Son güncelleme: 15 Kasım 2026
Kavşak kazası kusur oranı sorusunun kısa cevabı şudur: Kavşakta geçiş önceliğine uymayan sürücü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 84. maddesine göre asli kusurludur ve sigorta şirketlerinin kaza tespit tutanağı değerlendirmesinde çoğunlukla %100 kusurlu sayılır. Şerit değiştirme kazasında şerit değiştiren, geri manevra kazasında ise geri giden araç kural olarak kusurludur. İki sürücünün de kural ihlali varsa kusur %50-%50 paylaştırılabilir.
Sigorta şirketleri tutanağa göre kusuru yalnızca %0, %50 veya %100 olarak belirler ve bunu yaparken Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin (SBM) yayımladığı kaza senaryolarını esas alır. Bu yazıda kavşaklarda geçiş önceliği kuralları, bu senaryolara göre örnek kusur dağılımları, şerit değiştirme ve geri manevra kazaları ile tutanak doldururken dikkat edilecek noktalar anlatılmaktadır.
Kavşaklarda Geçiş Önceliği Nasıl Belirlenir?
Kavşaklardaki geçiş kuralları KTK m.57'de düzenlenir. Her sürücü kavşağa yaklaşırken yavaşlamak ve dikkatli olmak zorundadır; geçiş hakkı kendisinde olsa bile bu yükümlülük ortadan kalkmaz. Kavşakta trafik görevlisi veya ışıklı işaret varsa onlara uyulur; yoksa trafik işaretleri ve aşağıdaki kurallar uygulanır:
- Tali yoldan ana yola çıkan: Ana yoldaki araçlara yol vermelidir. Ana yol, önceliği trafik işaretleriyle belirlenmiş yoldur; yolun daha geniş olması tek başına öncelik sağlamaz.
- Dönel kavşağa giren: Kavşak içinde dönmekte olan araçlara yol vermelidir.
- Bölünmüş yola giren: Bölünmüş yol üzerinde geçmekte olan araçlara yol vermelidir.
- Mülkten, park yerinden veya toprak yoldan çıkan: Karayolundaki araçların geçişini beklemelidir.
- İşaretsiz kavşak: Kavşak kolları trafik işaretiyle belirlenmemişse sürücüler sağdan gelen araca yol vermelidir.
- Kavşağı tıkamamak: Yeşil ışık yansa bile, trafik nedeniyle kavşak içinde durmak zorunda kalınacaksa kavşağa girilmemelidir.
Kavşak Kazası Kusur Oranı: SBM Senaryolarından Örnekler
SBM'nin maddi hasarlı kazalar için yayımladığı senaryolar, sigorta şirketlerinin tutanağa göre kusuru nasıl belirlediğini gösterir. Kavşak kazalarına ilişkin başlıca senaryolar şunlardır:
| Kavşaktaki durum | Senaryodaki kusur dağılımı |
| Bir araç kırmızı ışıkta geçiyor | Kırmızıda geçen %100 |
| Trafik görevlisinin işaretine uyulmuyor | İşarete uymayan %100 |
| Yeşil ışıkta kurala uygun dönen araca, yanlış şeritten gelen veya yanlış şeritte bekleyen araç çarpıyor | Yanlış şeritteki araç %100 |
| İki sürücü de kendisine yeşil yandığını söylüyor, başka delil yok | %50-%50 |
| Tali yoldan ana yola çıkan araç, ana yoldaki araca yol vermiyor | Tali yoldaki %100 |
| İşaretsiz kavşakta sağdan gelen araca yol verilmiyor | Yol vermeyen %100 |
| Sağa dönüş, sağ şeritten ve dar kavisle yapılmıyor | Kuralsız dönen %100 |
| İki araç da en sağ şeridi izlemeyip kavşak ortasında birbirinin şeridini ihlal ediyor | %50-%50 |
| Dönel kavşakta kurala uygun dönen araca çarpılıyor | Çarpan %100 |
| Dönel kavşakta ada etrafında sağdan dönülmüyor veya dönüşte diğer aracın şeridi ihlal ediliyor | Kuralı ihlal eden %100 |
"İki taraf da yeşil yandığını söylüyor" senaryosu, delilin önemini gösterir: Araç kamerası kaydı, tanık beyanı veya kavşaktaki ışık sinyalizasyon kaydı bulunursa %50-%50 oranı tek tarafa kayabilir.
Şerit Değiştirme Kazalarında Kusur
Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak ve şeride tecavüz etmek, KTK m.84'te asli kusur hâlleri arasında sayılır. Sürücü şerit değiştirmeden önce gideceği şeritteki araçların güvenle geçmesini beklemeli, trafiği tehlikeye sokmamalı ve işaret vermelidir. SBM senaryolarında da şerit izleme kuralını ihlal ederek iki şeridi birden kullanan araç %100 kusurlu kabul edilir.
| Şerit ve manevra kazası | Senaryodaki kusur dağılımı |
| Bir araç iki şeridi birden kullanarak yandaki araca çarpıyor | Şerit kuralını ihlal eden %100 |
| İki araç da en sağ şeridi izlemiyor ve birbirinin şeridine giriyor | %50-%50 |
| Bir araç karşı şeride geçerek karşıdan gelen araçla çarpışıyor | Karşı şeride geçen %100 |
| Önündeki aracı geçerken soldan gelen aracın geçmesini beklemiyor | Geçiş yapan %100 |
| Çok şeritli yolda yandaki araca çarpıp onu başka bir araca itiyor | İlk çarpan %100, itilen araçlar kusursuz |
| Kontrolsüz U dönüşü yapılıyor | U dönüşü yapan %100 |
| Mecburi yönden ters yöne geri manevra yapılıyor | Geri manevra yapan %100 |
| Akan trafiğin önünde araç kapısı açılıyor | Kapıyı açan %100 |
Şerit değiştirme kazalarında en güçlü delil çarpma noktası ve hasarın yeridir. Şerit değiştiren aracın arka yan kısmında, düz giden aracın ise ön köşesinde oluşan hasar, manevranın hangi aşamada kazaya dönüştüğünü gösterir. Tutanakta "arkadan çarptı" gibi eksik bir anlatım, gerçekte şerit değiştirme olan bir kazanın arkadan çarpma gibi değerlendirilmesine yol açabilir.
Geri Manevra ve Park Kazalarında Kusur

Geri manevra, KTK m.67 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği m.137'deki manevra kurallarına tabidir; SBM senaryoları da geri giden aracı kural olarak %100 kusurlu sayar. Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak ayrıca KTK m.84'te asli kusur hâlleri arasındadır. Geri görüş kamerası ve park sensörü sürücüye yardımcıdır, ancak sürücünün çevreyi kontrol etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- Park hâlindeki araca çarpma: Park için ayrılmış yerde veya kurallara uygun park edilmiş araca çarpmak asli kusurdur; park hâlindeki aracın kusuru yoktur.
- Park yerinden çıkış: Park yerinden veya bir mülkten yola çıkan araç, yoldaki aracın geçişini beklemezse %100 kusurlu sayılır.
- Aynı anda geri çıkan iki araç: Otoparkta iki araç da aynı anda geri manevra yaparken çarpıştıysa, iki sürücü de manevra kurallarına uymamış olabileceğinden kusur olayın özelliklerine göre paylaştırılabilir.
Tutanak Doldururken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Krokiyi eksiksiz çizin: Araçların geliş yönlerini, bulundukları şeritleri, ışık ve levhaları, çarpma noktasını işaretleyin.
- Kazanın oluş şeklini doğru seçin: Tutanaktaki seçenekleri ve açıklama alanını olayı gerçekten yansıtacak şekilde doldurun; anlaşmazlık varsa kendi beyanınızı ayrıca yazın.
- Hasarın yerini belirtin ve fotoğraflayın: Araçlar yerinden kaldırılmadan önce genel ve yakın plan fotoğraflar çekin.
- Delilleri saklayın: Araç kamerası kaydını ve tanıkların iletişim bilgilerini koruyun.
- Kusur bildirimini takip edin: SBM'ye göre sigorta şirketleri tutanak sisteme girildikten sonra 3 iş günü içinde kusuru belirler. Şirketler anlaşırsa, bildirimden itibaren 5 iş günü içinde yeni belgeyle yeniden değerlendirme isteyebilirsiniz; şirketler anlaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gider.
İtirazın adımları için kaza tespit tutanağına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
Senaryolar Mahkemeyi Bağlar mı?
Bağlamaz. SBM senaryoları, sigorta şirketleri arasında hızlı ve tek tip bir ilk değerlendirme için hazırlanmıştır. Sigorta Tahkim Komisyonunda veya mahkemede kusur, trafik bilirkişisi ya da Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporuyla yeniden belirlenir ve %60-%40 gibi ara oranlar verilebilir. Örneğin kavşakta yol vermeyen aracın yanında, ana yoldaki aracın aşırı hızlı olduğu ispatlanırsa kusur paylaştırılabilir. Kusurun bu aşamada hangi ölçütlerle belirlendiğini trafik kazasında kusur oranı nasıl belirlenir yazımızda anlattık.
Sık Sorulan Sorular
Kavşak kazasında kusur oranı nasıl belirlenir?
Sigorta aşamasında şirketler, tutanaktaki krokiye ve beyanlara bakarak SBM senaryolarına göre %0, %50 veya %100 oranı verir. Kavşakta geçiş önceliğine uymayan sürücü çoğunlukla %100 kusurlu sayılır. Dava aşamasında ise oran bilirkişi raporuyla yeniden belirlenir.
İşaretsiz kavşakta kimin geçiş önceliği vardır?
Kavşak kolları trafik işaretiyle belirlenmemişse sağdan gelen aracın geçiş önceliği vardır (KTK m.57). Yolun daha geniş olması tek başına öncelik sağlamaz.
Dönel kavşakta kaza olursa kim kusurlu sayılır?
Dönel kavşağa giren sürücü, kavşak içinde dönen araçlara yol vermek zorundadır. Kavşak içinde kurala uygun dönen araca çarpan veya dönüş sırasında başka aracın şeridini ihlal eden sürücü SBM senaryolarında %100 kusurlu kabul edilir.
Şerit değiştirirken yandaki araçla çarpıştık; kusurlu kim?
Kural olarak şerit değiştiren sürücü kusurludur; çünkü gideceği şeritteki aracın güvenle geçmesini beklemek zorundadır. İki araç aynı anda birbirinin şeridine girdiyse kusur %50-%50 paylaştırılabilir.
Otoparkta geri manevra yaparken park hâlindeki araca çarptım; kusur oranı nedir?
Kurallara uygun park edilmiş araca çarpmak asli kusurdur ve geri manevra yapan sürücü kural olarak %100 kusurlu sayılır. Karşı aracın hasarı sizin trafik sigortanızdan limit içinde ödenir.
İki sürücü de yeşil ışıkta geçtiğini söylüyorsa ne olur?
Başka delil yoksa SBM senaryosunda kusur %50-%50 paylaştırılır. Araç kamerası kaydı, tanık veya ışık sinyalizasyon kaydı bulunursa bu oran tek tarafa kayabilir.
Özet
- Kavşakta geçiş önceliğine uymamak, şeride tecavüz ve manevra kurallarına uymamak asli kusur hâlleridir (KTK m.84).
- Tali yoldan çıkan ana yoldakine, dönel kavşağa giren içindekine, işaretsiz kavşakta herkes sağdan gelene yol verir (KTK m.57).
- Şerit değiştiren araç, gideceği şeritteki aracı beklemek zorundadır; aksi hâlde kural olarak %100 kusurludur.
- Geri manevra yapan araç kural olarak kusurludur (KTK m.67, Karayolları Trafik Yönetmeliği m.137).
- Sigorta şirketleri tutanak sisteme girildikten sonra 3 iş günü içinde kusuru belirler; 5 iş günü içinde yeni belgeyle yeniden değerlendirme istenebilir.
- SBM senaryoları mahkemeyi bağlamaz; davada kusur bilirkişi raporuyla yeniden belirlenir.
Kavşak, şerit ve manevra kazalarında kusur, krokideki birkaç ayrıntıya ve delillere göre değişebildiği için her olay ayrıca değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, trafik kazalarında kusur oranına itiraz, sigorta başvuruları ve tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Tazminat Hukuku
İlgili yazılar
- Trafik Kazasında Yüzde Yüz Kusurluyum ve Yaralandım: Tazminat Alabilir miyim?
- Trafik Kazasında Yüzde 75 Kusur Ne Demek? %75, %50 ve %25 Kusurun Tazminata Etkisi
- Emniyet Kemeri Takmamak Tazminatı Düşürür mü? Kask ve Müterafik Kusur İndirimi
- Asli Kusur Nedir, Tali Kusurdan Farkı Ne? KTK m.84'teki Asli Kusur Hâlleri
- Zincirleme Trafik Kazasında Kusur ve Tazminat Nasıl Paylaşılır?

