e-Reklam GTB nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Adını Ticaret Bakanlığının eski adı olan Gümrük ve Ticaret Bakanlığının (GTB) kısaltmasından alan e-Reklam sistemi (ereklam.gtb.gov.tr), aldatıcı veya mevzuata aykırı ticari reklamların ve haksız ticari uygulamaların Reklam Kuruluna çevrim içi olarak şikâyet edildiği başvuru ekranıdır. Ticaret Bakanlığı, Reklam Kurulu başvurularının artık e-Devlet üzerinden yapılabildiğini duyurmakta ve "Reklam ve Haksız Ticari Uygulama Şikayeti" bağlantısıyla bu sisteme yönlendirmektedir.
Reklam Kurulu, reklam verene durdurma, düzeltme ve idari para cezası gibi yaptırımlar uygulayabilir; ancak tüketicinin uğradığı zararı tek tek gidermez. Bu yazıda e-Reklam sistemiyle kimlerin hangi reklamları şikâyet edebileceği, başvurunun adım adım nasıl yapılacağı, şikâyet sonrasında Kurulun nasıl çalıştığı, uygulanabilecek yaptırımlar ve para iadesi için başvurulması gereken diğer yollar anlatılmaktadır.
e-Reklam Sistemi Nedir, Kimler Şikâyette Bulunabilir?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesine göre ticari reklamların Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına uygun, doğru ve dürüst olması esastır. Kanun'un 63. maddesiyle kurulan Reklam Kurulu, bu kurallara aykırı reklamları ve haksız ticari uygulamaları inceleyen ve yaptırım kararı veren idari kuruldur. Kurul, başkan dâhil yirmi üç üyeden oluşur ve ayda en az bir kez toplanır.
Bakanlığın açıklamasına göre Reklam Kurulu Başkanlığına şu kişi ve kuruluşlar başvurabilir; Kurul ayrıca kendiliğinden (re'sen) de inceleme başlatabilir:
- Tüketiciler: Bir reklamla aldatıldığını veya reklamın mevzuata aykırı olduğunu düşünen herkes.
- Kurum ve kuruluşlar: Tüketici örgütleri, meslek kuruluşları ve kamu kurumları.
- Rakip firmalar: Rakibinin reklamının haksız avantaj sağladığını düşünen işletmeler.
Bu kurallar, sektör fark etmeksizin televizyon, radyo, gazete, dergi, internet, broşür ve açık hava gibi her türlü mecrada yayımlanan ticari reklamlar için geçerlidir. Sosyal medya hesaplarında yapılan tanıtımlar da bu kapsamdadır.
Hangi Reklamlar Reklam Kuruluna Şikâyet Edilebilir?
Kanun ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, şikâyete konu olabilecek başlıca durumları şöyle sayar:
| İhlal türü | Örnek | Dayanak |
| Aldatıcı reklam | Ürünün sahip olmadığı bir özelliği varmış gibi göstermek, "sınırlı stok" gibi gerçeğe aykırı ifadeler | 6502 s.K. m.61/3 |
| İstismar edici reklam | Çocukların, yaşlıların, hastaların veya engellilerin deneyimsizliğinden yararlanan reklamlar | 6502 s.K. m.61/3 |
| Örtülü reklam | Reklam olduğu belirtilmeden haber, program veya paylaşım içinde marka tanıtımı | 6502 s.K. m.61/4 |
| İspatlanamayan iddia | "En çok satan", "yüzde yüz etkili" gibi belgeye dayanmayan iddialar | 6502 s.K. m.61/6 |
| Haksız ticari uygulama | Tüketicinin ekonomik davranışını bozan aldatıcı veya saldırgan satış yöntemleri | 6502 s.K. m.62 |
Karşılaştırmalı reklam kural olarak serbesttir; ancak aynı ihtiyacı karşılayan ürünler arasında yapılması ve yanıltıcı olmaması gerekir (m.61/5). Reklam veren, reklamındaki iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür (m.61/6); bu nedenle şikâyetçinin iddianın yanlışlığını kesin olarak kanıtlaması gerekmez, şüpheli ifadeyi açıkça göstermesi yeterli olabilir.
e-Reklam Üzerinden Reklam Kurulu Şikâyeti Adım Adım
Başvurular yazılı olarak veya elektronik ortamda yapılabilir. Çevrim içi başvuru için genellikle şu adımlar izlenir:
- Delilleri toplayın: Reklamın ekran görüntüsünü veya videosunu kaydedin; internet reklamlarında sayfa adresini (URL), yayın tarihini ve saatini not edin. Basılı reklamların aslını saklayın.
- Sisteme giriş yapın: ereklam.gtb.gov.tr adresine veya Bakanlığın internet sitesindeki "Reklam ve Haksız Ticari Uygulama Şikayeti" bağlantısına girerek e-Devlet bilgilerinizle kimliğinizi doğrulayın.
- Formu doldurun: Reklam vereni, reklamın yayımlandığı mecrayı, yayın tarihini ve şikâyetinizin konusunu açık ve kısa biçimde yazın.
- Belgeleri yükleyin: Ekran görüntüleri, fotoğraflar, fatura veya sipariş kayıtları gibi destekleyici belgeleri ekleyin.
- Başvuruyu tamamlayın: Başvuru kaydını ve varsa başvuru numarasını saklayın.
Bakanlığın açıklamasına göre gerçek kişinin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi; tüzel kişinin ise unvanı ve adresi bulunmayan başvurular değerlendirmeye alınmaz. Ticari reklam şikâyetlerinde mecra, tarih ve şikâyet konusu; haksız ticari uygulama şikâyetlerinde ise ilgili bilgi ve belgeler mutlaka belirtilmelidir. Ekranların ve menü adlarının zaman içinde değişebileceğini de göz önünde bulundurun. Konunun temel çerçevesi için Reklam Kurulu şikâyeti yazımıza da bakabilirsiniz.
Şikâyetten Sonra Süreç Nasıl İşler?
Başvuru, Reklam Kurulu Başkanlığı tarafından incelenir. Kanun, Kurulun karar vermesine yardımcı olmak üzere sektörel ihtisas komisyonları kurulmasını öngörür (m.63/6). İnceleme sırasında reklam verenden iddialarını ispatlayan bilgi ve belgeler istenebilir. Kurul, en az on üç üyenin katılımıyla toplanır ve salt çoğunlukla karar verir (m.63/5).
Kurul kararları Bakanlıkça uygulanır ve kamuoyuna duyurulur. Bakanlık, her toplantının ardından basın bülteni yayımlamaktadır; örneğin 2026 yılında 10 Eylül tarihli 373 sayılı toplantıya kadar her ay bülten yayımlanmıştır. Başvurunuzun sonucunu takip etmek için Bakanlığın internet sitesindeki "Reklam Kurulu Kararları" sayfasını ve başvuru ekranındaki bilgileri kontrol edebilirsiniz.
Reklam Kurulu Hangi Yaptırımları Uygulayabilir?
6502 sayılı Kanun'un 63. ve 77. maddelerine göre Reklam Kurulu, ihlalin niteliğine göre aşağıdaki yaptırımları birlikte veya ayrı ayrı uygulayabilir:
| Yaptırım | Açıklama |
| Durdurma | Aykırı reklamın yayınının durdurulması |
| Aynı yöntemle düzeltme | Reklamın yayımlandığı mecrada düzeltme yayımlanması |
| İdari para cezası | Reklamın yayımlandığı mecraya göre (yerel veya ulusal televizyon, radyo, internet, kısa mesaj, diğer mecralar) belirlenen alt ve üst sınırlar arasında |
| Üç aya kadar tedbiren durdurma | Gerekli görülen hâllerde inceleme sürerken reklamın geçici olarak durdurulması |
| İçeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi | İnternet reklamlarında bildirime rağmen 24 saat içinde içerik çıkarılmazsa erişimin engellenmesi |
İdari para cezalarının alt ve üst sınırları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; 2026 yılında uygulanacak tutarlar 23 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğle belirlenmiştir. Kurul, cezayı belirlerken aykırılığın haksızlık içeriğini, elde edilen menfaati veya neden olunan zararı, kusuru ve ekonomik durumu dikkate alır (m.77/12). İnternet ortamındaki ihlallerde içerik çıkarma ve erişim engelleme yetkisi 2024 yılında 7511 sayılı Kanun ile güçlendirilmiş, erişim engelleme kararlarının uygulanması Erişim Sağlayıcıları Birliğine bırakılmıştır.
Şikâyet Para İadesi Sağlar mı? Diğer Hukuki Yollar
Reklam Kurulu kamu adına yaptırım uygulayan idari bir kuruldur; tüketiciye bedel iadesi veya tazminat ödenmesine karar vermez. Kişisel zararınızın giderilmesi için ayrı bir yol izlemeniz gerekir:
| Amaç | İzlenecek yol |
| Aykırı reklamın durdurulması ve yaptırım | e-Reklam üzerinden Reklam Kuruluna şikâyet |
| Tüketicinin bedel iadesi veya ürün değişimi | 2026 yılında 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyeti; üzerindeki uyuşmazlıklarda arabuluculuk ve tüketici mahkemesi |
| Rakip işletmenin zararının giderilmesi | Türk Ticaret Kanunu'ndaki haksız rekabet hükümlerine (m.54 vd.) dayanan dava |
| Reklam verenin Kurul kararına karşı çıkması | İdare mahkemesinde iptal davası |
Reklam verenler açısından Kurul kararlarına karşı başvurulabilecek yargı yolları ve süreler için Reklam Kurulu kararına itiraz yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
e-Reklam GTB sistemine nasıl girilir?
ereklam.gtb.gov.tr adresinden veya Ticaret Bakanlığının "Reklam Kuruluna Nasıl Başvurulur?" sayfasındaki "Reklam ve Haksız Ticari Uygulama Şikayeti" bağlantısından sisteme ulaşabilirsiniz. Bakanlığın açıklamasına göre başvurular e-Devlet üzerinden çevrim içi yapılabilmektedir.
Reklam Kuruluna şikâyet ücretli mi?
Bakanlığın başvuru açıklamalarında şikâyet için bir ücret öngörülmemektedir. Ancak bedel iadesi için hakem heyetine veya mahkemeye başvurmanız gerekirse o yolların kendi masraf kuralları uygulanır.
Sosyal medya fenomenlerinin reklamları şikâyet edilebilir mi?
Evet. Ticari reklam kuralları internet ve sosyal medya dahil her mecrada geçerlidir. Reklam olduğu belirtilmeden yapılan tanıtımlar örtülü reklam yasağı kapsamında değerlendirilebilir (6502 s.K. m.61/4).
Kimliğimi belirtmeden şikâyette bulunabilir miyim?
Hayır. Bakanlığın açıklamasına göre ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve adres bilgisi içermeyen başvurular Kurulca değerlendirmeye alınmaz. Kurul ise gerekli gördüğü durumlarda kendiliğinden de inceleme başlatabilir.
Şikâyetimin sonucunu nasıl öğrenirim?
Kurul kararları Bakanlıkça uygulanır ve toplantılardan sonra yayımlanan basın bültenleriyle duyurulur. Başvuru ekranındaki bilgileri ve Bakanlığın "Reklam Kurulu Kararları" sayfasını takip edebilirsiniz.
Reklam Kurulu kararına itiraz edilebilir mi?
Kurul kararları idari işlem niteliğinde olduğundan, karardan etkilenen reklam veren idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Dava açma süresi ve usulü için idari yargı kuralları uygulanır.
Özet
- e-Reklam GTB, Reklam Kuruluna e-Devlet üzerinden şikâyet yapılan çevrim içi sistemdir (6502 s.K. m.63).
- Tüketiciler, kurum ve kuruluşlar ile rakip firmalar başvurabilir; Kurul re'sen de inceleme yapabilir.
- Aldatıcı, istismar edici, örtülü reklamlar ve haksız ticari uygulamalar şikâyet edilebilir (6502 s.K. m.61, m.62).
- Kimlik bilgisi içermeyen başvurular değerlendirmeye alınmaz; reklamın mecrası, tarihi ve görüntüsü eklenmelidir.
- Kurul durdurma, düzeltme, idari para cezası, üç aya kadar tedbiren durdurma ve erişim engelleme kararı verebilir (6502 s.K. m.63, m.77/12).
- Bedel iadesi için tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine ayrıca başvurmak gerekir (6502 s.K. m.68).
Bir reklamın aldatıcı olup olmadığı, hangi delillerin sunulacağı ve kişisel zararın hangi yolla giderileceği somut olaya göre değiştiğinden durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, reklam ve e-ticaret hukuku, Reklam Kurulu süreçleri ve tüketici uyuşmazlıkları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk