Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Yatar? İş Kazasında Rapor Parası

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Yatar? İş Kazasında Rapor Parası

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Yatar? İş Kazasında Rapor Parası

Geçici iş göremezlik ödeneği nasıl hesaplanır sorusunun kısa cevabı şudur: İş kazası geçiren sigortalıya, istirahatli olduğu her gün için ayakta tedavide günlük kazancının üçte ikisi, yatarak (hastanede) tedavide ise yarısı ödenir. Günlük kazanç, kazadan önceki on iki ayda SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar toplamının prim gün sayısına bölünmesiyle bulunur. Ödenek, istirahat raporu sisteme düştükten ve işveren "çalışmadığına dair bildirimi" yaptıktan sonra SGK tarafından hesaplanarak sigortalının banka hesabına aktarılır.

Hastalık raporundan farklı olarak iş kazasında ödenek için prim günü şartı aranmaz ve ödeme raporun ilk gününden başlar. Hesaplama yöntemi ise 21 Aralık 2024'ten itibaren değişmiştir: Artık son üç ay değil, son on iki ay esas alınmaktadır. Bu yazıda geçici iş göremezlik ödeneğinin kimlere ödendiği, 2026 rakamlarıyla nasıl hesaplandığı, ne zaman yattığı ve ödenmezse ne yapılacağı anlatılmaktadır.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir, Kimler Alır?

Geçici iş göremezlik, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık nedeniyle hekim raporunda belirtilen istirahat süresince geçici olarak çalışamaması hâlidir. Bu süre için SGK'nın ödediği parasal yardıma geçici iş göremezlik ödeneği denir; uygulamada "rapor parası" veya "istirahat parası" olarak da bilinir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 18. maddesine göre ödenek, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olması şartıyla iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için verilir. İş kazası ile hastalık arasındaki farklar şöyledir:

Konuİş kazası ve meslek hastalığıHastalık
Prim günü şartıAranmazSon bir yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi
Ödemenin başladığı günRaporun ilk günüRaporun üçüncü günü
Ayakta tedaviGünlük kazancın üçte ikisiGünlük kazancın üçte ikisi
Yatarak tedaviGünlük kazancın yarısıGünlük kazancın yarısı
Bağımsız çalışan (4/b)Yatarak tedavi ve sonrasındaki istirahat süresinde, prim borcu yoksaKural olarak ödenmez

Ödenekten yararlanmak için kaza tarihinde sigortalılığın devam etmesi yeterlidir; yaş veya sigortalılık süresi şartı yoktur. SGK'ya göre sigortalılık sona erdikten sonra alınan istirahat raporları için ise, ilk rapor veya devam raporu olmasına bakılmaksızın ödenek ödenmez. İş kazası sigortasının sağladığı diğer haklar için İş Kazasında SGK Hakları yazımıza bakabilirsiniz.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Hesaplanır?

Hesaplamanın temeli 5510 sayılı Kanun'un 17. maddesidir. Bu madde 7537 sayılı Kanun'la değiştirilmiş ve yeni usul 21 Aralık 2024'ten itibaren uygulanmaya başlamıştır. Hesap şu adımlarla yapılır:

  1. Dönemi belirleyin: İş kazasının olduğu tarihten önceki on iki ay esas alınır.
  2. Kazançları toplayın: Bu dönemde SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar (brüt ücret ve prime tabi diğer ödemeler) toplanır.
  3. Gün sayısına bölün: Toplam, aynı dönemdeki prim ödeme gün sayısına bölünür; sonuç günlük kazançtır.
  4. Oranı uygulayın: Ayakta tedavi günleri için günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavi günleri için yarısı alınır.
  5. Gün sayısıyla çarpın: Bulunan günlük ödenek, rapordaki istirahat günü sayısıyla çarpılır.

Hesabı etkileyen özel kurallar da vardır:

  • 180 gün sınırı: Kazadan önceki on iki ayda 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse, günlük kazanç, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez. 2026 yılı için bu sınır 2.202 TL'dir.
  • Yeni işe başlayanlar: On iki ay içinde hiç çalışmamış biri işe başladığı ay kaza geçirirse, işe başladığı günden kazaya kadar elde ettiği kazanç esas alınır; işin ilk günü kaza geçirirse aynı veya emsal işte çalışan bir sigortalının günlük kazancı esas tutulur.
  • İkramiye ve primler: Arızi ödemeler hesaba katıldığında günlük kazanç, ücrete dayalı günlük kazancın yüzde 50 fazlasını aşamaz.
  • Alt ve üst sınır: 2026 yılında günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL, üst sınırı 9.909 TL'dir. Alt sınır yükseldiğinde, bunun altında kalan günlük kazanç üzerinden ödenek alanların ödeneği yeni alt sınıra göre ödenir (5510 m.18).

2026 Rakamlarıyla Hesaplama Örnekleri

Geçici iş göremezlik ödeneğine esas istirahat raporunu yazan hekimin eli

Aşağıdaki örnekler hesap mantığını göstermek içindir; kesin tutarı SGK, kayıtlı prime esas kazançlarınıza göre hesaplar.

ÖrnekGünlük kazançAyakta tedavi (günlük)Yatarak tedavi (günlük)
Asgari ücretle çalışan (2026 alt sınırı)1.101 TL734 TL550,50 TL
Son 12 ayda 432.000 TL kazanç, 360 prim günü1.200 TL800 TL600 TL
12 ayda 180 günden az prim bildirilen yüksek ücretliEn fazla 2.202 TLEn fazla 1.468 TLEn fazla 1.101 TL

Örneğin günlük kazancı 1.200 TL olan bir işçi kazadan sonra 5 gün hastanede yatıp ardından 20 gün ayakta istirahat raporu alırsa, yatarak geçen günler için 5 x 600 = 3.000 TL, ayakta geçen günler için 20 x 800 = 16.000 TL olmak üzere toplam 19.000 TL ödenek alır. Nisan 2026'da 7578 sayılı Kanun'la 18. maddede yapılan değişiklik analık hâline ilişkindir; iş kazasındaki oranlar aynı kalmıştır.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Ne Zaman Yatar?

İş kazası sonrası rapor ve tedavi belgelerini dolduran sağlık çalışanı

Kanunda ödenek için sabit bir ödeme günü yoktur; ödeme zamanı Kurum yönetmeliğine ve işverenin bildirimine bağlıdır. Süreç uygulamada şöyle işler:

  1. Rapor sisteme düşer: Yetkili hekimin düzenlediği istirahat raporu elektronik ortamda SGK'ya iletilir.
  2. İşveren bildirim yapar: İşveren, işçinin rapor süresince çalışmadığını SGK'nın elektronik sistemi üzerinden bildirir. Bu bildirimin süresi, raporun bittiği aya ait prim ve hizmet belgesinin verilme süresine bağlıdır.
  3. SGK hesaplar ve öder: Bildirim tamamlandıktan sonra ödenek hesaplanır ve anlaşmalı bankalar aracılığıyla sigortalıya ödenir; kayıtlı cep telefonuna SMS gönderilir.
  4. Ödemeyi sorgulayın: e-Devlet'teki "4A-4B İş Göremezlik Ödemesi Görme" hizmetinden ödenip ödenmediğini ve tutarı görebilirsiniz.

İşveren bildirim yapmasa bile ödenek kaybedilmez: SGK'ya göre bildirimin yapılacağı son tarih geçmesine rağmen bildirim yapılmamışsa ve o ay için işçi adına 30 gün prim bildirilmemişse, ödenek hesaplanarak sigortalıya ödenir. Bu durumda ödeme gecikebileceğinden işverenden bildirimi zamanında yapmasını istemeniz yararlı olur. Kazanın SGK'ya bildirilip bildirilmediğini ve raporlarınızı nasıl kontrol edeceğinizi İş Kazası Raporu e-Devlette Görünür mü? yazımızda anlattık.

Ödenek Kesilir veya Eksik Ödenirse Ne Yapılır?

Ödenek bazı durumlarda hiç ödenmez veya azaltılarak ödenir. 5510 sayılı Kanun'un 22. maddesine göre tedavinin bittiğine ve çalışabilir olduğuna dair belge almadan çalışan sigortalıya ödenek ödenmez, ödenmişse geri alınır. Hekimin tavsiyelerine uyulmaması, ağır kusur veya kasıt hâlinde de kanunda belirtilen oranlarda kesinti yapılabilir. İşveren kazayı süresinde bildirmemişse işçinin ödeneği yine ödenir, ancak bildirim tarihine kadarki ödenek SGK tarafından işverenden tahsil edilir (5510 m.21).

Ödeneğin hiç yatmadığını veya eksik hesaplandığını düşünüyorsanız önce SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yazılı başvuru yapın. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. maddesine göre SGK'ya karşı dava açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur; başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır ve iş mahkemesinde dava açılabilir. Olayın iş kazası sayılmaması nedeniyle ödenek verilmiyorsa, iş kazasının tespiti için dava yolu gündeme gelir.

Ödenek ile İşverenden İstenebilecek Tazminatın İlişkisi

Geçici iş göremezlik ödeneği, işçinin rapor döneminde uğradığı gelir kaybının yalnızca bir kısmını karşılar. İşverenin kusuru varsa, geçici iş göremezlik dönemindeki gerçek kayıp ile SGK'dan alınan ödenek arasındaki fark, işverene karşı açılacak maddi tazminat davasında istenebilir; uygulamada bilirkişi bu dönemin zararını hesaplarken SGK ödeneğini düşer. Bunun dışında kalıcı maluliyet varsa sürekli iş göremezlik geliri ve çalışma gücü kaybı tazminatı ayrıca gündeme gelir.

Kanunda işverene rapor süresince ücret ödeme yükümlülüğü genel olarak öngörülmemiştir; toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesinde aksine hüküm bulunabilir. Toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idareleri ödeneği SGK adına sigortalıya ödeyip daha sonra Kurumla mahsuplaşabilir (5510 m.18).

Sık Sorulan Sorular

Geçici iş göremezlik ödeneği kaç günde yatar?

Kanunda sabit bir gün sayısı yoktur. Ödeme, raporun sisteme düşmesine ve işverenin çalışmadığına dair bildirimi yapmasına bağlıdır; bildirim yapıldıktan sonra SGK ödeneği hesaplayarak bankaya aktarır. Durumu e-Devlet'teki iş göremezlik ödemesi sorgulama hizmetinden takip edebilirsiniz.

Asgari ücretli işçi iş kazasında ne kadar rapor parası alır?

2026 yılı için günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL olduğundan, asgari ücretle çalışan işçiye ayakta tedavide günde 734 TL, yatarak tedavide günde 550,50 TL ödenek ödenir.

İş kazasında raporun ilk iki günü için ödeme yapılır mı?

Evet. Hastalık raporunda ödeme üçüncü günden başlarken, iş kazası ve meslek hastalığında geçici iş göremezlik ödeneği raporun ilk gününden itibaren her gün için ödenir.

İşveren raporu sisteme girmezse geçici iş göremezlik ödeneği alınır mı?

Alınır. Bildirim süresi geçtiği hâlde işveren bildirim yapmamışsa ve o ay için 30 gün prim bildirilmemişse SGK ödeneği sigortalıya öder. Ancak ödeme gecikebilir; işverene yazılı hatırlatma yapmanız önerilir.

Raporluyken işten çıkarılırsam ödenek devam eder mi?

SGK uygulamasına göre sigortalılık sona erdikten sonra alınan istirahat raporları için, ilk veya devam raporu olmasına bakılmaksızın ödenek ödenmez. Raporlu dönemde yapılan fesih ayrıca iş hukuku bakımından değerlendirilmelidir.

Geçici iş göremezlik ödeneği ile işverenden tazminat da alınabilir mi?

İşverenin kusuru varsa evet. SGK ödeneğinin karşılamadığı gelir kaybı ile kalıcı zararlar ve manevi tazminat, işverene karşı açılacak davada talep edilebilir.

Özet

  • İş kazasında ödenek prim günü şartı olmadan, raporun ilk gününden itibaren her gün için ödenir (5510 m.18).
  • Ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı ödenir (5510 m.18).
  • Günlük kazanç, 21.12.2024'ten itibaren kazadan önceki on iki aydaki prime esas kazançlara göre hesaplanır (5510 m.17).
  • 2026'da asgari ücretli için günlük ödenek ayakta 734 TL, yatarakta 550,50 TL'dir.
  • Ödeme, işverenin çalışmadığına dair bildiriminden sonra bankaya yatar; e-Devlet'ten sorgulanabilir.
  • SGK'ya karşı dava açmadan önce Kuruma başvuru zorunludur (7036 m.4).

Ödeneğin doğru hesaplanması, prime esas kazançların eksiksiz bildirilmesine ve olayın iş kazası olarak kayda geçmesine bağlı olduğundan, eksik ödeme şüphesinde kayıtların somut olarak incelenmesi gerekir. Dural Hukuk, iş kazası sonrası SGK başvuruları, ödenek uyuşmazlıkları ve iş kazası tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk