Son güncelleme: 15 Kasım 2026
Trafik kazasında yüzde 75 kusur sorusunun kısa cevabı şudur: %75 kusur, kazanın meydana gelmesinde dörtte üç oranında sizin, dörtte bir oranında karşı tarafın sorumlu tutulduğu anlamına gelir. Bu durumda karşı tarafın zararının %75'i sizin zorunlu trafik sigortanızdan karşılanır; kendi zararınızın ise yalnızca %25'ini karşı tarafın sigortasından isteyebilirsiniz.
Kaza tespit tutanağına dayalı ilk değerlendirmede sigorta şirketleri yalnızca %0, %50 veya %100 oranlarını kullanır. %75 ve %25 gibi ara oranlar çoğunlukla dava, tahkim veya ceza soruşturması sırasında bilirkişi raporlarında karşınıza çıkar. Kusur oranı maddi hasarda, bedensel zararda ve manevi tazminatta farklı biçimde etkili olur. Bu yazıda kusur oranlarının anlamı ve tazminattan nasıl düşüldüğü basit örnek hesaplarla anlatılmaktadır.
Kusur Oranı Nedir, %75, %50 ve %25 Nereden Çıkar?
Kusur oranı, kazanın meydana gelmesinde her sürücünün, gerekiyorsa yayanın veya yolcunun payını yüzde olarak gösterir. Oran ilk olarak sigorta sürecinde belirlenir: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin (SBM) açıklamasına göre sigorta şirketleri kaza tespit tutanağını 3 iş günü içinde değerlendirip kusuru %0, %50 veya %100 olarak belirler. Şirketler farklı oran verirse dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna gider.
Dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu aşamasında ise kusur, trafik bilirkişisi, üniversite öğretim üyelerinden oluşan heyet veya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi gibi uzmanlarca yeniden incelenir. Bu raporlarda %75-%25, %60-%40 veya %70-%30 gibi ara oranlar sıkça görülür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.84'te sayılan asli kusur hâllerinden birini işleyen sürücüye (kırmızı ışıkta geçmek, arkadan çarpmak, kavşakta geçiş önceliğine uymamak gibi) uygulamada daha yüksek, tali kusurlu sürücüye daha düşük oran verildiği görülür; ancak "asli kusur %75'tir" şeklinde bir kanun kuralı yoktur.
| Sizin kusurunuz | Karşı tarafın kusuru | Kendi zararınızdan karşı sigortadan isteyebileceğiniz pay | Karşı tarafın zararından sizin sigortanızın ödeyeceği pay |
| %0 | %100 | %100 | %0 |
| %25 | %75 | %75 | %25 |
| %50 | %50 | %50 | %50 |
| %75 | %25 | %25 | %75 |
| %100 | %0 | %0 | %100 |
Trafik Kazasında Yüzde 75 Kusur Maddi Hasar Tazminatını Nasıl Etkiler?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.52'ye göre zarar gören, zararın doğmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir. KTK m.92 de zarar görenin kendi kusuruna denk gelen talepleri trafik sigortasının teminatı dışında bırakır. Sonuç olarak her taraf, kendi zararının karşı tarafın kusur oranına denk gelen kısmını karşı tarafın sigortasından isteyebilir.
Basit bir örnek: A aracında 200.000 TL, B aracında 120.000 TL hasar oluşmuş olsun. 2026'da meydana gelen kazalarda trafik sigortasının maddi zarar limiti otomobil için araç başına 400.000 TL olduğundan bu tutarlar limit içindedir.
| Kusur (A / B) | A'nın B'nin sigortasından alacağı | A'nın üzerinde kalan | B'nin A'nın sigortasından alacağı | B'nin üzerinde kalan |
| %25 / %75 | 150.000 TL | 50.000 TL | 30.000 TL | 90.000 TL |
| %50 / %50 | 100.000 TL | 100.000 TL | 60.000 TL | 60.000 TL |
| %75 / %25 | 50.000 TL | 150.000 TL | 90.000 TL | 30.000 TL |
Görüldüğü gibi %50 kusur, "herkes kendi zararını öder" anlamına gelmez; her iki taraf da kendi zararının yarısını karşı tarafın sigortasından alır. Üzerinizde kalan kısmı, kasko poliçeniz varsa poliçe şartları ve muafiyet çerçevesinde kasko şirketinize bildirebilirsiniz. Kasko şirketi ödediği tutarın karşı tarafın kusuruna düşen kısmını daha sonra karşı tarafın sigortasından ister.
Kusur oranı ile sigorta limiti birlikte düşünülmelidir. Örneğin B aracında 600.000 TL hasar olsaydı ve A %75 kusurlu bulunsaydı, A'nın sorumlu olduğu tutar 450.000 TL olurdu. A'nın trafik sigortası araç başına 400.000 TL ile sınırlı olduğundan aşan 50.000 TL'yi B, A'dan ve aracın işleteninden ayrıca isteyebilirdi. Bu nedenle yüksek kusur oranıyla sorumlu tutulan sürücünün, limiti aşan zararlar bakımından kendi cebinden ödeme riski bulunur.
Bedensel Zararda Kusur İndirimi Nasıl Yapılır?

Yaralanmalı kazalarda aktüerya bilirkişisi önce kusur yokmuş gibi toplam zararı hesaplar, sonra zarar görenin kusur oranını düşer. Aşağıdaki örnek tamamen varsayımsaldır ve yalnızca kusur indiriminin mantığını gösterir:
| Varsayım | Değer |
| Bilirkişinin hesapladığı kusursuz toplam maddi zarar (sürekli iş göremezlik) | 800.000 TL |
| Zarar görenin kusuru %25 ise isteyebileceği tutar | 600.000 TL |
| Zarar görenin kusuru %50 ise isteyebileceği tutar | 400.000 TL |
| Zarar görenin kusuru %75 ise isteyebileceği tutar | 200.000 TL |
| 2026 kazalarında sakatlık teminatı (otomobil, kişi başı) | 3.600.000 TL |
Bu örnek basitleştirilmiştir ve bağlayıcı değildir. Gerçek hesap, mahkemenin görevlendirdiği bilirkişi tarafından gelir, yaş, maluliyet oranı, TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemiyle yapılır. Emniyet kemeri takmamak gibi zararın artmasına katkı sağlayan davranışlar da tazminatın ayrıca azaltılmasına yol açabilir.
Yolcu ve Yayalarda Sürücülerin Kusur Oranı Ne Anlama Gelir?
Kazada kusuru bulunmayan bir yolcu yaralandıysa, kazaya karışan sürücüler ve işletenler ona karşı kural olarak müteselsilen sorumludur (TBK m.61). Yolcu zararının tamamını sorumlulardan birinden veya onun sigortacısından isteyebilir; sürücüler arasındaki %75-%25 dağılımı, ödeme yapanın diğerine ne kadar rücu edeceğini belirler (TBK m.62).
Örneğin kusursuz yolcunun zararı 500.000 TL ise yolcu bu tutarı iki sigortacıdan birinden isteyebilir. İç ilişkide %75 kusurlu sürücünün sigortası 375.000 TL, %25 kusurlu sürücünün sigortası 125.000 TL üstlenir. Yolcunun kendi kusuru varsa veya hatır taşıması söz konusuysa, tazminatın azaltılması ayrıca gündeme gelebilir.
Manevi Tazminatta ve Ceza Davasında Kusurun Rolü
- Manevi tazminat: Kusur oranı manevi tazminatın belirlenmesinde dikkate alınır, ancak tutar maddi hesaptaki gibi doğrudan yüzdeyle düşülmez; hâkim yaralanmanın ağırlığı, tarafların durumu ve kusur gibi ölçütleri birlikte değerlendirir. Manevi tazminat trafik sigortasından istenemez, sürücü ve işletenden istenir.
- Ceza davası: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.22/4'e göre taksirli suçta ceza, failin kusuruna göre belirlenir. Ceza dosyasında asli veya tali kusur tespiti bu nedenle önemlidir.
- İki dosya birbirini bağlamaz: TBK m.74'e göre ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ilişkin kararı hukuk hâkimini bağlamaz. Ceza dosyasında %75 kusurlu bulunan sürücü için tazminat davasında farklı bir oran belirlenebilir.
Kusur Oranı Size Haksız Görünüyorsa Ne Yapmalısınız?
- Tutanak aşamasında itiraz edin: SBM'ye göre sigortalı, kusur bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde yeni belgelerle kendi sigorta şirketine bir kez itiraz edebilir. Ayrıntılar için kaza tespit tutanağına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.
- Delilleri koruyun: Araç kamerası kayıtları, olay yeri fotoğrafları, hasar fotoğrafları, tanık bilgileri ve ekspertiz raporlarını saklayın; kamera kayıtları kısa sürede silinebilir.
- Bilirkişi raporuna süresinde itiraz edin: Dava aşamasında bilirkişi raporuna tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir (6100 sayılı HMK m.281).
- Kusur kurallarını inceleyin: Kusurun hangi ölçütlerle belirlendiğini trafik kazasında kusur oranının nasıl belirlendiğini anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Trafik kazasında yüzde 75 kusurlu olan taraf ne öder?
Karşı tarafın zararının %75'i, poliçe limitleri içinde kusurlu tarafın trafik sigortasından ödenir; limiti aşan kısım ve manevi tazminat sürücü ile işletenden istenebilir. %75 kusurlu taraf ise kendi zararının yalnızca %25'ini karşı tarafın sigortasından alabilir.
%50 kusurda herkes kendi zararını mı karşılar?
Hayır. %50 kusurda her taraf kendi zararının yarısını karşı tarafın sigortasından alır. Hasarlar farklıysa ödenecek tutarlar da farklı olur; kalan yarı ise kasko varsa kaskodan, yoksa kişinin kendisinden karşılanır.
%25 kusurlu olan taraf tazminat alabilir mi?
Evet. %25 kusurlu taraf, kendi zararının %75'ini karşı tarafın sigortasından ve gerekirse sürücü ile işletenden isteyebilir. Yaralanma varsa bedensel zarar hesabında da tazminat aynı oranda azaltılır.
Tutanakta %50 yazan kusur oranı mahkemede değişebilir mi?
Değişebilir. Tutanak ve sigorta şirketlerinin değerlendirmesi mahkemeyi bağlamaz; mahkeme kusuru bilirkişi raporuyla yeniden belirler. Raporlar arasında çelişki varsa Yargıtay, çelişkinin gerekçeli bir raporla giderilmesini arar.
Manevi tazminat da kusur oranına göre düşer mi?
Kusur oranı manevi tazminatta dikkate alınır, ancak tutar maddi tazminattaki gibi yüzdeyle doğrudan düşülmez. Hâkim kusuru, zararın ağırlığını ve tarafların durumunu birlikte değerlendirerek hakkaniyete uygun bir tutar belirler.
Özet
- %75 kusur, kazanın dörtte üçünden sorumlu tutulmak demektir; kendi zararınızın yalnızca %25'ini karşı taraftan alabilirsiniz.
- Sigorta şirketleri tutanak aşamasında %0, %50 veya %100 oranlarını kullanır; ara oranlar bilirkişi raporlarında belirlenir.
- Zarar görenin kendi kusuruna denk gelen kısım sigortadan istenemez (KTK m.92, TBK m.52).
- Kusursuz yolcuya karşı sürücüler müteselsilen sorumludur; kusur dağılımı iç ilişkide önemlidir (TBK m.61-62).
- Ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).
- Bilirkişi kusur raporuna tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilebilir (HMK m.281).
Kusur oranındaki küçük bir değişiklik bile tazminatı yüz binlerce lira etkileyebileceğinden her dosyanın delilleriyle birlikte ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, trafik kazalarında kusur oranı uyuşmazlıkları, sigorta başvuruları ve tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar
İlgili yazılar
- Trafik Kazasında Yüzde Yüz Kusurluyum ve Yaralandım: Tazminat Alabilir miyim?
- Emniyet Kemeri Takmamak Tazminatı Düşürür mü? Kask ve Müterafik Kusur İndirimi
- Asli Kusur Nedir, Tali Kusurdan Farkı Ne? KTK m.84'teki Asli Kusur Hâlleri
- Kavşak Kazası Kusur Oranı: Şerit Değiştirme ve Geri Manevra Kazalarında Kim Kusurlu?
- Zincirleme Trafik Kazasında Kusur ve Tazminat Nasıl Paylaşılır?

