Kasko ödeme yapmıyor ise yapılması gerekenlerin kısa cevabı şudur: Önce ret kararının gerekçesini yazılı olarak isteyin, poliçenizi, genel ve özel şartları ve eksper raporunu inceleyin, ardından sigorta şirketine yazılı itiraz edin. Şirket itirazınızı kabul etmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na, tüketiciyseniz parasal sınıra göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk sonrasında mahkemeye başvurabilirsiniz. Sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde zamanaşımı süresi kural olarak iki yıldır.
Kasko sigortası, aracınızın kaza, çarpma, yanma, çalınma gibi rizikolar nedeniyle uğradığı zararı poliçede belirlenen şartlarla karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Sigorta şirketinin bir hasarı ödememesi her zaman haklı olduğu anlamına gelmez; ret gerekçesinin poliçeye, genel şartlara ve Türk Ticaret Kanunu'na uygun olup olmadığı ayrıca incelenmelidir. Bu yazıda kasko şirketlerinin en sık kullandığı ret gerekçeleri, itiraz adımları, eksper raporuna itiraz, başvuru yolları ve süreler anlatılmaktadır.
Kasko Şirketi Hangi Gerekçelerle Ödeme Yapmaz?
Kasko sigortası 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) sigorta hükümlerine ve Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarına tabidir. Şirketler ret kararlarında genellikle şu gerekçelere dayanır:
| Ret gerekçesi | Şirketin dayanağı | İtiraz edilebilecek nokta |
| Sürücünün alkollü olması | Genel şartlardaki teminat dışı hâller | Yargıtay uygulamasında alkol ile kaza arasında illiyet bağı aranır; kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiğinin ortaya konması gerekir. |
| Ehliyetsiz veya uygun sınıfta ehliyeti olmayan sürücü | Genel şartlardaki teminat dışı hâller | Sürücünün kim olduğu, ehliyet sınıfı ve kaza anındaki fiilî durum somut olarak incelenmelidir. |
| Kullanım şeklinin farklı olması | Hususi poliçeli aracın ticari, taksi veya kiralık olarak kullanılması | Kullanımın süreklilik gösterip göstermediği ve riski ağırlaştırıp ağırlaştırmadığı tartışılabilir. |
| Beyan yükümlülüğünün ihlali | Sözleşme öncesinde yanlış veya eksik bilgi verilmesi (TTK m.1435 vd.) | Kusurun derecesine göre tam ret yerine oransal indirim gündeme gelebilir. |
| Hasarın beyan edilen şekilde oluşmadığı | Eksper raporu ve hasar uyumsuzluğu tespiti | Kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, tanıklar ve bağımsız eksper raporu sunulabilir. |
| Poliçe kapsamı dışında kalan zarar | Teminat dışı parça, aksesuar veya muafiyet | Poliçedeki ek teminatlar ve özel şartlar dikkatle okunmalıdır. |
Ret gerekçesinin genel bir ifadeyle değil, somut olgular ve dayanılan poliçe maddesi gösterilerek bildirilmesini istemeniz itirazınızı kolaylaştırır.
Kasko Ödeme Yapmıyorsa İlk Adımlar
Kasko şirketinin ödeme yapmadığını veya eksik ödediğini öğrendiğinizde aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
- Yazılı ret yazısı isteyin: Şirketten ret kararının gerekçesini ve dayandığı poliçe maddesini yazılı olarak talep edin.
- Poliçe ve şartları inceleyin: Poliçenizdeki teminatları, muafiyetleri, kullanım şeklini, sürücü sınırlamalarını ve anlaşmalı servis şartlarını kontrol edin.
- Eksper raporunu isteyin: Hasarın nasıl değerlendirildiğini, hangi parçaların değiştirilmesine veya onarılmasına karar verildiğini ve hesaplanan tutarı rapordan inceleyin.
- Belgelerinizi toplayın: Kaza tespit tutanağı veya ifade tutanağı, olay yeri ve hasar fotoğrafları, kamera kayıtları, servis faturaları ve tanık bilgileri itiraz için temel belgelerdir.
- Yazılı itiraz edin: İtirazınızı gerekçeli olarak, ulaştığı ispatlanabilecek bir yolla (KEP, noter, şirketin resmî başvuru kanalı veya alındı belgesiyle elden teslim) iletin.
- Süreyi takip edin: İtiraz süreci zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz; iki yıllık süreyi göz önünde bulundurun.
Kaza karşı tarafın kusuruyla meydana geldiyse, kasko şirketiyle uyuşmazlık sürerken karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına başvurmak da mümkündür. Kasko şirketi ödeme yaptığında ise ödediği tutar oranında sizin haklarınıza halef olur ve kusurlu tarafa rücu edebilir (TTK m.1472).
Eksper Raporuna ve Eksik Ödemeye İtiraz
Kasko uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı tamamen ret değil, eksik ödeme şeklindedir. Eksper raporunda bazı parçaların değişim yerine onarımla hesaplanması, eşdeğer parça kullanılması, işçilik bedelinin düşük tutulması veya aracın pert sayılıp sayılmaması gibi konular tazminat miktarını doğrudan etkiler.
Eksper raporuna itiraz ederken şu noktalara dikkat edin:
- Kalem kalem itiraz: Hangi parçanın, işçiliğin veya bedelin neden eksik hesaplandığını tek tek gösterin.
- Bağımsız eksper: Kendi seçeceğiniz bağımsız bir sigorta eksperinden rapor alarak şirketin raporuyla karşılaştırabilirsiniz.
- Servis ve parça faturaları: Onarımı yaptırdıysanız gerçek maliyeti gösteren faturaları itirazınıza ekleyin.
- Pert ve rayiç değer: Araç ağır hasarlı sayıldıysa ödenecek tutar, aracın piyasa (rayiç) değeri ve sovtaj bedeli üzerinden belirlenir. Bu konudaki haklar Araç Pert Olursa Haklar yazımızda ayrıca anlatılmaktadır.
- Ödemeyi kabul ederken: Eksik olduğunu düşündüğünüz bir ödemeyi alırken "kalan haklarım saklıdır" gibi bir çekince koymanız, ileride fark talebinde bulunmanızı kolaylaştırır. "Başka hiçbir talebim yoktur" ifadesini içeren belgeleri dikkatle okuyun.
Kasko Şirketine Karşı Başvuru Yolları
Şirkete yaptığınız itiraz sonuç vermezse, uyuşmazlığın niteliğine ve tutarına göre farklı yollara başvurabilirsiniz:
| Başvuru yolu | Kimler için uygun? | Dikkat edilecek nokta |
| Sigorta Tahkim Komisyonu | Sigorta şirketiyle uyuşmazlığı olan sigortalılar | Önce şirkete başvurulması gerekir; başvuru ücreti, kesinlik sınırları ve itiraz yolları her yıl güncellenir. |
| Tüketici hakem heyeti | Aracını ticari veya mesleki amaç dışında kullanan tüketiciler | Uyuşmazlık tutarı, Ticaret Bakanlığı'nın her yıl ilan ettiği parasal sınırın altında olmalıdır. |
| Tüketici mahkemesi | Tüketici sıfatı taşıyan sigortalılar | Parasal sınırı aşan uyuşmazlıklarda dava öncesinde arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. |
| Asliye ticaret mahkemesi | Aracı ticari amaçla kullanan şirketler ve tacirler | Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava öncesi arabuluculuk zorunludur. |
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortalılar ile sigorta şirketleri arasındaki uyuşmazlıkları uzman hakemler aracılığıyla görece hızlı sonuçlandırmayı amaçlayan bir yoldur. Başvuru şartları ve aşamaları Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu Nasıl Yapılır? yazımızda adım adım anlatılmaktadır. Bunun yanında sigorta şirketinin uygulamaları hakkında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (SEDDK) şikâyette bulunmak da mümkündür; ancak şikâyet, tazminat alacağınızın tahsili için tahkim veya dava yolunun yerini tutmaz.
Kasko Uyuşmazlıklarında Süreler ve İspat
TTK'nın 1420. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre, sigorta tazminatında sigortacının ödeme borcunun muaccel olduğu tarihten itibaren başlar; her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıl geçmekle talepler zamanaşımına uğrar. Şirketle yazışmaların uzaması bu süreyi kendiliğinden durdurmadığından, itiraz sürecini zamanaşımını gözeterek yürütmek gerekir.
İspat bakımından genel kural şudur: Rizikonun poliçe süresi içinde gerçekleştiğini ve zararın miktarını sigortalı, hasarın teminat dışında kaldığını veya sigortalının yükümlülüklerini ihlal ettiğini ise sigorta şirketi ispat eder. Hasarı gecikmeksizin bildirmek, olay yerinde tutanak tutmak veya polise ifade vermek, aracı onarım öncesinde eksper incelemesine sunmak ve hasarın fotoğraflarını saklamak ispat yükünü taşımanızı kolaylaştırır. Aracı eksper incelemesinden önce onarıma göndermek ise ileride hasarın tespiti konusunda tartışmaya yol açabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kasko ödeme yapmıyor, ne yapmalıyım?
Önce ret gerekçesini yazılı olarak isteyin, poliçeyi ve eksper raporunu inceleyin ve şirkete gerekçeli bir itiraz gönderin. Sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu'na, tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk sonrasında mahkemeye başvurabilirsiniz.
Alkollü kazada kasko öder mi?
Genel şartlarda sürücünün alkollü olması teminat dışı hâller arasında sayılmaktadır. Ancak Yargıtay uygulamasında alkol ile kaza arasında illiyet bağı aranmaktadır; bu nedenle her alkollü kazada tazminatın kendiliğinden reddedileceği söylenemez ve somut olayın incelenmesi gerekir.
Kasko eksper raporuna nasıl itiraz edilir?
Rapordaki eksik veya hatalı kalemleri gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak şirkete bildirin. Bağımsız bir eksperden alacağınız rapor ve servis faturaları itirazınızı destekler; uyuşmazlık sürerse tahkimde veya mahkemede bilirkişi incelemesi yapılır.
Kasko şirketine dava açma süresi ne kadar?
Sigorta sözleşmesinden doğan talepler, ödeme borcunun muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Her hâlde rizikonun gerçekleşmesinden itibaren altı yıl geçtikten sonra talepte bulunulamaz (TTK m.1420).
Kasko mu, karşı tarafın trafik sigortası mı ödemeli?
Kaza karşı tarafın kusuruyla meydana geldiyse zararınızı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından da talep edebilirsiniz. Kasko şirketine başvurmanız hâlinde şirket ödeme yaptıktan sonra kusurlu tarafa ve onun sigortacısına rücu eder.
Hususi aracımı ara sıra ticari kullandım, kasko ödemez mi?
Kullanım şeklinin poliçede beyan edilenden farklı olması şirketin ret veya indirim gerekçesi olabilir. Sonuç; kullanımın sürekli olup olmadığına, riski ne ölçüde ağırlaştırdığına ve beyan yükümlülüğünün ihlalinde kusurun derecesine göre değişir.
Özet
- Kasko ödeme yapmıyorsa önce ret gerekçesini ve dayanılan poliçe maddesini yazılı olarak isteyin.
- Beyan yükümlülüğü ihlalinde kusurun derecesine göre tam ret yerine oransal indirim gündeme gelebilir (TTK m.1435 vd.).
- Eksper raporuna kalem kalem itiraz edilebilir; bağımsız eksper raporu ve faturalar itirazı güçlendirir.
- Sigorta Tahkim Komisyonu, tüketici hakem heyeti ve mahkeme yolları açıktır; mahkemeye gitmeden önce kural olarak arabuluculuk zorunludur.
- Karşı tarafın kusurlu olduğu kazalarda zorunlu trafik sigortasına da başvurulabilir; kasko ödeme yaparsa rücu eder (TTK m.1472).
- Sigorta sözleşmesinden doğan talepler iki yıllık zamanaşımına tabidir (TTK m.1420).
Kasko şirketinin ret veya eksik ödeme kararına itirazın sonucu; poliçe şartlarına, ret gerekçesinin dayanağına, eksper raporuna ve delillere göre değiştiğinden, zamanaşımı dolmadan dosyanın somut olarak incelenmesi önemlidir. Dural Hukuk, kasko ve trafik sigortası uyuşmazlıkları, Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları ve tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk