (İYUK m.7). Hizmet kusuru gibi bir eylemden doğuyorsa önce öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 5 yıl içinde idareye başvurulur (İYUK m.13). Hangi yolun uygulanacağı somut olaya göre belirlenir.
Ceza soruşturması sürerken tazminat davası açabilir miyim?
Evet, ceza davasının bitmesini beklemek kural olarak zorunlu değildir. Ceza süreci hukuki zamanaşımını kendiliğinden durdurmadığından beklemek hak kaybına yol açabilir.
Özet
- Haksız fiile dayalı tazminatta süre öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıldır; suç oluşturan fiilde daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir (TBK m.72).
- Sözleşmeye dayalı taleplerde genel süre 10 yıl, vekâlet ve komisyon gibi ilişkilerde 5 yıldır (TBK m.146-147).
- İdari eylemden doğan zararda 1 yıl, her hâlde 5 yıl içinde idareye başvurulur (İYUK m.13); idari işleme karşı dava süresi kural olarak 60 gündür (İYUK m.7).
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz 15 gün (CMK m.173), sulh ceza hâkimliği kararına itiraz 7 gündür (CMK m.267-268).
- 7596 sayılı Kanun ara ödemeyi feragat veya dava açmama şartına bağlamaz; tasfiye ve soruşturmanın sürmesi zamanaşımını kural olarak durdurmaz.
- Başlangıç anı tartışmalıysa en erken tarihi ve en kısa süreyi esas almak hak kaybı riskini azaltır.
Sürelerin başlangıcı; yatırım tarihine, ilişkinin niteliğine ve davalı olarak gösterilecek kişiye göre değiştiğinden her dosyanın ayrı değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, fon zararından doğan tazminat davaları, idareye karşı tam yargı başvuruları ve ceza soruşturmalarında suçtan zarar görenin temsili konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk