Kısaca: Trafik kazasında zarar gören kişi, araç hasarı ve değer kaybı gibi maddi zararlarını, yaralanma halinde tedavi giderleri, iş göremezlik ve manevi tazminat taleplerini; ölüm halinde ise yakınları destekten yoksun kalma tazminatını, öncelikle kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından ve araç sahibi ile sürücüden talep edebilir. Talepler zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde ileri sürülmelidir; kaza suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır.
Bu rehberde kaza anından tazminatın tahsiline kadar izlenecek yolu adım adım anlatıyoruz. Her başlıkta konuyu ayrıntılı ele aldığımız yazılarımıza bağlantı verdik.
Kazadan hemen sonra yapılması gerekenler
Yalnızca maddi hasarın bulunduğu kazalarda taraflar kaza tespit tutanağını kendileri düzenleyebilir. Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda ise kolluk kuvvetlerine haber verilmesi ve kaza raporunun polis ya da jandarma tarafından tutulması gerekir. Olay yerinin ve araçların fotoğrafları, tanık bilgileri ve varsa kamera kayıtları ileride kusur oranının belirlenmesinde belirleyici olur.
Kusur oranı nasıl belirlenir?
Tazminatın kimden ve ne oranda isteneceğini kusur oranı belirler. Kusur, kaza tespit tutanağı ve kolluk raporu esas alınarak sigorta şirketi tarafından değerlendirilir; uyuşmazlık halinde mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişi incelemesi yaptırır. Tutanaktaki kusur değerlendirmesi kesin değildir ve itiraz edilebilir.
- Trafik Kazasında Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?
- Yaya Kazası Tazminatı: Kusur Oranı ve Tazminatı Kim Öder?
Maddi hasarlı kazalarda haklar
Araç hasarında onarım bedeli, onarım süresince aracın kullanılamamasından doğan kayıp ve aracın piyasa değerindeki düşüş (değer kaybı) talep edilebilir. Araç ağır hasar alarak pert sayılırsa aracın kaza tarihindeki rayiç değeri esas alınır.
- Maddi Hasarlı Trafik Kazasında Haklar
- Değer Kaybı Davası Nasıl Açılır?
- Sigorta Şirketine Değer Kaybı Başvurusu
- Değer Kaybı Başvurusu Nereye Yapılır?
- Araç Pert Olursa Haklar
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda tazminat
Yaralanma halinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat istenebilir. Sürekli iş göremezlik tazminatının hesabında esas alınan maluliyet oranı, ilgili yönetmeliğe göre düzenlenen sağlık kurulu raporuyla belirlenir; rapora itiraz edilerek Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması istenebilir. Kazada araçta yolcu olarak bulunan kişiler de kusurlu tarafın sigortasından tazminat talep edebilir. Ölümlü kazalarda ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat isteyebilir.
- Yaralamalı Trafik Kazasında Tazminat
- Trafik Kazası Maluliyet Oranına İtiraz ve Adli Tıp Raporu
- Trafik Kazasında Yolcu Tazminatı
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
- Yaralı Ailesinin Manevi Tazminat Hakkı
- Trafik Kazası Tazminat Hesaplama
Tazminat kimden istenir?
Zararın ilk muhatabı, kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasını yapan sigorta şirketidir. Sigorta şirketi poliçedeki teminat limitleri içinde ödeme yapar; limiti aşan zarar için araç işleteni ve sürücü sorumludur. Kusurlu araç sigortasızsa veya kimliği tespit edilemiyorsa bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulur. Kaza yoldaki bir bozukluk nedeniyle meydana gelmişse ilgili idareye karşı idari yargı yolu gündeme gelir.
- Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa Ne Olur?
- Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu Nasıl Yapılır?
- Güvence Hesabı Başvurusu: Karşı Taraf Sigortasızsa
- Yol Çukuru Nedeniyle Kazada Belediyeden Tazminat
Başvuru, dava ve zamanaşımı
Dava açmadan önce sigorta şirketine gerekli belgelerle yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi ödeme yapmaz veya eksik öderse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir ya da mahkemede dava açılabilir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesine göre tazminat talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar; kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımı süresi uygulanır.
Sık sorulan sorular
Kusursuz taraf olarak kendi kasko sigortamı kullanmak zorunda mıyım?
Hayır. Zararınızı karşı tarafın trafik sigortasından talep edebilirsiniz. Kaskoya başvurmanız halinde kasko şirketi ödediği tutarı karşı tarafa rücu eder.
Değer kaybı her kazada alınabilir mi?
Değer kaybı, kazadan önce aracın piyasa değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farktır. Aracın yaşı, kilometresi ve daha önceki hasar kayıtları tazminatın varlığını ve miktarını etkiler.
Kazada yaralanan yolcu kimden tazminat ister?
Yolcu, kusurlu aracın trafik sigortasından talepte bulunabilir; içinde bulunduğu aracın sürücüsü de kusurluysa o aracın sigortası da sorumlu olur.
Sigorta şirketi teklif ettiği tutar düşükse ne yapılır?
Teklifi kabul etmek zorunda değilsiniz. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir veya dava açabilirsiniz; bu süreçte bilirkişi hesabı esas alınır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki tavsiye niteliğinde değildir. Her kazanın koşulları farklı olduğundan somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir. Sorularınız için 0535 260 74 54 numaralı telefondan Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar