İş kazasında ölüm tazminatı sorusunun kısa cevabı şudur: İş kazasında hayatını kaybeden işçinin ailesi iki ayrı kaynaktan hak kazanır. SGK'dan, prim günü veya sigortalılık süresi şartı aranmaksızın ölüm geliri ve cenaze ödeneği alınır; kazada kusuru bulunan işverenden ise destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat ve cenaze giderleri istenebilir. SGK'nın bağladığı gelir tazminatın yerine geçmez; yalnızca işverene rücu edilebilen kısmı hesaplanan tazminattan düşülür.
Bu haklar farklı kurumlara, farklı sürelere ve farklı ispat kurallarına bağlıdır; ailenin en zor döneminde atılan ilk adımlar sonraki süreçleri de etkiler. Bu yazıda ölümlü iş kazasından sonra ilk yapılacaklar, SGK'nın sağladığı haklar, işverenden istenebilecek tazminat kalemleri, ölen işçinin kusurunun etkisi ve dikkat edilmesi gereken süreler anlatılmaktadır.
Ölümlü İş Kazasından Sonra İlk Yapılacaklar
- Soruşturmayı takip edin: İşveren kazayı kolluğa derhal bildirmekle yükümlüdür (5510 m.13). Ölümlü kazalarda Cumhuriyet başsavcılığı taksirle öldürme (TCK m.85) şüphesiyle soruşturma başlatır; olay yeri incelemesi ve otopsi yapılır. Aile, şikâyetçi olarak dosyada yer alabilir ve belgelerin örneğini isteyebilir.
- SGK bildirimini kontrol edin: İşveren kazayı en geç üç iş günü içinde SGK'ya bildirmelidir. Bu sürenin nasıl işlediğini SGK İş Kazası Bildirimi: 3 İş Günü Kuralı yazımızda anlattık.
- Belgeleri toplayın: Ölüm belgesi, otopsi raporu, nüfus kayıt örneği, ölen işçinin bordroları, banka hesap hareketleri, iş sözleşmesi ve SGK hizmet dökümü sonraki tüm başvurularda gerekir.
- Mirasçılık belgesi alın: Ücret, kıdem tazminatı gibi işçilik alacakları ve ölene ait diğer haklar mirasçılara geçtiğinden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) çıkarılmalıdır.
- Hiçbir belgeyi aceleyle imzalamayın: İşveren veya sigorta şirketi tarafından önerilen ödeme ve feragat metinlerini, tazminat hesabı yapılmadan imzalamayın.
SGK'nın Aileye Sağladığı Haklar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 20. maddesine göre iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, 17. maddeye göre belirlenen aylık kazancının yüzde 70'i güncellenerek ölüm geliri olarak bağlanır. SGK'nın da belirttiği gibi bu gelir için sigortalılık süresi, yaş veya prim gün sayısı şartı yoktur; işçi çalışmaya başladığı gün hayatını kaybetmiş olsa bile hak sahiplerine gelir bağlanır. Gelir, Kanun'un 34. maddesine göre şöyle paylaştırılır:
| Hak sahibi | Gelirden payı | Temel şart |
| Dul eş | Yüzde 50; gelir bağlanmış çocuk yoksa yüzde 75 | Ölüm tarihinde yasal evlilik; yüzde 75 için çalışmama ve kendi sigortalılığından gelir almama |
| Çocuklar (her biri) | Yüzde 25 | 18 yaş, lisede 20, yükseköğrenimde 25 yaş sınırı; kız çocuklarda evli olmama; malul çocuklarda yaş şartı yok |
| Anasız babasız kalan çocuk | Yüzde 50 | Kanunda sayılan durumlarda |
| Anne ve baba | Toplam yüzde 25 | Eş ve çocuklardan artan pay olması ve gelirinin asgari ücretin net tutarından az olması; 65 yaş üstünde artan pay şartı aranmaz |
Hak sahiplerine bağlanan gelirlerin toplamı sigortalıya ait gelir tutarını geçemez; gerekirse paylardan orantılı indirim yapılır. Gelir, ölüm tarihini izleyen ay başından itibaren başlar. Başvuru, sigortalının dosyasının bulunduğu SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine "Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi" ile ya da e-Devlet üzerinden yapılabilir.
SGK ayrıca şu ödemeleri yapar:
- Cenaze ödeneği: İş kazası sonucu ölen sigortalı için sırasıyla eşe, yoksa çocuklara, o da yoksa anne babaya, o da yoksa kardeşlere bir defaya mahsus ödenir (5510 m.37). SGK'nın açıkladığı 2026 tutarı 6.398 TL'dir; hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmelidir.
- Evlenme ödeneği: Gelir alan kız çocuğu evlendiğinde talep etmesi hâlinde, almakta olduğu gelirin iki yıllık tutarı peşin ödenir (5510 m.37).
İşverenden İstenebilecek Tazminatlar
İşveren, işçinin sağlığını ve güvenliğini korumak için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür; buna aykırı davranış sonucu işçinin ölümünden doğan zararlar sözleşmeye aykırılık hükümlerine göre tazmin edilir (TBK m.417). Ölüm hâlinde istenebilecek başlıca kalemler şunlardır:
| Tazminat kalemi | Kim isteyebilir? | Dayanak |
| Destekten yoksun kalma tazminatı | Ölen işçinin fiilen desteğinden yararlanan eş, çocuklar, anne baba ve gerektiğinde diğer yakınlar | TBK m.53 |
| Manevi tazminat | Ölenin eşi, çocukları, anne babası, kardeşleri gibi yakınları | TBK m.56 |
| Cenaze ve defin giderleri | Masrafı yapan kişi | TBK m.53 |
| Ölüm hemen olmadıysa tedavi giderleri ve ölüme kadarki kazanç kaybı | Mirasçılar | TBK m.53 |
| Kıdem tazminatı, ücret ve izin alacakları | Mirasçılar | 1475 s. Kanun m.14 ve iş sözleşmesi |
Destekten yoksun kalma tazminatı mirastan bağımsız, kişisel bir haktır; bu nedenle mirası reddeden yakınlar da kural olarak bu tazminatı isteyebilir. Tazminatın gelir, bakiye ömür ve destek payları üzerinden nasıl hesaplandığını Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır? yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Hesapta SGK'nın bağladığı ölüm gelirinin işverene rücu edilebilen kısmı düşülür; rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ise TBK'nın 55. maddesi uyarınca tazminattan indirilemez.
31 Temmuz 2026'dan sonra meydana gelen kazalarda destekten yoksun kalma tazminatına uygulanacak faizin başlangıcı da değişmiştir. Bilinen döneme ait kayba olay tarihinden, gelecek döneme ait kayba ise karar tarihinden kanuni faiz işletilir; ayrıntıları TBK 55'teki yeni kural yazımızda bulabilirsiniz.
Tazminat Davası Nasıl Açılır?
İşverene karşı açılacak tazminat davası iş mahkemesinde görülür. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesine göre iş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk şartı yoktur. Davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer mahkemesinin yanında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer mahkemesi de yetkilidir (7036 m.6).
31 Temmuz 2026'dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırıldığından, tazminat miktarı bilirkişi hesabından önce kesin olarak bilinmiyorsa dava kısmi dava olarak açılır ve talep yargılama sırasında bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4). Tazminatın belirlenmesinde işverenin kusur oranı, ölen işçinin geliri ve yaşı, hak sahiplerinin destek payları ve SGK gelirinin peşin sermaye değeri birlikte değerlendirilir.
Ölen İşçinin Kusuru Aile Haklarını Nasıl Etkiler?
SGK hakları bakımından ölen işçinin kusuru belirleyici değildir. Olay iş kazasıysa ölüm geliri bağlanır; 5510 sayılı Kanun'un 22. maddesindeki kusura bağlı kesintiler geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri için öngörülmüştür. Ayrıca Kanun'un 21. maddesine göre iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, bağlanan gelir ve ödenekler için SGK tarafından rücu edilmez.
İşverene karşı açılan tazminat davasında ise ölen işçinin kusuru oranında indirim yapılır (TBK m.52). Örneğin işçinin kusuru yüzde 30 olarak belirlenmişse destekten yoksun kalma tazminatı da bu oranda azalır; manevi tazminat miktarı belirlenirken de kusur dikkate alınır. Olay SGK tarafından iş kazası sayılmamışsa, önce iş kazasının tespiti için dava yolu gündeme gelir.
Süreler: Hangi Hak Ne Zamana Kadar İstenmeli?
- İşverene karşı tazminat: Sözleşmeye aykırılığa dayandığından kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146).
- Üçüncü kişilere karşı tazminat: Kazaya işveren dışında biri neden olmuşsa haksız fiil zamanaşımı uygulanır; fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi de gündeme gelebilir.
- Cenaze ödeneği: Hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmelidir.
- Ölüm geliri: Gecikmeden başvurulması önerilir; geç başvurularda geriye dönük ödemelerde kanundaki zamanaşımı kuralları gündeme gelir.
Süreler somut olaya göre farklılaşabildiğinden ayrıntılı tablo için İş Kazası Zamanaşımı Süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İş kazasında ölüm tazminatı ne kadar olur?
Sabit bir tutar yoktur. Destekten yoksun kalma tazminatı ölen işçinin geliri, yaşı, hak sahiplerinin sayısı ve yaşları, işverenin kusur oranı ve SGK gelirinin peşin sermaye değeri dikkate alınarak bilirkişi tarafından hesaplanır; manevi tazminatı ise hâkim olayın özelliklerine göre belirler.
İş kazasında ölen işçinin eşine ne kadar ölüm geliri bağlanır?
Dul eşe, sigortalının aylık kazancının yüzde 70'i üzerinden hesaplanan gelirin yüzde 50'si bağlanır. Gelir bağlanmış çocuk yoksa ve eş çalışmıyor ya da kendi sigortalılığından gelir almıyorsa bu oran yüzde 75'tir.
Sigortasız çalışırken ölen işçinin ailesi hak alabilir mi?
Evet. İşe giriş bildirgesi verilmemiş olsa da iş kazası sonucu gelir ve ödenekler SGK tarafından ödenir ve masraflar işverene ödettirilir (5510 m.23). Çalışmanın ve kazanın kayda geçmesi için hizmet tespiti ve iş kazası tespiti davaları gerekebilir.
Mirası reddeden aile destekten yoksun kalma tazminatı alabilir mi?
Kural olarak evet. Destekten yoksun kalma tazminatı, ölenin mirasından değil, yakınların kendi destek kayıplarından doğan bir haktır. Ancak kıdem tazminatı ve ücret gibi ölene ait alacaklar mirasa dahildir.
Ölen işçinin kıdem tazminatı mirasçılara ödenir mi?
Evet. 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesine göre iş sözleşmesi işçinin ölümüyle sona erdiğinde, en az bir yıllık kıdem şartı varsa kıdem tazminatı yasal mirasçılara ödenir.
Özet
- Ölen sigortalının hak sahiplerine prim günü şartı olmadan aylık kazancın yüzde 70'i üzerinden ölüm geliri bağlanır (5510 m.20, m.34).
- Dul eş yüzde 50 veya 75, her çocuk yüzde 25, şartları varsa anne baba toplam yüzde 25 pay alır (5510 m.34).
- 2026 yılı için cenaze ödeneği 6.398 TL'dir (5510 m.37).
- İşverenden destekten yoksun kalma, manevi tazminat ve cenaze giderleri istenebilir (TBK m.53, m.56).
- Ölen işçinin kusuru SGK ölüm gelirini etkilemez, tazminattan ise kusur oranında indirim yapılır (5510 m.21, TBK m.52).
- Tazminat davasında zorunlu arabuluculuk yoktur; işverene karşı zamanaşımı kural olarak on yıldır (7036 m.3, TBK m.146).
Ölümlü iş kazalarında SGK başvuruları, ceza soruşturması ve tazminat davası aynı anda yürüdüğünden, ailenin haklarının ve sürelerin somut dosyaya göre birlikte planlanması gerekir. Dural Hukuk, ölümlü iş kazalarında hak sahiplerinin SGK başvuruları, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk