UYAP'tan Boşanma Davası Nasıl Açılır? Vatandaş Portal Adım Adım

UYAP'tan boşanma davası nasıl açılır sorusunun kısa cevabı şudur: Boşanma davası, adliyeye gitmeden UYAP Vatandaş Portal üzerinden elektronik ortamda açılabilir. Bunun için portala elektronik imza (e-imza) veya mobil imza ile giriş yapılır, dava açılış ekranında yargı türü olarak hukuk, mahkeme olarak yetkili aile mahkemesi seçilir, dilekçe ve ekler yüklenir, harç ve gider avansı ödenir ve dava gönderilir. Gönderilen dava, adliyede açılmış bir davayla aynı hukuki sonucu doğurur.

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, yalnızca e-Devlet şifresiyle portala girilip dava açılmaya çalışılmasıdır. Adalet Bakanlığının UYAP açıklamalarına göre e-Devlet şifresiyle giriş yapan vatandaşlar dosyalarını görüntüleyebilir, ancak dava açma ve evrak gönderme işlemleri için e-imza veya mobil imza gerekir. Aşağıda başvurudan önce hazırlanması gerekenler, adım adım dava açma süreci ve anlaşmalı ile çekişmeli boşanmada dikkat edilecek noktalar anlatılmaktadır.

UYAP Vatandaş Portal Nedir, Boşanma Davası Buradan Açılabilir mi?

UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi), Adalet Bakanlığının mahkemeler, icra daireleri ve savcılıklar arasındaki elektronik altyapısıdır. Vatandaş Portal ise bu sistemin vatandaşlara açılan bölümüdür. Portal üzerinden dava açılabilir, dosyalar sorgulanabilir, evrak gönderilebilir ve harç ile masraf ödemeleri yapılabilir.

Boşanma davası da portal üzerinden açılabilen hukuk davalarındandır. Hem anlaşmalı hem de çekişmeli boşanma davası bu yolla açılabilir. Davayı elektronik ortamda açmak, duruşmalara katılma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; yalnızca dilekçenin mahkemeye sunulması ve harçların yatırılması adliyeye gitmeden yapılmış olur. e-Devlet ile UYAP arasındaki ilişkiyi ayrıntılı olarak e-Devlet üzerinden boşanma davası açılıp açılamayacağını anlatan yazıda bulabilirsiniz.

Başlamadan Önce Hazırlanması Gerekenler

Portala girmeden önce aşağıdaki hazırlıkların tamamlanması, işlemin yarıda kalmasını önler:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesi, dava dilekçesinde bulunması gereken unsurları sayar. Buna göre dilekçede mahkemenin adı, tarafların adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresleri, davanın konusu, iddiaların dayanağı olan olayların sıra numarasıyla açık özeti, bu olayların hangi delillerle ispat edileceği, dayanılan hukuki sebepler, açıkça talep sonucu ve davacının imzası yer almalıdır. Bu unsurlardan bazılarının eksik olması hâlinde mahkeme, eksikliğin tamamlanması için kesin süre verebilir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılabilir.

Dilekçenin, Adalet Bakanlığının UYAP Doküman Editörü ile UDF formatında hazırlanması önerilir. Bu, dilekçenin UYAP sisteminde sorunsuz açılmasını ve elektronik olarak imzalanmasını kolaylaştırır.

UYAP'tan Boşanma Davası Açma Adımları

Portalın ekran ve menü adları zaman zaman güncellenebilir; ancak işlem genel olarak şu sırayı izler:

1. Portala giriş: vatandas.uyap.gov.tr adresine girilir ve e-imza veya mobil imza ile oturum açılır. Adalet Bakanlığı, portalda Google Chrome tarayıcısının kullanılmasını önermektedir.
2. Dava açılış ekranı: Sol menüdeki dava açılışıyla ilgili bölüme girilir.
3. Yargı türü ve yargı yeri: Yargı türü olarak hukuk seçilir; ardından davanın açılacağı il ve yetkili aile mahkemesi belirlenir.
4. Dava türü: Listeden boşanma sebebine uygun dava türü seçilir. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma için doğru türün seçilmesi önemlidir.
5. Taraf bilgileri: Davacı olarak kendi bilgileriniz, davalı olarak eşinizin T.C. kimlik numarası ve adres bilgileri girilir.
6. Dilekçe ve eklerin yüklenmesi: Boşanma dilekçesi ve varsa protokol, deliller ve diğer belgeler sisteme eklenir ve elektronik imza ile imzalanır.
7. Harç ve gider avansının ödenmesi: Sistem, dava için ödenmesi gereken harç ve masrafları gösterir; ödeme portal üzerinden yapılır.
8. Gönderim ve dosya numarası: Dava gönderildikten sonra dosya ilgili aile mahkemesine kaydedilir ve dosya numarası oluşur. Dosya, daha sonra portalın dosya sorgulama bölümünden takip edilebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesine göre davacı, yargılama harçları ile gider avansını dava açarken yatırmak zorundadır. Harç ve masraflar her yıl güncellendiğinden güncel tutar, dava açılırken portalın gösterdiği hesaplamaya göre ödenir. Ödeme gücü yetersiz olan kişiler, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. ve devamı maddelerine göre adli yardım talep edebilir.

Görevli ve Yetkili Mahkemenin Seçimi

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yetkili mahkeme ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Örneğin eşlerden biri Sakarya'da, diğeri İstanbul'da yaşıyorsa dava bu iki yerden birinde açılabilir. Portalda mahkeme seçilirken bu kurala dikkat edilmelidir; yetkisiz mahkemede açılan dava, yetki itirazı üzerine başka bir mahkemeye gönderilebilir ve süreç uzayabilir.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Dikkat Edilecekler

Anlaşmalı Boşanma

Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına göre anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Bu nedenle portaldan dava açılsa bile eşlerin duruşmaya bizzat katılması gerekir.

Protokolde genellikle şu konular düzenlenir:

• Ortak çocukların velayeti ve diğer eşle kişisel ilişki düzeni,
• İştirak ve yoksulluk nafakası,
• Maddi ve manevi tazminat talepleri,
• Mal paylaşımı ve eşyaların durumu,
• Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti.

Çekişmeli Boşanma

Eşler boşanmanın kendisinde veya sonuçlarında anlaşamıyorsa dava çekişmeli olarak açılır. Bu davada boşanma sebebinin ispatlanması gerekir. Türk Medeni Kanunu'nun 161 ila 166. maddelerinde zina, hayata kast veya pek kötü ya da onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması boşanma sebepleri olarak sayılmıştır. Dilekçede olayların tarih ve ayrıntılarıyla anlatılması ve delillerin eksiksiz gösterilmesi, davanın seyri bakımından önemlidir.

Dava Açıldıktan Sonra Süreç Nasıl İlerler?

Dava gönderildikten sonra mahkeme dosyayı ön incelemeden geçirir ve dava dilekçesini davalı eşe tebliğ eder. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre davalı, dilekçenin tebliğinden itibaren kural olarak iki hafta içinde cevap verebilir. Çekişmeli davalarda dilekçeler aşamasının ardından ön inceleme, tahkikat ve sözlü yargılama aşamaları gelir. Anlaşmalı boşanmada ise tarafların duruşmada dinlenmesiyle dava genellikle daha kısa sürede sonuçlanır.

Türk Medeni Kanunu'nun 169. maddesine göre boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınmasına, geçimine, malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. Uygulamada tedbir nafakası ve çocuğun geçici velayeti gibi talepler bu kapsamda değerlendirilir; bu taleplerin dilekçede açıkça belirtilmesi yararlı olur.

Dosyadaki gelişmeler, duruşma tarihleri ve tebligatlar UYAP Vatandaş Portal üzerinden takip edilebilir. e-Tebligat adresi bulunan kişilere tebligatlar elektronik ortamda gönderilebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Yalnızca e-Devlet şifresiyle giriş yapıp dava açma ekranını aramak; dava açmak için e-imza veya mobil imza gerekir.
• Yetkisiz bir yerdeki mahkemeyi seçmek.
• Anlaşmalı boşanmada evliliğin bir yılı doldurmadığı hâlde anlaşmalı dava açmak.
• Protokolde velayet, nafaka veya mal paylaşımı gibi konuları belirsiz bırakmak.
• Çekişmeli davada delilleri ve tanıkları dilekçede göstermemek.

Sık Sorulan Sorular

e-Devletten boşanma davası nasıl açılır?

e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal'a giriş yapılabilir ve dosyalar görüntülenebilir. Ancak Adalet Bakanlığının açıklamalarına göre dava açma işlemi için portala e-imza veya mobil imza ile giriş yapılması gerekir. Dava, portalın dava açılış ekranından açılır.

UYAP'tan boşanma davası e-imza olmadan açılabilir mi?

Hayır. E-imza veya mobil imzası olmayan kişi davayı portal üzerinden açamaz; bu durumda dilekçeyi adliyedeki tevzi bürosuna elden vermesi gerekir.

Anlaşmalı boşanma davası UYAP'tan açılabilir mi?

Evet. Eşlerden biri davayı açar ve imzalı protokolü dilekçeye ekler. Ancak hâkim tarafları bizzat dinlemek zorunda olduğundan her iki eşin duruşmaya katılması gerekir.

UYAP'tan boşanma davası açmanın masrafı ne kadar?

Masraf, başvurma ve peşin harç ile tebligat ve benzeri giderleri karşılayan gider avansından oluşur. Bu tutarlar her yıl yeniden belirlendiğinden güncel miktar, dava açılırken portalda gösterilen hesaplamaya göre ödenir.

Boşanma davası açıldığını nasıl öğrenirim?

Davalı eş, dava dilekçesinin tebliğiyle davadan haberdar olur. Bunun yanında UYAP Vatandaş Portal'a giriş yapılarak kişinin taraf olduğu dosyalar görüntülenebilir.

Özet

• Boşanma davası UYAP Vatandaş Portal üzerinden adliyeye gitmeden açılabilir.
• Dava açmak için e-imza veya mobil imza gerekir; yalnızca e-Devlet şifresi yeterli değildir.
• Görevli mahkeme aile mahkemesi, yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı ay birlikte oturulan yer mahkemesidir.
• Harç ve gider avansı dava açılırken portal üzerinden ödenir.
• Anlaşmalı boşanmada evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin duruşmada bizzat dinlenmesi gerekir.
• Dava açıldıktan sonra dosya portal üzerinden takip edilebilir.

Boşanma dilekçesinin hazırlanması, protokolün eksiksiz düzenlenmesi ve doğru mahkemenin seçilmesi, sürecin sağlıklı ilerlemesi bakımından önemlidir. Dural Hukuk, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında dilekçe hazırlığından duruşma aşamasına kadar destek verebilir. Büroya 0535 260 74 54 numaralı telefondan veya iletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk