Son güncelleme: 6 Kasım 2026
Olağanüstü tasfiye nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Olağanüstü tasfiye, fon krizinde Tera, Pusula ve Atlas portföy yönetim şirketlerinin fonlarına uygulanan ara ödeme usulünü anlatmak için kullanılan ifadedir. Bu yolda yatırımcıya ödeme, doğrudan fon payının piyasa değerine göre değil, 7596 sayılı Kanun'da tanımlanan "net yatırım tutarı" esas alınarak ve belirli sınırlar içinde yapılır. Olağan tasfiyede ise fonun varlıkları paraya çevrilir ve elde edilen nakit, pay sahiplerine payları oranında dağıtılır.
Önemli bir bağlam: Hangi fonun hangi yola alınacağını yatırımcı seçmez; bu ayrımı Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yapmıştır ve Hedef fonları örneğinde görüldüğü gibi karar sonradan değişebilmektedir. Bu yazıda olağan ve olağanüstü tasfiye arasındaki fark, hangi fonların hangi yola alındığı, ara ödemenin nasıl hesaplandığı ve yatırımcıların bu aşamada nelere dikkat etmesi gerektiği anlatılmaktadır.
Olağanüstü Tasfiye Nedir? Önce Temel Kavramlar
Tasfiye, bir yatırım fonunun faaliyetinin sona erdirilmesi, varlıklarının paraya çevrilmesi ve elde edilen tutarın pay sahiplerine dağıtılması sürecidir. Yatırım fonlarının genel çerçevesi 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) ve SPK'nın III-52.1 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde yer alır. Fon krizinde bunlara ek olarak, 27.10.2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan ve 17.09.2026'dan geçerli 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun uygulanır.
- Olağan tasfiye: Fon portföyündeki hisse senedi, para piyasası aracı gibi varlıkların satılması ve elde edilen nakdin pay sahiplerine payları oranında dağıtılmasıdır. Alacağınız tutar, satışların sonucuna bağlıdır.
- Ara ödeme usulü (olağanüstü tasfiye): SPK'nın belirlediği fonlarda, nihai hesaplaşma beklenmeden, yatırımcının net yatırım tutarı esas alınarak ve kanundaki sınırlar içinde yapılan ödemedir.
- Net yatırım tutarı: Fona yatırdığınız paralardan fondan çektiğiniz paraların düşülmesiyle bulunan tutardır (7596 s.K. m.4/1).
- Geri kazanım hesabı: El konulan veya iade edilen değerlerin toplandığı, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) nezdindeki özel hesaptır.
Hangi Fonlar Hangi Tasfiye Yoluna Alındı?
Süreç, SPK'nın 17.09.2026 tarihli 57/1707 ve 57/1708 sayılı kararlarıyla başladı. Bu kararlarla Pardus, Hedef, Atlas, Bulls, Pusula, A1 Capital ve Tera Portföy'ün TEFAS'taki fonları alım satıma kapatılarak tasfiyeye alındı; kaynaklara göre kapsamdaki fon sayısı 130-131'dir. Tasfiye için Tera fonlarında İş Bankası, diğerlerinde Ziraat Bankası görevlendirildi; süre 20.09.2026'da 3 aydan 6 aya uzatıldı. Krizin nasıl başladığını ve tarih tarih gelişimini fon krizinin hukuki kronolojisini anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
Fonların iki ayrı yola ayrılması ise 30.09.2026'da gerçekleşti:
| Fonların ait olduğu şirket | 30.09.2026 kararı | 06.11.2026 itibarıyla durum |
| A1 Capital, Bulls, Pardus | Olağan tasfiye (64/1770 sayılı karar) | Olağan tasfiye |
| Hedef | Ara ödeme usulü (64/1775 sayılı karar) | 15.10.2026'dan itibaren olağan tasfiye |
| Tera, Pusula, Atlas | Ara ödeme usulü (64/1775 sayılı karar) | Ara ödeme usulü; esaslar 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı kararla belirlendi |
Ceza soruşturması sürmektedir ve masumiyet karinesi gereği kesinleşmiş bir yargı kararı olmadan kimse suçlu sayılamaz. Bir fonun ara ödeme usulüne alınması, ilgili şirket hakkında suç tespiti değil, ödeme yöntemine ilişkin bir SPK kararıdır.
Olağan Tasfiye Nasıl İşliyor?
Olağan tasfiyede fon portföyündeki varlıklar paraya çevrilir; fonun yükümlülükleri karşılandıktan sonra kalan nakit pay sahiplerine dağıtılır. 7596 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası, SPK'nın bu satışlarda geri alım, hâkim ortağa satış, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemleri kullandırabileceğini düzenler. Bu yöntemler, borsada tek seferde satılması güç pay paketlerine yönelik görünmektedir.
Olağan tasfiyede yatırımcının eline geçecek tutar, fon türüne göre büyük farklılık gösterebilir. Basına yansıyan 20.10.2026 tarihli Hazine ve Maliye Bakanı açıklamasına göre olağan tasfiyede para piyasası fonu yatırımcıları 17.09.2026 değerinin %1,43 üzerinde ödeme alırken, hisse senedi yoğun fonlarda ödeme 17.09.2026 değerinin yaklaşık %58'inde kaldı. Bu farkın, fonların tuttuğu varlıkların niteliğinden kaynaklandığı değerlendirilmektedir.
Tera, Pusula ve Atlas Fonlarında Ara Ödeme Usulü Nasıl İşliyor?
Ara ödeme usulünde hesap mantığı değişir: Esas alınan şey fon payınızın bugünkü piyasa değeri değil, fona net olarak ne kadar para yatırdığınızdır. Kanuna göre net yatırım tutarı, fonda dağıtılabilir nakdin yetmediği durumlarda esas alınır; ara ödeme ise SPK'nın belirlediği fonlarda yapılır (7596 s.K. m.4/1-2).
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanır?
Fona yaptığınız girişler ve fondan yaptığınız çıkışlar, TÜFE ile Yİ-ÜFE'nin aritmetik ortalaması kullanılarak gün esasına göre güncellenir. Çıkışlar "ilk giren ilk çıkar" esasıyla, yani önce en eski yatırımınızdan düşülür. Böylece kural olarak kârınız değil, çıkışlar düşüldükten sonra kalan ana paranızın enflasyona göre güncellenmiş hâli dikkate alınır.
Ara ödemenin sınırları
Ara ödeme, endekslemesiz net yatırım tutarı üzerinden yapılır; yani enflasyon güncellemesi bu aşamada uygulanmaz. Kanunun 4. maddesinin ikinci fıkrasına göre ödeme şu sınırlara bağlıdır:
- Endekslemesiz net yatırım tutarı: Yatırdığınız paralardan çektiklerinizin düşülmesiyle bulunan sade tutardır.
- 1.000.000 TL tavan: SPK duyurusuna göre bu sınır her yatırımcı için her fonda ayrı ayrı uygulanır.
- Payların önceki gün değeri: Para piyasası niteliğindeki fonlar dışında ödeme, fon paylarınızın önceki gün değerini aşamaz.
Varsayımsal bir örnekle açıklayalım: Bir hisse senedi yoğun fona toplam 500.000 TL yatırıp daha sonra 100.000 TL çektiyseniz endekslemesiz net yatırım tutarınız 400.000 TL'dir. Paylarınızın önceki gün değeri 250.000 TL ise ara ödeme bu değerle sınırlı kalır. Kalan kısmın nihai ödemede ne ölçüde karşılanacağı, fonda ve geri kazanım hesabında toplanacak tutara bağlıdır. Somut hesap, SPK'nın uygulama esaslarına göre yapılır.
Nakit yetmezse ne olur?
Fonda yeterli nakit bulunmazsa SPK, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına ve/veya asgari bir ara ödeme belirlenmesine karar verebilir (m.4/3). Her durumda hiç kimseye net yatırım, hak ve alacak tutarını ya da tavanı aşan ödeme yapılamaz.
İlk ara ödemeler 30.10.2026'da hesaplara yatmaya başladı; açıklanan bilgilere göre olağanüstü tasfiyedeki 7 fonda bu aşamada 29,3 milyar TL ödendi. Fon Koordinasyon Kurulu'nun 03.11.2026 açıklamasına göre ise olağan ve olağanüstü tasfiyelerde 100 fonda toplam 97,3 milyar TL ödenmiştir. Bu rakamlar hızla değişmektedir; güncel durum SPK ve Fon Koordinasyon Kurulu açıklamalarından takip edilmelidir.
Olağan ve Olağanüstü Tasfiye Arasındaki Temel Farklar
| Ölçüt | Olağan tasfiye | Olağanüstü tasfiye (ara ödeme usulü) |
| Uygulandığı fonlar (06.11.2026) | A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef fonları | Tera, Pusula ve Atlas fonları |
| Ödemenin esası | Varlık satışından elde edilen nakit, pay oranında | Net yatırım tutarı (ara ödemede endekslemesiz) |
| Piyasa değerindeki düşüşün etkisi | Ödemeye doğrudan yansır | Para piyasası fonları dışında "önceki gün değeri" sınırı olarak yansır |
| Ödeme sınırı | Payınıza düşen nakit | Her fonda yatırımcı başına en fazla 1.000.000 TL ara ödeme |
| Nakit yetmezse | Dağıtım mevcut nakitle sınırlı kalır | Küçük net yatırımdan başlayarak ödeme ve/veya asgari ara ödeme (m.4/3) |
| Kararı veren | SPK (64/1770 sayılı karar; Hedef için 15.10.2026) | SPK (64/1775 ve 76/1903 sayılı kararlar) |
Hangi yolun daha elverişli olduğu tek bir cevapla söylenemez; fonun türü, giriş-çıkış tarihleriniz ve pay değerindeki değişime göre somut olayda sonuç farklılaşabilir.
Geri Kazanım Hesabı ve Nihai Ödeme
7596 sayılı Kanun, tasfiyedeki her fon için TMSF nezdinde, TMSF'nin kendi malvarlığından ayrı bir alt hesap öngörür (m.6). 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 128. maddesine göre el konulan değerler, mahkeme kararıyla müsadere edilenler ve gönüllü olarak iade edilen tutarlar (m.4/4) fona ya da bu hesaba aktarılabilir. Bu tutarlar yalnızca ilgili fonun pay sahiplerine ödenir; haczedilemez ve ihtiyati tedbir konulamaz. Adalet Bakanı'nın 03.11.2026 açıklamasına göre gönüllü iade hesabına yaklaşık 30 milyar TL değerinde para, taşınmaz ve hisse iade edilmiştir.
Kanun ayrıca ilişkili taraflar veya üçüncü kişiler lehine fondan karşılıksız ya da muvazaalı olarak çıkarılan değerleri "fon zararı" sayar; bu zarardan öncelikle portföy yönetim şirketi sorumludur (m.5). SPKn m.104, 106 veya 107 kapsamındaki fiillerin fonlar tarafından, fonlarla birlikte hareket edilerek veya fonların iştirakiyle işlendiği SPK'ca tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmaz (m.3/6); yalnızca şüpheli olmak tek başına dışlama nedeni olarak düzenlenmemiştir.
Nihai ödemede daha önce yapılan ara ödemeler mahsup edilir (m.4/5). Kanunda ara ödemeyi almanın feragat ya da dava açmama şartına bağlandığına dair bir hüküm bulunmamaktadır; 1 milyon TL tavanın da bu tutarın üzerindeki alacağı ortadan kaldırmadığı değerlendirilmektedir. Kanun kamu kaynağından ödeme öngörmez; tasfiye bittiğinde hesapta kalan tutarlar Yatırımcı Tazmin Merkezine aktarılır (m.6/6).
Yatırımcılar Bu Aşamada Neye Dikkat Etmeli?
- Belgelerinizi toplayın: Fon alım ve satım dekontlarınızı, banka hesap hareketlerinizi, MKK e-YATIRIMCI ve e-Devlet kayıtlarınızı saklayın. Net yatırım tutarı giriş ve çıkış tarihlerine göre hesaplandığı için bu kayıtlar belirleyicidir.
- Hesaplanan tutarı kontrol edin: Ara ödemeyi kendi kayıtlarınızla karşılaştırın; tutarsızlıkta aracı kurumunuzdan yazılı açıklama isteyin.
- Bloke talimatlarınızı ayrıca değerlendirin: 17.09.2026 ve öncesinde verilip temerrüt veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlarda bloke olan yatırımcılar, fon pay sahibi olarak tasfiye hükümlerine tabidir (m.3/5). Bloke, paranızın nakde geçtiği anlamına gelmez.
- Duyuruları resmî kaynaktan izleyin: Uygulama esasları ve ödeme takvimi için SPK internet sitesini ve KAP duyurularını takip edin.
- Dolandırıcılara karşı dikkatli olun: "Paranızı hemen geri alırız" veya "ara ödemenizi hızlandırırız" diyerek şifre, ön ödeme ya da kimlik bilgisi isteyenlere itibar etmeyin. Resmî ödemeler aracı kurum ve banka hesaplarınız üzerinden yapılmaktadır.
- Süreleri gözden kaçırmayın: Zarar tazmini için açılabilecek davalarda zamanaşımı süreleri, örneğin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 72. maddesindeki süreler, kural olarak ara ödemeyi beklemekle durmaz.
Sık Sorulan Sorular
Olağanüstü tasfiye nedir, olağan tasfiyeden farkı ne?
Olağanüstü tasfiye, Tera, Pusula ve Atlas fonlarına uygulanan ara ödeme usulünü ifade eder. Olağan tasfiyede varlık satışından elde edilen nakit pay oranında dağıtılır; ara ödeme usulünde ise fona net olarak yatırılan tutar, kanundaki sınırlar içinde esas alınır.
Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ara ödeme ne zaman başladı?
Bu fonlar 30.09.2026'da 64/1775 sayılı kararla ara ödeme usulüne alındı; usulün esasları 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı kararla belirlendi. İlk ara ödemeler 30.10.2026'da yatırımcı hesaplarına yatmaya başladı. Sonraki ödemeler için SPK ve Fon Koordinasyon Kurulu açıklamaları izlenmelidir.
Ara ödemedeki 1 milyon TL sınırı her fon için ayrı mı uygulanır?
SPK duyurusuna göre 1.000.000 TL sınırı her yatırımcı için her fonda ayrı ayrı uygulanır; birden fazla fonda payınız varsa sınır her fon için ayrıca işler. Ayrıca ödeme, endekslemesiz net yatırım tutarınızı ve para piyasası fonları dışında payların önceki gün değerini aşamaz.
Ara ödemeyi kabul edersem dava hakkımı kaybeder miyim?
7596 sayılı Kanun'da ara ödemenin feragat veya dava açmama şartına bağlandığına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Nihai ödemede ara ödemeler mahsup edilir; dava açıp açmama kararı ise somut duruma göre değerlendirilmelidir.
Olağan tasfiyedeki fonların yatırımcıları geri kazanım hesabından yararlanabilir mi?
7596 sayılı Kanun, 17.09.2026 SPK kararlarıyla tasfiyeye alınan ve 27.10.2026 itibarıyla tasfiyesi tamamlanmamış fonları kapsar ve geri kazanım hesabını her fon için ayrı alt hesap olarak öngörür. Bu nedenle kapsamdaki bir fonun alt hesabına aktarılan değerler, o fonun pay sahiplerine ödenebilir; fonunuzun kapsamda olup olmadığını ayrıca kontrol edin.
Özet
- SPK, 17.09.2026'da tasfiyeye aldığı fonları 30.09.2026'da olağan tasfiye ve ara ödeme usulü olarak ikiye ayırdı (64/1770 ve 64/1775 sayılı kararlar).
- 06.11.2026 itibarıyla A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef fonları olağan tasfiyede; Tera, Pusula ve Atlas fonları ara ödeme usulündedir (64/1775 ve 76/1903 sayılı kararlar).
- Olağan tasfiyede ödeme, varlık satışından elde edilen nakdin pay oranında dağıtılmasıyla yapılır.
- Ara ödemede endekslemesiz net yatırım tutarı esas alınır; her fonda yatırımcı başına 1.000.000 TL ve payların önceki gün değeri sınırları uygulanır (7596 s.K. m.4/2).
- Nihai ödemede ara ödemeler mahsup edilir; kanunda ara ödemeye bağlı feragat şartı yoktur (7596 s.K. m.4/5).
- El konulan ve gönüllü iade edilen değerler TMSF nezdindeki geri kazanım hesabında fon bazında tutulur (7596 s.K. m.6).
Ödeme tutarı, yatırımcının giriş-çıkış geçmişine ve fonun hangi tasfiye yolunda olduğuna göre değiştiği için her dosyanın ayrıca incelenmesi gerekir. Dural Hukuk, sermaye piyasası uyuşmazlıkları, fon yatırımcısı alacaklarının takibi ve ceza soruşturmalarında suçtan zarar görenin temsili konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk