Tazminatsız çıkarılan işçi işsizlik maaşı alır mı sorusunun kısa cevabı şudur: İşten çıkarılma, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin (II) numaralı bendinde sayılan ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanıyorsa işsizlik ödeneği alınamaz. Buna karşılık sağlık nedenleri veya zorlayıcı sebepler gibi işçinin kusuruna dayanmayan bir nedenle tazminatsız çıkarılan ya da işvereni tarafından kanuni bir dayanak olmadan tazminatı ödenmeden çıkarılan işçi, prim ve başvuru şartlarını sağlıyorsa işsizlik ödeneği alabilir.
Uygulamada belirleyici olan, işverenin Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirdiği işten ayrılış (çıkış) kodu ve feshin gerçek sebebidir. Kod gerçeğe aykırıysa İŞKUR başvurusu reddedilebilir; ancak bu ret, hak arama yollarını kapatmaz. Bu yazıda tazminatsız çıkarılmanın anlamı, hangi fesih türlerinde işsizlik maaşı alınabileceği, 2026 şartları ve tutarları, çıkış kodlarının önemi ve kod hatalıysa izlenecek yol anlatılmaktadır.
Tazminatsız Çıkarılma Ne Anlama Gelir?
Günlük dilde "tazminatsız çıkarılma", çoğunlukla işverenin iş sözleşmesini İş Kanunu'nun 25/II maddesine dayanarak, yani işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davrandığı gerekçesiyle bildirim süresi vermeden ve kıdem tazminatı ödemeden feshetmesini ifade eder. Bu hâlde işçi ne kıdem ne de ihbar tazminatı alır. Hangi davranışların bu kapsama girdiğini tazminatsız işten çıkarma şartları yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Ancak tazminat alınamaması her zaman bu sebepten kaynaklanmaz. Bir yıldan az çalışan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz ama işsizlik ödeneği şartlarını sağlayabilir. Bazı durumlarda ise işveren, kanuni bir dayanağı olmadan tazminat ödemeden işçiyi çıkarır. İşsizlik ödeneği bakımından önemli olan tazminatın ödenip ödenmemesi değil, iş sözleşmesinin hangi sebeple ve kimin tarafından sona erdirildiğidir.
İşsizlik Maaşı Hangi Fesih Türlerinde Alınır?
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 51. maddesi, işsizlik ödeneğine hak kazandıran ayrılış hâllerini sayar; İş Kanunu'nun 25. maddesinin (II) numaralı bendi bu hâller arasında yer almaz. Başlıca durumlar şöyledir:
| Ayrılış şekli | İşsizlik ödeneği |
|---|---|
| İşverenin bildirim süreli veya geçerli sebeple feshi (İş K. m.17-18) | Alınabilir |
| İşçinin haklı nedenle feshi (İş K. m.24) | Alınabilir |
| İşverenin sağlık nedenleri veya zorlayıcı sebeplerle feshi (İş K. m.25/I, III) | Alınabilir |
| İşverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle feshi (İş K. m.25/II) | Alınamaz |
| Belirli süreli sözleşmenin süresinin bitmesi | Alınabilir |
| İşyerinin kapanması, devri veya işin niteliğinin değişmesi | Alınabilir |
| İşçinin haklı bir neden olmadan istifası | Alınamaz |
| Karşılıklı anlaşmayla (ikale) ayrılma | Kural olarak alınamaz |
İşsizlik Maaşı Şartları: 600 Gün, 120 Gün ve 30 Gün
Fesih türü uygun olsa bile İŞKUR'un aradığı şu şartların birlikte sağlanması gerekir:
- Kusursuz işsizlik: Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmak.
- Son 120 gün: Fesihten önceki son 120 gün boyunca hizmet akdine tabi olarak çalışmış olmak.
- Son 3 yılda 600 gün prim: Fesihten önceki son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması; önceki işyerlerinde ödenen primler de sayılır.
- 30 gün içinde başvuru: Fesihten sonraki 30 gün içinde İŞKUR birimine şahsen ya da iskur.gov.tr, e-Devlet veya İŞKUR Mobil üzerinden başvurmak. Mücbir sebep dışında geç kalınan süre, ödenek süresinden düşülür.
Ödenek süresi, son üç yılda ödenen prim gün sayısına göre belirlenir: 600 gün prim için 180 gün, 900 gün prim için 240 gün, 1080 gün prim için 300 gün süreyle ödeme yapılır.
Çıkış Kodu Neden Önemli? Kod 29 Yerine 42-50
İşveren, işçinin işten ayrılışını SGK'ya bildirirken ayrılış nedenini bir kodla gösterir ve İŞKUR başvuruyu bu bildirime göre değerlendirir. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 2021/9 sayılı Genelgesiyle, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle fesih için kullanılan 29 numaralı kod 1 Nisan 2021'den itibaren kaldırılmış; yerine 25/II maddesinin her bir alt bendi için ayrı kodlar getirilmiştir:
- Kod 42: İş sözleşmesi yapılırken işvereni yanıltma (25/II-a)
- Kod 43: İşverene veya ailesine şeref ve namusa dokunan söz ya da asılsız ihbar ve isnat (25/II-b)
- Kod 44: İşverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunma (25/II-c)
- Kod 45: Sataşma veya işyerine sarhoş ya da uyuşturucu etkisinde gelme (25/II-d)
- Kod 46: Doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış, hırsızlık, meslek sırrını açıklama (25/II-e)
- Kod 47: İşyerinde 7 günden fazla hapis gerektiren ve cezası ertelenmeyen suç işleme (25/II-f)
- Kod 48: İzinsiz veya haklı bir neden olmadan devamsızlık (25/II-g)
- Kod 49: Hatırlatılmasına rağmen görevini yapmamakta ısrar (25/II-h)
- Kod 50: İş güvenliğini tehlikeye düşürme veya işyeri eşyasına zarar verme (25/II-ı)
Bu kodlardan biriyle çıkışı yapılan işçinin işsizlik ödeneği başvurusu kural olarak reddedilir. Çıkış kodunuzu e-Devlet'teki SGK hizmet dökümünden kontrol edebilirsiniz. Diğer kodların anlamları için SGK işten çıkış kodları ve anlamları yazımıza bakabilirsiniz.
Çıkış Kodu Hatalıysa Ne Yapılmalı?
İşveren gerçekte 25/II kapsamına girmeyen bir fesih için bu kodlardan birini bildirdiyse ya da fesih gerekçesi gerçeğe aykırıysa şu adımları izleyebilirsiniz:
- 30 gün içinde yine de başvurun: Kod nedeniyle ret ihtimali olsa bile İŞKUR'a süresinde başvurun; böylece başvuru tarihiniz kayıt altına alınır.
- Ret yazısını ve belgeleri saklayın: Fesih bildirimi, savunma istem yazısı, tutanaklar, mesajlar ve tanık bilgileri feshin gerçek nedenini göstermek için önemlidir.
- Arabulucuya başvurun: Kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklarınız için dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız zorunludur; görüşmelerde feshin gerçek nedeni ve çıkış kaydının düzeltilmesi de talep edilebilir.
- Dava açın: Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde açılacak davada mahkeme, feshin gerçekten 25/II kapsamında olup olmadığını değerlendirir. İşe iade şartlarını taşıyorsanız fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde işe iade için arabulucuya başvurmanız gerekir.
- Kesinleşen kararla yeniden başvurun: Feshin 25/II'ye dayanmadığı kesinleşmiş bir kararla ortaya konulursa bu kararla İŞKUR'a başvurarak ödenek talep edebilirsiniz. İŞKUR, işe iade davalarında kesinleşme tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılan başvuruları süresinde kabul etmektedir; diğer davalarda da kesinleşmeden sonra vakit kaybetmeden başvurmanız önerilir.
İşe iade davasını kazanan işçi bakımından İŞKUR'un açıklamasına göre geriye dönük bildirilen 4 aylık primlerin son günü fesih tarihi kabul edilir; şartları sağlayanlara çalışılmayan dönemler için işsizlik ödeneği ödenir ve daha önce yapılan ödemeler mahsup edilir.
2026'da İşsizlik Maaşı Ne Kadar?
Günlük işsizlik ödeneği, son dört aylık prime esas kazançlara göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancın yüzde 40'ıdır; aylık ödenek, brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemez. Ödenekten damga vergisi dışında kesinti yapılmaz ve nafaka borçları dışında haciz uygulanamaz. 2026 yılı brüt asgari ücreti 33.030,00 TL olduğundan İŞKUR'un yayımladığı örneklere göre tutarlar şöyledir:
| Son 4 ayın ortalama aylık brüt kazancı | Brüt aylık ödenek | Damga vergisi sonrası ödenen |
|---|---|---|
| 33.030,00 TL (asgari ücret) | 13.212,00 TL | 13.111,72 TL |
| 50.000,00 TL | 20.000,00 TL | 19.848,20 TL |
| 66.060,00 TL ve üzeri | 26.424,00 TL (üst sınır) | 26.223,44 TL |
İşsizlik ödeneği alınan süre boyunca genel sağlık sigortası primleri de İşsizlik Sigortası Fonu'ndan ödenir. Tutarlar asgari ücret değiştiğinde güncellenir; başvuru öncesinde İŞKUR'un güncel duyurularını kontrol etmeniz önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Tazminatsız çıkarılan işçi işsizlik maaşı alır mı?
Fesih İş Kanunu'nun 25/II maddesine, yani ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılığa dayanıyorsa işsizlik ödeneği alınamaz. Sağlık nedeni, zorlayıcı sebep veya kanuni dayanağı olmayan bir çıkarma söz konusuysa, prim ve başvuru şartlarını sağlayan işçi ödenek alabilir.
1 yılı doldurmadan işten çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Alabilir. Kıdem tazminatı için aranan bir yıllık süre işsizlik ödeneği için şart değildir; son 120 gün kesintisiz çalışma ve son üç yılda toplam 600 gün prim yeterlidir. Önceki işverenlerde ödenen primler de bu hesaba dahil edilir.
İstifa eden işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Haklı bir neden olmadan istifa eden işçi işsizlik ödeneği alamaz. Ancak işçi, ücretin ödenmemesi gibi İş Kanunu'nun 24. maddesinde sayılan bir nedenle sözleşmeyi haklı olarak feshetmişse, diğer şartlar varsa ödenek alabilir.
Devamsızlık gerekçesiyle çıkarıldım, işsizlik maaşı alabilir miyim?
Devamsızlık nedeniyle yapılan fesih 48 numaralı kodla bildirilir ve bu durumda başvuru kural olarak reddedilir. Devamsızlık iddiası gerçeğe aykırıysa, örneğin raporlu veya izinli olduğunuz günler devamsızlık sayıldıysa, arabuluculuk ve dava yoluyla feshin gerçek nedeni ortaya konulup kesinleşen kararla yeniden başvurulabilir.
İşsizlik maaşı başvurusunu 30 günden sonra yaparsam ne olur?
Başvuru hakkınız tamamen kaybolmaz; ancak mücbir bir sebep yoksa 30 günü aşan gecikme süresi, toplam ödenek sürenizden düşülür. Bu nedenle başvuruyu fesihten sonra en kısa sürede yapmak gerekir.
İşsizlik maaşı alırken kıdem tazminatı davası açabilir miyim?
Evet. İşsizlik ödeneği ile kıdem ve ihbar tazminatı birbirinden bağımsızdır; ödenek alırken alacaklarınız için arabuluculuğa başvurup dava açabilirsiniz. İşe iade davası kazanılırsa, çalışılmayan döneme ait ödemeler İŞKUR tarafından mahsup edilir.
Özet
- Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle çıkarılan işçi işsizlik ödeneği alamaz (4447 s.K. m.51; İş K. m.25/II).
- Geçerli sebeple fesih, işçinin haklı feshi, sağlık ve zorlayıcı sebep feshi ile belirli süreli sözleşmenin bitmesi hâllerinde ödenek alınabilir.
- Son 120 gün kesintisiz çalışma, son üç yılda 600 gün prim ve fesihten sonra 30 gün içinde başvuru şarttır.
- 2021'den bu yana 25/II feshi 42-50 arasındaki çıkış kodlarıyla bildirilir (SGK 2021/9 sayılı Genelge).
- 2026'da ödenek asgari ücretli için 13.111,72 TL, en yüksek tutar 26.223,44 TL'dir.
- Çıkış kodu hatalıysa İŞKUR'a süresinde başvurulmalı, feshin gerçek nedeni arabuluculuk ve dava yoluyla ortaya konulmalıdır.
Çıkış kodunun düzeltilmesi ve işsizlik ödeneğinin geriye dönük alınması; fesih belgelerine, sürelere ve aynı anda yürütülecek tazminat taleplerine bağlı olduğundan her dosyanın ayrıca incelenmesi gerekir. Dural Hukuk, işten çıkarma, işçilik alacakları ve iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk