Vefat Eden Kişinin Banka Hesabındaki Para Nasıl Çekilir?

Vefat eden kişinin banka hesabındaki para, mirasçılara ancak mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ile ve kural olarak tüm mirasçıların birlikte talebi veya muvafakatiyle ödenir. Banka, hesap sahibinin öldüğünü öğrendiğinde hesabı işleme kapatır; ödeme yapabilmek için mirasçıların kimliklerini, mirasçılık belgesini ve veraset ve intikal vergisi yönünden vergi dairesinden alınan yazıyı ister. Bu belgeler tamamlanmadan hesaptaki para kural olarak çekilemez.

Uygulamada sık yapılan bir hata, vefat eden yakının banka kartı veya internet şifresiyle hesaptan para çekmektir. Bu davranış diğer mirasçılara karşı iade yükümlülüğü doğurabilir ve mirası reddetme hakkını kaybettirebilir. Bu yazıda vefat eden kişinin banka hesabıyla ilgili süreç, gerekli belgeler ve dikkat edilmesi gereken noktalar adım adım anlatılmaktadır.

Banka Ölümü Nasıl Öğrenir, Hesaba Ne Olur?

Bankalar, müşterilerinin ölüm bilgisini nüfus kayıtları üzerinden veya mirasçıların bildirimiyle öğrenir. Ölüm bilgisi ulaştığında hesap genellikle işleme kapatılır; para çekme, havale ve otomatik ödeme talimatları durdurulur. Bu uygulamanın amacı, terekenin (mirasbırakanın geride bıraktığı mal, hak ve borçların toplamı) mirasçılar arasında paylaşılıncaya kadar korunmasıdır.

Vefat eden kişinin sağlığında verdiği vekâletnameler de kural olarak ölümle sona erer. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 513. maddesi, vekâlet verenin ölümünü vekâlet ilişkisini sona erdiren hâller arasında sayar. Bu nedenle ölümden sonra eski bir vekâletnameye dayanarak hesaptan işlem yapılması, sonradan geçersiz sayılabilir ve iade sorumluluğu doğurabilir.

Gerekli Belgeler

Bankalar arasında küçük farklılıklar olsa da genellikle şu belgeler istenir:

Mirasçılık belgesinin nasıl alınacağını ve noter ile mahkeme yolu arasındaki farkları mirasçılık belgesi (veraset ilamı) rehberinde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz. Mirasçılar arasında ergin olmayan bir çocuk veya kısıtlı bir kişi varsa işlemler yasal temsilcisi aracılığıyla yürütülür ve bankalar ek belgeler isteyebilir.

Adım Adım: Vefat Eden Kişinin Banka Hesabındaki Para Nasıl Çekilir?

1. Ölümü bankaya bildirin: Bu bildirim, hesaptan yetkisiz işlem yapılmasını önler.
2. Mirasçılık belgesini alın: Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden veraset ilamı çıkarılır.
3. Veraset ve intikal vergisi beyannamesini verin: Ölüm Türkiye'de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye'deyse beyanname, ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde verilir.
4. Vergi dairesinden yazı alın: Vergi ödendikten veya ilişik bulunmadığı tespit edildikten sonra vergi dairesinden ilişik kesme (borcu yoktur) yazısı alınır.
5. Bankaya başvurun: Tüm mirasçılar birlikte veya vekâletname vererek başvuru yapar ve ödeme talimatı verir.
6. Ödemeyi alın: Banka, para tutarını kural olarak mirasçılık belgesindeki paylara göre mirasçıların hesaplarına aktarır.

Tüm Mirasçıların Katılımı Şart mı?

Türk Medeni Kanunu'nun 640. maddesine göre mirasçılar, miras paylaşılıncaya kadar terekeye ait haklar üzerinde elbirliği mülkiyetiyle hak sahibidir ve kural olarak birlikte hareket etmek zorundadır. Bu nedenle bankalar, ödeme için genellikle tüm mirasçıların birlikte başvurmasını, bir mirasçıya vekâletname verilmesini veya diğer mirasçıların yazılı muvafakatini ister. Uygulama bankadan bankaya farklılık gösterebilir.

Mirasçılar anlaşamıyor veya bazıları ulaşılamıyorsa şu yollar değerlendirilebilir:

• Sulh hukuk mahkemesinden, paylaşmaya kadar mirasçılar topluluğu için bir temsilci atanmasını istemek,
• Mirasçılar arasında yazılı bir paylaşma sözleşmesi yapmak,
• Uzlaşma sağlanamazsa terekenin paylaştırılması için dava yoluna gitmek.

Mirasçılardan biri mirası reddetmişse, bu kişi mirasçı sıfatını kaybettiğinden hesaptaki paradan pay alamaz; reddeden kişinin payı sıradaki mirasçılara geçer. Bu durumda bankaya mirasçılık belgesinin yanında ret kararının veya ret beyanını gösteren mahkeme yazısının da sunulması gerekebilir. Ret işlemi henüz yapılmadıysa, ret düşünen mirasçının hesaptaki paraya dokunmaması özellikle önemlidir.

Veraset ve İntikal Vergisi ve İlişik Kesme Yazısı

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'na göre mirasla geçen mal ve haklar, istisna tutarlarını aşan kısım üzerinden vergilendirilir. 2026 yılı için çocuklardan ve eşten her birine isabet eden miras payında istisna tutarı 2.907.136 TL'dir; mirasbırakanın çocuğu yoksa eşe isabet eden payda bu tutar 5.817.845 TL'dir. Pek çok ailede banka hesabındaki para istisna sınırları içinde kaldığından vergi çıkmayabilir; ancak beyanname yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.

Bankalar, mirasçılara ödeme yapmadan önce vergi dairesinden alınan ve verginin ödendiğini veya ilişik bulunmadığını gösteren yazıyı ister. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın mirasçılara yönelik rehberinde, bu belgenin ibraz edilmemesi hâlinde kurumların veraset yoluyla intikallerde ödenecek tutardan yüzde 5 oranında vergi kesintisi (tevkifat) yapacağı belirtilmektedir. Tahakkuk eden vergi, üç yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenebilir.

Ortak Hesaplar, Kiralık Kasa ve Emekli Maaşı

• Ortak hesaplar: Hesabın birden fazla kişi adına açılmış olması, paranın tamamının sağ kalan hesap sahibine geçtiği anlamına gelmez. Paranın vefat edene ait kısmı terekeye dahildir. Bankalar, hesap sözleşmesinin türüne göre bu kısım üzerinde bloke uygulayabilir.
• Kiralık kasa: Gelir İdaresi rehberine göre vefat eden kişiye ait kiralık kasa, vergi dairesinin yetkili memuru hazır bulunmadan açılamaz ve içindekiler mirasçılara verilemez. Kasa açılışında içindekiler tutanakla tespit edilir.
• Emekli aylığı ve diğer ödemeler: Ölümden sonraki döneme ilişkin olarak hesaba yatırılan emekli aylığı gibi ödemeler, ilgili kurum tarafından geri istenebilir. Bu tutarların kullanılmaması, ileride iade talebiyle karşılaşmamak için önemlidir.

Kartla veya Şifreyle Para Çekmek Neden Risklidir?

Vefat eden yakının banka kartını veya mobil bankacılık şifresini bilen aile üyeleri, cenaze masrafları gibi acil ihtiyaçlar için hesaptan para çekmeyi düşünebilir. Bu davranış birkaç açıdan risk taşır:

• Hesaptaki para tüm mirasçılara aittir; çekilen tutar için diğer mirasçılara karşı iade sorumluluğu doğabilir.
• Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesi uyarınca tereke işlerine karışan veya tereke mallarını kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez. Mirasbırakanın borçlarının fazla olduğu ortaya çıkarsa bu durum ciddi sonuçlar doğurabilir.
• Başkasına ait kart ve şifrenin izinsiz kullanılması, somut olaya göre ceza hukuku bakımından da sorun yaratabilir.

Cenaze giderleri gibi zorunlu harcamalar için bankayla görüşmek, belgeli ödeme yapmak ve masrafları mirasçılar arasında yazılı olarak kayda geçirmek daha güvenli bir yoldur.

Hesapların ve Borçların Tespiti

Mirasbırakanın hangi bankalarda hesabı olduğunu bilmeyen mirasçılar, mirasçılık belgesiyle bankalara başvurarak bilgi talep edebilir. Borç durumunu öğrenmek için ise e-Devlet'teki "Varis Hizmetleri" bölümünden, 15 Ekim 2026'dan itibaren vefat eden kişiye ait Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi raporu ücretsiz alınabilmektedir. Bu rapor kredi, kredi kartı ve diğer borç bilgilerini gösterdiğinden, mirası kabul veya ret kararını vermeden önce mutlaka incelenmelidir.

Uzun süre işlem görmeyen hesaplara da dikkat edilmelidir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göre hak sahibinin son talebi veya işleminden itibaren on yıl boyunca aranmayan mevduat zamanaşımına uğrar. Bu hesapların listeleri her yıl şubat ayından itibaren ilan edilir; hak sahiplerinin haziran ortasına kadar bankaya başvurmaması hâlinde tutarlar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na gelir olarak kaydedilir.

Sık Sorulan Sorular

Mirasçılık belgesi olmadan vefat eden kişinin hesabından para çekilebilir mi?

Kural olarak hayır. Bankalar, paranın kime ve hangi oranda ödeneceğini mirasçılık belgesine göre belirler. Belge olmadan yapılan ödemeler bankayı da sorumluluk altına sokabileceğinden bankalar bu konuda titizdir.

Mirasçılardan biri kendi payını tek başına alabilir mi?

Elbirliği mülkiyeti nedeniyle kural olarak tüm mirasçıların katılımı aranır. Bazı bankalar, diğer mirasçıların muvafakati veya uygun belgelerle payların ayrı ayrı ödenmesini kabul edebilir. Anlaşmazlık hâlinde temsilci atanması veya paylaştırma davası gündeme gelir.

Vefat eden kişinin banka borcu varsa hesaptaki paraya ne olur?

Banka, kredi veya kart sözleşmesindeki hükümlere dayanarak alacağını hesaptaki parayla mahsup etmeye çalışabilir. Tereke borçları mirası kabul eden mirasçılara geçtiğinden, borçların fazla olduğu durumlarda mirasın reddi seçeneği süresinde değerlendirilmelidir.

Vefat eden kişinin hangi bankada hesabı olduğunu nasıl öğrenirim?

Mirasçılık belgesiyle bankalara başvurarak bilgi alınabilir. Borçlar için e-Devlet'teki Varis Hizmetleri bölümünden Risk Merkezi raporu alınabilir; bu rapor kredi ve kart ilişkileri hakkında da fikir verir.

Vefat eden kişinin hesabındaki para ne kadar sürede ödenir?

Kesin bir süre yoktur. Süreyi belirleyen etkenler; mirasçılık belgesinin alınma hızı, veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilip vergi dairesi yazısının alınması ve tüm mirasçıların bankaya başvurabilmesidir. Belgeler eksiksiz sunulduğunda bankalar ödemeyi genellikle kısa sürede yapar; mirasçılar arasında anlaşmazlık veya yurt dışında yaşayan mirasçı varsa süreç uzayabilir.

Banka hesabındaki para için veraset vergisi ödenir mi?

Mirasçının payına düşen toplam değer, 2026 yılı için belirlenen istisna tutarını aşmıyorsa vergi çıkmaz. İstisnayı aşan kısım için artan oranlı tarifeye göre vergi hesaplanır.

Özet

• Vefat eden kişinin banka hesabındaki para, mirasçılık belgesiyle ve kural olarak tüm mirasçıların katılımıyla ödenir.
• Bankalar ödeme öncesinde veraset ve intikal vergisi yönünden vergi dairesi yazısı ister.
• Ölümle birlikte vekâletnameler kural olarak sona erer.
• Kart veya şifreyle para çekmek iade sorumluluğu doğurabilir ve reddi miras hakkını kaybettirebilir.
• Borç durumu e-Devlet Varis Hizmetleri'ndeki Risk Merkezi raporuyla öğrenilebilir.
• On yıl aranmayan mevduat zamanaşımına uğrayabileceğinden hesaplar zamanında takip edilmelidir.

Vefat sonrası banka işlemleri, mirasçılık belgesi, vergi ve mirasın kabulü veya reddi gibi birbirine bağlı konuları içerir. Dural Hukuk, mirasçılık belgesinin alınması, tereke tespiti, mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklar ve banka süreçlerinde destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk