Arabuluculuk ücreti kim öder sorusunun kısa cevabı şudur: İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuğa başvurmak ücretsizdir. Taraflar anlaşamazsa, taraflara ulaşılamazsa veya toplantıya katılım olmazsa arabulucunun iki saatlik ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; bu tutar, sonradan dava açılırsa yargılama gideri sayılır ve kural olarak davayı kaybeden tarafa yüklenir. Taraflar anlaşırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça işçi ve işveren tarafından eşit olarak ödenir. Dayanak, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesidir.
Ücretin tutarı her yıl Adalet Bakanlığınca belirlenen Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanır; 2026 yılında 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tarife uygulanmaktadır. Bu yazıda iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk ücretinin hangi durumda kim tarafından ödendiği, 2026 tarifesindeki tutarlar, örnek hesaplar ve ilk toplantıya katılmamanın maliyeti anlatılmaktadır.
İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Zorunlu mu, Başvuru Ücretli mi?
7036 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ya da işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılacak davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmeyen ücret, fazla mesai ve yıllık izin ücreti gibi talepler bu kapsamdadır. İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ise kapsam dışındadır.
Başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır ve başvuru için ücret alınmaz. 2026 tarifesinin 2. maddesi de arabulucunun dava şartı arabuluculuk sürecinde taraflardan masraf isteyemeyeceğini açıkça düzenler. Sürecin genel işleyişini işçi davalarında arabuluculuk yazımızda anlattık.
Arabuluculuk Ücreti Kim Öder? Duruma Göre Özet Tablo
Kimin ödeyeceği, sürecin nasıl sona erdiğine göre değişir:
| Sürecin sonucu | Ücreti kim öder? | Tutarın esası (2026) |
| Taraflara ulaşılamadı, taraflar katılmadı veya görüşme 2 saatten kısa sürdü ve anlaşma olmadı | Adalet Bakanlığı bütçesi; sonra yargılama gideri olarak davayı kaybeden taraf | İki taraflı dosyada 2 saat × 1.130 TL × 2 taraf = 4.520 TL |
| Görüşme 2 saatten uzun sürdü, anlaşma olmadı | İlk 2 saat Bakanlık; aşan kısım aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit | Tarifenin birinci kısmındaki saat ücreti |
| Parasal konuda anlaşma sağlandı | Aksi kararlaştırılmadıkça işçi ve işveren eşit olarak | Anlaşma bedeli üzerinden tarifenin ikinci kısmındaki oranlar; en az 9.000 TL |
| İşe iade konusunda anlaşma sağlandı | Aksi kararlaştırılmadıkça işçi ve işveren eşit olarak | İşe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların toplamı üzerinden ikinci kısım |
Anlaşma Olmazsa: İki Saatlik Ücret ve Yargılama Gideri
Taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması nedeniyle görüşme yapılamaması veya görüşmelerin iki saatten az sürüp anlaşmayla sonuçlanmaması hâllerinde, iki saatlik ücret tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. 2026 tarifesinde işçi-işveren uyuşmazlıklarında iki tarafın bulunduğu dosyalarda saat ücreti taraf başına 1.130 TL'dir; bu nedenle iki saatlik ücret 4.520 TL olur. Görüşmeler iki saati aşar ve yine anlaşma sağlanamazsa, aşan süreye ait ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır.
Bu aşamada işçinin cebinden kural olarak bir ödeme çıkmaz. Ancak ücret ortadan kalkmaz: Bakanlıkça ödenen veya taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, açılacak davada yargılama giderlerinden sayılır. Mahkeme, yargılama giderlerini davanın sonucuna göre haksız çıkan tarafa yükler; dava kısmen kabul edilirse giderler haklılık oranına göre paylaştırılır. Yani işçi davasını tamamen kaybederse bu tutar ona, kazanırsa işverene yüklenebilir.
Anlaşma Olursa: Arabuluculuk Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa ücret, 7036 sayılı Kanun'a göre aksi kararlaştırılmadıkça tarifenin ikinci kısmına göre taraflarca eşit olarak karşılanır. 2026 tarifesinde tek arabulucunun görev yaptığı uyuşmazlıklarda, üzerinde anlaşılan miktara göre şu oranlar dilim dilim uygulanır:
- İlk 600.000 TL için: %6
- Sonra gelen 960.000 TL için: %5
- Sonra gelen 1.560.000 TL için: %4
- Sonra gelen 3.120.000 TL için: %3
- Daha yüksek tutarlar için: Oran kademeli olarak %2, %1,5, %1 ve %0,5'e düşer.
Tarifeye göre anlaşma hâlinde arabuluculuk ücreti, anlaşma bedeline bakılmaksızın 9.000 TL'den az olamaz. Örnekler:
- 100.000 TL'lik anlaşma: %6 hesabı 6.000 TL'ye denk gelir; alt sınır nedeniyle ücret 9.000 TL olur. Eşit paylaşımda her taraf 4.500 TL öder.
- 400.000 TL'lik anlaşma: 400.000 × %6 = 24.000 TL; her taraf 12.000 TL öder.
- 1.000.000 TL'lik anlaşma: İlk 600.000 TL için 36.000 TL, kalan 400.000 TL için 20.000 TL olmak üzere toplam 56.000 TL; her taraf 28.000 TL öder.
İşe iade anlaşmalarında ücret, işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminat ile çalıştırılmadığı süre için ödenecek ücret ve diğer hakların toplamı esas alınarak ikinci kısma göre hesaplanır. İşe iade arabuluculuğunun süreleri için işe iade arabuluculuk başvuru süresi yazımıza bakabilirsiniz. Aynı işverene karşı bir ay içinde en az on başvuru yapılan seri uyuşmazlıklarda ise anlaşma hâlinde her uyuşmazlık için 6.000 TL ücret istenebilir.
2026 Tarifesinde İşçi-İşveren Uyuşmazlıkları İçin Saat Ücretleri
Anlaşma sağlanamayan veya konusu para olmayan uyuşmazlıklarda esas alınan birinci kısım saat ücretleri, işçi-işveren uyuşmazlıkları için 2026 yılında şöyledir:
- 2 taraf varsa: Bir saat için taraf başına 1.130 TL
- 3-5 taraf varsa: Bir saat için taraf sayısı gözetilmeksizin 2.460 TL
- 6-10 taraf varsa: Bir saat için taraf sayısı gözetilmeksizin 2.560 TL
- 11 ve daha fazla taraf varsa: Bir saat için taraf sayısı gözetilmeksizin 2.660 TL
Ücretin hesabında, arabuluculuk faaliyetinin sona erdiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır. Tarife her yıl yenilendiğinden, süreç yıl sonuna sarkıyorsa güncel tarifenin kontrol edilmesi gerekir.
İlk Toplantıya Katılmamanın Maliyeti
Arabuluculuk ücretinden ayrı olarak, toplantıya katılmamak davada ciddi bir maliyet doğurabilir. 7036 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre taraflardan biri geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmazsa ve süreç bu nedenle sona ererse, bu durum son tutanağa yazılır. Anayasa Mahkemesi'nin Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'ndaki benzer hükmü iptal etmesinin ardından 2024 yılında 7531 sayılı Kanun'la iki kanunda birlikte yapılan değişikliğe göre, toplantıya katılmayan taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından ve karşı tarafın vekâlet ücretinin yarısından sorumlu tutulur. Taraflardan hiçbiri katılmazsa, her taraf kendi yaptığı yargılama giderini üstlenir.
Bu nedenle arabulucunun davetine, avukatınız aracılığıyla da olsa, mutlaka katılmanız ve katılamayacaksanız mazeretinizi belgeleyerek bildirmeniz önerilir.
Anlaşma Belgesinde Ücrete Dikkat: Pratik Öneriler
- Ücretin kimde kalacağını yazdırın: Kanun "aksi kararlaştırılmadıkça" eşit ödemeyi öngördüğünden, uygulamada ücretin tamamının işveren tarafından üstlenilmesi de kararlaştırılabilir. Bu konu anlaşma belgesinde açıkça yer almalıdır.
- Net tutarı hesaplayın: Anlaşma bedelinden kendi payınıza düşecek arabuluculuk ücretini düşerek elinize geçecek net tutarı önceden görün.
- Avukatlık ücretini ayrı düşünün: Arabuluculuk ücreti arabulucuya ödenir; avukatla katıldıysanız avukatlık ücreti bundan ayrıdır ve avukatınızla yaptığınız sözleşmeye tabidir.
- Kalemleri ayrıştırın: Anlaşma belgesinde kıdem, ihbar, ücret ve izin gibi kalemlerin ayrı ayrı gösterilmesi, sonradan doğabilecek tartışmaları azaltır.
Sık Sorulan Sorular
İşçi arabulucuya başvururken ücret öder mi?
Hayır. Dava şartı arabuluculuğa başvuru ücretsizdir ve arabulucu bu süreçte taraflardan masraf isteyemez. Ücret meselesi, süreç anlaşmayla veya anlaşmazlıkla sona erdiğinde ortaya çıkar.
Arabuluculukta anlaşma olmazsa arabuluculuk ücreti kim öder?
İki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bu tutar sonradan açılan davada yargılama gideri sayılır ve mahkemece davayı kaybeden tarafa, kısmi kabulde ise haklılık oranına göre taraflara yüklenir.
Anlaşma hâlinde arabuluculuk ücretini işveren tek başına üstlenebilir mi?
Evet. Kanun, aksi kararlaştırılmadıkça ücretin eşit ödenmesini öngörür; taraflar ücretin tamamını işverenin ödemesini kararlaştırabilir. Bu durumun anlaşma belgesine yazılması gerekir.
2026 yılında arabuluculuk ücreti en az ne kadardır?
Anlaşma hâlinde arabuluculuk ücreti, anlaşma bedeline bakılmaksızın 9.000 TL'den az olamaz. Anlaşma olmayan iki taraflı işçi-işveren dosyalarında Bakanlıkça ödenen iki saatlik ücret ise 4.520 TL'dir.
Arabuluculuk toplantısına katılmazsam ne olur?
Geçerli mazeretiniz yoksa bu durum son tutanağa yazılır ve sonradan açılan davada, haklı çıksanız bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından ve vekâlet ücretinin yarısından sorumlu tutulabilirsiniz.
İşe iade arabuluculuğunda ücret neye göre hesaplanır?
Anlaşma sağlanırsa ücret, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların toplamı üzerinden tarifenin ikinci kısmına göre hesaplanır. Anlaşma sağlanamazsa diğer iş uyuşmazlıklarında olduğu gibi iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden ödenir.
Özet
- İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuğa başvuru ücretsizdir; arabulucu taraflardan masraf isteyemez (7036 s.K. m.3, 2026 Tarifesi m.2).
- Anlaşma olmazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığınca ödenir; iki taraflı dosyada 2026 için 4.520 TL'dir.
- Bakanlıkça veya taraflarca ödenen ücret yargılama gideridir; davayı kaybeden tarafa yüklenir.
- Anlaşma olursa ücret aksi kararlaştırılmadıkça işçi ve işverence eşit ödenir; ilk 600.000 TL için %6 uygulanır ve ücret 9.000 TL'den az olamaz.
- İşe iade anlaşmalarında ücret, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti dâhil toplam tutar üzerinden hesaplanır.
- İlk toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf, haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin yarısından sorumlu tutulur (7036 s.K. m.3).
Anlaşma bedelinin kalemleri, ücretin paylaşımı ve anlaşmanın sonradan itiraz imkânını sınırlayan sonuçları her dosyada farklı değerlendirme gerektirdiğinden, anlaşma belgesini imzalamadan önce durumunuzu somut olarak değerlendirmeniz önemlidir. Dural Hukuk, iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreci, işçilik alacakları ve işe iade konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk