Soruşturmada Mal Varlığına El Koyma ve Hesap Blokesi (CMK m.128): İtiraz Nasıl Yapılır?

Soruşturmada Mal Varlığına El Koyma ve Hesap Blokesi (CMK m.128): İtiraz Nasıl Yapılır?

Soruşturmada Mal Varlığına El Koyma ve Hesap Blokesi (CMK m.128): İtiraz Nasıl Yapılır?

Son güncelleme: 6 Kasım 2026

Mal varlığına el koyma itiraz süresi ve usulü sorusunun kısa cevabı şudur: Soruşturma aşamasında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 128. maddesine göre verilen el koyma veya hesap blokesi kararına karşı, kararı öğrendiğiniz ya da size tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde CMK m.267 vd. hükümlerine göre itiraz edebilirsiniz. İtiraz, kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilecek bir dilekçeyle yapılır ve kural olarak başka bir sulh ceza hâkimliği tarafından incelenir.

Önemli bir ayrıntı vardır: Her hesap blokesi CMK m.128'e dayanmaz. MASAK tedbirleri, fon tasfiyesine bağlı blokeler veya alacaklıların ihtiyati haciz talepleri farklı usullere tabidir. Ayrıca 7 günlük süre kaçırılsa bile el koymanın kaldırılmasını isteme imkânı kural olarak devam eder. Bu yazıda el koymanın şartları, fon krizi soruşturmasındaki güncel tablo, itiraz dilekçesinin gerekçeleri ve şüpheli olmayan üçüncü kişilerin hakları anlatılmaktadır.

CMK m.128'e Göre Mal Varlığına El Koyma Nedir?

El koyma, ceza soruşturması veya kovuşturması sürerken malvarlığı değerlerinin geçici olarak kişinin tasarrufundan çıkarılmasıdır. Kesin bir yaptırım değil, koruma tedbiridir: Amacı, suçtan elde edildiği şüphesi bulunan değerlerin yargılama bitene kadar kaçırılmasını önlemektir. Kesin hükümle verilen müsadereyle (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, TCK m.54-55) karıştırılmamalıdır; el koyma sürerken mülkiyet kural olarak sizde kalır, ancak o değer üzerinde işlem yapamazsınız.

CMK m.128; taşınmazları, araçları, banka hesaplarını, hak ve alacakları, kıymetli evrakı, şirket ortaklık paylarını ve kiralık kasa içeriklerini kapsar. Uygulamada "hesap blokesi" denilen durum, çoğu zaman banka hesaplarına yönelik el koyma kararının bankaya bildirilmesiyle ortaya çıkar. Kanunun aradığı başlıca şartlar şunlardır:

  • Kuvvetli şüphe: Suçun işlendiğine dair basit şüphe yetmez; somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri gerekir.
  • Katalog suç: El koyma yalnızca kanunda sayılan suçlarda mümkündür. Bu listede dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, suç gelirlerinin aklanması ve rüşvet gibi suçlar yer alır.
  • Şüpheli veya sanığa ait olma: Madde kural olarak şüpheli veya sanığa ait değerleri hedef alır.
  • Kurum raporu: Kanun, değerin suçtan elde edildiği konusunda Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) veya Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) gibi ilgili kurumlardan rapor alınmasını öngörür.
  • Hâkim kararı: Kararı soruşturmada sulh ceza hâkimliği, kovuşturmada mahkeme verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir; ancak bu karar kısa süre içinde hâkim onayına sunulmak zorundadır, onaylanmazsa el koyma kendiliğinden kalkar.

Fon Krizi Soruşturmasında Hesap Blokeleri: Güncel Durum

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 19.08.2026'da başlattığı soruşturma, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu raporuna göre örgüt kurma, nitelikli dolandırıcılık, suç gelirlerini aklama ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun (SPKn) 104, 106 ve 107. maddelerine muhalefet iddialarını kapsamaktadır. Adalet Bakanının açıklamasına göre 03.11.2026 itibarıyla 433 şüpheli bulunmakta, 359 gerçek ve 111 tüzel kişinin mal varlığı ve banka hesaplarına tedbir uygulanmaktadır. Rakamlar hızla değiştiğinden güncel durum SPK ve Fon Koordinasyon Kurulu açıklamalarından takip edilmelidir. Krizin nasıl başladığını ve fonların neden tasfiyeye alındığını fon krizinin hukuki kronolojisini anlattığımız yazımızda bulabilirsiniz.

Bu soruşturmayı diğerlerinden ayıran bir düzenleme de vardır. 27.10.2026'da yayımlanan 7596 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre CMK m.128 uyarınca el konulan değerler ilgili fona veya TMSF nezdindeki geri kazanım hesabına iade edilir, TMSF kayyım olarak atanabilir ve müsadere edilen değerler mahkeme kararıyla fona veya geri kazanım hesabına aktarılır. El konulan değerin akıbetini doğrudan etkileyen bu düzenleme nedeniyle itirazın zamanında ve gerekçeli yapılması daha da önem kazanmaktadır. El koyma kararı bir suç tespiti değildir; soruşturma sürmektedir ve herkes için masumiyet karinesi geçerlidir.

Hesabınız Neden Bloke Edildi? Önce Dayanağı Öğrenin

İtirazdan önce yapılacak ilk iş, blokenin hangi karara dayandığını öğrenmektir. Bankalar çoğu zaman yalnızca "hesabınızda yasal kısıtlama var" bilgisini verir; kısıtlamayı koyan merciin adını, karar tarihini ve dosya numarasını yazılı olarak isteyebilirsiniz. Sık karşılaşılan bloke türleri şunlardır:

Blokenin dayanağıKim karar verir?Başvuru yolu
CMK m.128 el koymaSoruşturmada sulh ceza hâkimliği, kovuşturmada mahkeme; acele hâllerde hâkim onayına bağlı olarak Cumhuriyet savcısıCMK m.267 vd. itiraz (7 gün) ve el koymanın kaldırılması talebi
MASAK tedbirleri (5549 sayılı Kanun)MASAK ve kanunda öngörülen mercilerTedbirin türüne göre ilgili kanundaki özel yollar
Gerçekleşmeyen fon talimatlarına bağlı bloke (7596 s.K. m.3/5)Kanun ve SPK kararlarıCeza itirazı değildir; tasfiye süreci ve SPK kararlarına karşı idari yargı
TMSF takibi (7596 s.K. m.5/2)TMSF, SPK bildirimi üzerine 6183 sayılı Kanun'a göre6183 sayılı Kanun'daki itiraz ve dava yolları
İhtiyati haciz veya ihtiyati tedbirHukuk veya ticaret mahkemesiİcra ve İflas Kanunu (İİK) ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki (HMK) itiraz yolları

Mal Varlığına El Koyma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Blokenin CMK m.128'e dayandığı anlaşıldıktan sonra itiraz süreci genel olarak şu adımlarla ilerler:

  1. Öğrenme tarihini tespit edin: İtiraz süresi kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren 7 gündür (CMK m.268). Bankanın bildirim yazısını, kısa mesajı veya e-postayı saklayın; öğrenme tarihi bu belgelerle ispat edilir.
  2. Karar örneğini edinin: Soruşturma numarası, değişik iş numarası ve kararın gerekçesi dilekçenin temelidir. Dosyada kısıtlama kararı olsa bile müdafi, bilirkişi raporları gibi bazı belgeleri inceleyebilir (CMK m.153).
  3. Malvarlığının kaynağını belgeleyin: Bordrolar, tapu ve satış belgeleri, miras kayıtları ve hesap hareketleri, paranın suçla bağlantısız olduğunu gösterir.
  4. Dilekçeyi kararı veren mercie verin: İtiraz, kararı veren hâkimliğe dilekçeyle veya zabıt kâtibine beyanla yapılır; UYAP üzerinden de sunulabilir. Hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı kural olarak numara sırasına göre kendisini izleyen sulh ceza hâkimliğine gönderir.
  5. Sonucu takip edin: İtiraz kural olarak dosya üzerinden karara bağlanır ve itiraz merciinin kararı kural olarak kesindir; ancak aşağıdaki kaldırma talebi imkânı saklıdır.

İtiraz dilekçesinde hangi gerekçeler ileri sürülebilir?

  • Kuvvetli şüphenin bulunmaması: Kararda sizi suçla ilişkilendiren somut delil yoksa, yalnızca fona yatırım yapmış ya da şüpheliyle ticari ilişki kurmuş olmanız el koymaya yetmez.
  • Katalog suç ve rapor eksikliği: Suç tipi kanundaki listede yoksa veya kurum raporu alınmamışsa bu husus açıkça belirtilmelidir.
  • Değerin suçla bağlantısızlığı: Paranın soruşturma konusu dönemden önce veya meşru bir kaynaktan edinildiği belgelerle gösterilebilir.
  • Ölçülülük: El konulan tutar iddia edilen suç gelirini açıkça aşıyorsa kararın bu tutarla sınırlandırılması istenebilir (Anayasa m.13 ve m.35).
  • Gerekçe yokluğu: Kararların gerekçeli olması zorunludur (CMK m.34); kişiye özgü değerlendirme içermeyen matbu kararlar eleştirilebilir.
  • Zorunlu ihtiyaçlar: Geçim giderleri, çalışan ücretleri ve vergi borçları için kısmi serbest bırakma talep edilebilir; sonuç somut olaya göre değişir.

Şüpheli Olmayan Üçüncü Kişilerin Hesabı Bloke Edildiyse

Hesabı bloke edilenler yalnızca şüpheliler değildir. Şüpheliden araç ya da daire satın alan, ondan maaş veya kira alan, ortağı ya da aile bireyi olan kişilerin hesaplarına da tedbir uygulanabilmektedir. CMK m.128 kural olarak şüpheli veya sanığa ait malvarlığını hedef aldığından, şüpheli sıfatınız yoksa itirazın merkezinde şu soru yer alır: Bloke edilen değer gerçekte kime aittir ve suçla ne bağlantısı vardır?

Bu durumda satış sözleşmesi, piyasa değerine uygun bedel ödendiğini gösteren dekontlar, iş sözleşmesi ve bordrolar gibi iyiniyetinizi gösteren belgeler önem taşır. Paranın şüpheliden gelmesi tek başına suç geliri olduğu anlamına gelmez; ancak muvazaa (göstermelik işlem) şüphesi varsa işlemin gerçekliği araştırılır. Ayrıca 7596 sayılı Kanun'un 5. maddesi, ilişkili taraflar veya üçüncü kişiler lehine fondan karşılıksız ya da muvazaalı olarak çıkarılan değerleri "fon zararı" sayar; bu zarardan öncelikle portföy yönetim şirketi sorumlu olsa da tahsil edilemezse SPK'nın belirlediği kişiler için şahsi sorumluluk ve TMSF takibi gündeme gelebilir.

Türk hukukunda tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanmaz (TCK m.20); ancak güvenlik tedbirleri (TCK m.60), şirket hesaplarına el koyma ve CMK m.133 kapsamında şirket yönetimine kayyım atanması gündeme gelebilir. Şirket hesapları bloke edildiğinde çalışan ücretleri, SGK primleri ve vergiler için belgeli bir kısmi serbest bırakma talebi işletmenin sürekliliği açısından önemlidir.

İtiraz Reddedilirse: Kaldırma Talebi, Kovuşturma ve Tazminat

El koyma bir koruma tedbiri olduğundan, şartları ortadan kalktığında kaldırılması gerekir. Bu nedenle itiraz reddedilse veya süre kaçırılsa bile, yeni belge ya da değişen koşullar (ör. lehinize bir bilirkişi raporu) ortaya çıktığında el koymanın kaldırılması istenebilir; bu talebin reddine karşı da kural olarak itiraz yolu açıktır. Tutuklama gibi diğer koruma tedbirlerinde de benzer bir mantık işler; itiraz usulünün ayrıntılarını tutukluluğa itirazın nasıl yapıldığını anlattığımız yazımızda bulabilirsiniz.

Kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilirse el koyma kaldırılır. Koşulları oluşmadığı hâlde malvarlığına el konulması veya değerlerin zamanında geri verilmemesi gibi durumlarda CMK m.141 vd. hükümlerine göre devletten tazminat istenebilir. Olağan yollar tükendikten sonra mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru da değerlendirilebilir.

Şüpheliler açısından bir başka seçenek, 7596 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki geri kazanım hesabına isteğe bağlı iadedir. Bazı suç tiplerinde zararın kovuşturma başlamadan giderilmesi TCK m.168'deki etkin pişmanlık indirimini gündeme getirebilir; ancak bu karar mutlaka müdafiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Hesabı Bloke Edilenler İçin Pratik Uyarılar

  • Süreyi kaçırmayın: Bankadan bildirim aldığınız günü not edin; 7 günlük itiraz süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlayabilir.
  • Belgeleri saklayın: Banka yazıları, hesap dökümleri, fon işlem belgeleri ve malvarlığının kaynağını gösteren evrakı bir arada tutun.
  • Tedbiri aşmaya çalışmayın: Malvarlığını devrederek veya başka hesaplar kullanarak tedbiri dolanmak şüpheyi güçlendirebilir.
  • "Blokeyi kaldırırız" diyenlere dikkat edin: Para karşılığında "tanıdıklar" aracılığıyla blokeyi kaldıracağını vaat edenler dolandırıcılık riski taşır; resmî süreç yalnızca yargı mercileri önünde yürür.

Sık Sorulan Sorular

Mal varlığına el koyma kararına itiraz süresi ne kadardır?

CMK m.268'e göre itiraz süresi, kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren 7 gündür. Karar size tebliğ edilmemişse süre, blokeyi öğrendiğiniz tarihten başlar. Süre geçtikten sonra da değişen koşullara dayanarak el koymanın kaldırılması kural olarak istenebilir.

Banka hesabımın neden bloke edildiğini nasıl öğrenebilirim?

Bankadan kısıtlamayı koyan merciin adını, karar tarihini ve dosya numarasını yazılı olarak isteyebilirsiniz; avukatınız da UYAP üzerinden karara ulaşabilir. Blokenin CMK, MASAK, TMSF ya da bir alacaklının talebine dayanması başvurulacak yolu değiştirir.

Şüpheli değilim, hesabım yine de bloke edilebilir mi?

Uygulamada şüpheliyle ticari veya ailevi ilişkisi bulunan kişilerin hesaplarına da tedbir uygulanabilmektedir. Bu durumda değerin size ait ve suçla bağlantısız olduğunu belgelerle göstermeniz itirazın temelini oluşturur.

El koyma ile müsadere arasındaki fark nedir?

El koyma, yargılama sürerken uygulanan geçici bir koruma tedbiridir ve mülkiyeti ortadan kaldırmaz. Müsadere ise kesin hükümle verilen ve malvarlığının devlete geçmesi sonucunu doğuran bir yaptırımdır (TCK m.54-55). Fon soruşturmasında müsadere edilen değerler mahkeme kararıyla fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilir.

Fondaki paramın tasfiye nedeniyle bloke olması da el koyma mıdır?

Hayır. 17.09.2026 ve öncesinde verilip gerçekleşmeyen fon talimatlarına bağlı blokeler, 7596 sayılı Kanun'un 3. maddesi kapsamında tasfiye hükümlerine tabidir. Bu yatırımcılar fon pay sahibi sayılır ve ödemeler tasfiye kurallarına göre yapılır; CMK itirazı bu blokeyi kaldırmaz.

Özet

  • El koyma, suçtan elde edildiği şüphesi bulunan değerlerin yargılama süresince geçici olarak dondurulmasıdır; müsadere değildir (CMK m.128).
  • El koyma için kuvvetli şüphe, katalog suç, kurum raporu ve kural olarak hâkim kararı gerekir (CMK m.128).
  • 03.11.2026 itibarıyla 359 gerçek ve 111 tüzel kişinin mal varlığına tedbir uygulanmıştır; el konulan değerler fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilir (7596 s.K. m.6).
  • İtiraz, kararı öğrenmeden itibaren 7 gün içinde kararı veren mercie dilekçeyle yapılır (CMK m.267-268).
  • Süre kaçırılsa bile şartlar değiştiğinde el koymanın kaldırılması istenebilir; koşulları oluşmadan uygulanan el koymada tazminat yolu açıktır (CMK m.141 vd.).
  • Şüpheli olmayan üçüncü kişiler, değerin kendilerine ait olduğunu ve suçla bağlantısızlığını belgelerle göstermelidir.

El koyma kararının dayanağı, kapsamı ve malvarlığının kaynağı her dosyada farklı olduğundan itirazın somut evrak üzerinden değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, ceza soruşturmalarında müdafilik, el koyma ve hesap blokesine itiraz, sermaye piyasası uyuşmazlıkları ve suçtan zarar görenlerin temsili konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk